Masaż wymienia wykonywany bezpośrednio przed dojem jest elementem tzw. rutyny przedudojowej. Jego głównym celem jest uruchomienie odruchu wypływu mleka, czyli szybkiej reakcji organizmu umożliwiającej sprawne oddawanie mleka podczas doju.
Za ten odruch odpowiada oksytocyna. Po stymulacji dotykowej (np. masaż, mycie i osuszanie strzyków) organizm krowy wydziela oksytocynę, która działa na gruczoł mlekowy: powoduje skurcz komórek mioepitelialnych otaczających pęcherzyki mleczne. Dzięki temu mleko jest "wypychane" z pęcherzyków do przewodów mlekowych i może łatwo wypływać przez kanał strzykowy podczas doju.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "prolaktyny" – prolaktyna jest silnie kojarzona z laktacją, ale dotyczy przede wszystkim procesów związanych z wytwarzaniem i podtrzymaniem produkcji mleka, a nie z natychmiastowym, odruchowym wypływem mleka w odpowiedzi na masaż przed dojem.
- "estrogenu" – estrogeny są istotne m.in. w cyklu płciowym i przygotowaniu organizmu do rozrodu; nie są hormonem uruchamiającym szybki odruch oddawania mleka w chwili doju.
- "progesteronu" – progesteron jest kluczowy dla utrzymania ciąży i zmian rozrodczych; nie odpowiada za skurcz struktur w wymieniu potrzebny do natychmiastowego wypływu mleka.
W praktyce rolniczej warto pamiętać, że skuteczność odruchu wypływu mleka zależy nie tylko od samego masażu, ale też od spokoju zwierzęcia. Stres może utrudniać oddawanie mleka, dlatego stała, łagodna rutyna i dobre warunki dobrostanu wspierają efektywny dój.
