W sterylizatorni (i szerzej: w dekontaminacji) często przygotowuje się roztwory robocze przez rozcieńczanie koncentratu. Kluczowe jest, aby po rozcieńczeniu uzyskać dokładnie takie stężenie, jakie jest wymagane w procedurze lub instrukcji producenta.
Do obliczeń używa się zależności zachowania ilości substancji czynnej (w uproszczeniu): C₁V₁=C₂V₂, gdzie:
- C₁ – stężenie koncentratu (tu 20% = 0,20),
- V₁ – szukana objętość koncentratu,
- C₂ – stężenie docelowe (tu 0,5% = 0,005),
- V₂ – objętość końcowa roztworu (2 l = 2000 ml).
Podstawiamy do wzoru:
0,20 · V₁ = 0,005 · 2000
Prawa strona to: 0,005 · 2000 = 10. Zatem:
V₁ = 10 / 0,20 = 50 ml
Odpowiedź "50 ml" jest poprawna, bo taka ilość 20% koncentratu zawiera tyle substancji czynnej, aby po uzupełnieniu wodą do 2000 ml uzyskać 0,5%.
Warto wykonać krótką kontrolę: (50 ml · 0,20) / 2000 ml = 10/2000 = 0,005 = 0,5%.
Pozostałe propozycje dają zbyt wysokie stężenia: 100 ml odpowiada 1%, 200 ml odpowiada 2%, a 500 ml odpowiada 5%. W praktyce zbyt mocny roztwór może zwiększać ryzyko uszkodzeń materiałów i niezgodności z procedurą, a zbyt słaby – nieskuteczność dekontaminacji.
