KWALIFIKACJA DRM4 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 24.
Masz do oceny jakość wykonania poniższych elementów wykonanych z drewna i materiałów drewnopochodnych:
Element Wymiar (mm) Wymiar rzeczywisty (mm)
A 100 99
B 200 202
C 300 300
D 400 402
Który element został wykonany z największą precyzją?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Największa precyzja oznacza najmniejszą odchyłkę od wymiaru nominalnego. Liczymy różnice: A: |99−100|=1 mm, B: |202−200|=2 mm, C: |300−300|=0 mm, D: |402−400|=2 mm. Najmniejsza odchyłka jest dla elementu C, więc jest wykonany najprecyzyjniej.

Pełne wyjaśnienie:

W ocenie jakości wymiarowej elementów (np. w stolarstwie) porównuje się wymiar nominalny z wymiarem rzeczywistym. Jeżeli pytanie brzmi "z największą precyzją", w praktyce chodzi o wykonanie najbliższe wartości zadanej, czyli o najmniejszą odchyłkę od nominalu.

Żeby porównać elementy, oblicz odchyłkę jako wartość bezwzględną różnicy:

  • dla "Element A": odchyłka to |99 − 100| = 1 mm,
  • dla "Element B": odchyłka to |202 − 200| = 2 mm,
  • dla "Element C": odchyłka to |300 − 300| = 0 mm,
  • dla "Element D": odchyłka to |402 − 400| = 2 mm.

Najmniejsza odchyłka wynosi 0 mm, więc odpowiedź "Element C" jest poprawna: element ma dokładnie wymiar nominalny.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo mają większą odchyłkę:

  • "Element A" jest blisko (1 mm różnicy), ale nie jest najlepszy, bo istnieje element bez odchyłki.
  • "Element B" i "Element D" mają odchyłkę 2 mm, czyli są wykonane mniej precyzyjnie niż A i C.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w tabeli pojawia się wiersz z identycznym wymiarem nominalnym i rzeczywistym, zwykle oznacza to odchyłkę 0 i najwyższą precyzję (o ile pytanie nie dotyczy tolerancji minimalnej/maksymalnej lub innego kryterium).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W takich zadaniach "największa precyzja" oznacza zwykle najmniejszą odchyłkę od wymiaru nominalnego. Porównuje się różnice między wymiarem zadanym a rzeczywistym (najlepiej jako wartość bezwzględną), a najprecyzyjniejszy jest element z najmniejszą różnicą.
Odchyłkę liczysz jako różnicę między wynikiem pomiaru a wartością nominalną. Do porównania "kto bliżej" stosuje się wartość bezwzględną: |wymiar rzeczywisty − nominalny|. Dzięki temu nie ma znaczenia, czy element jest za mały, czy za duży.
Ponieważ znak odchyłki mówi tylko o kierunku (za mało/za dużo), a precyzja dotyczy wielkości błędu. Element o odchyłce −1 mm i +1 mm jest tak samo "daleko" od nominalu. Wartość bezwzględna pozwala porównać te przypadki uczciwie.
W pytaniu o "największą precyzję" tak — bo odchyłka wynosi wtedy 0. W praktyce warsztatowej trzeba jeszcze uwzględniać tolerancje i wymagania montażowe, ale jeśli kryterium to "najbliżej nominalnego", to brak odchyłki jest wynikiem najlepszym.
Najczęściej używa się suwmiarki (np. do szerokości, grubości, średnic) oraz miarki lub liniału (do długości). Przy dużej wymaganej dokładności stosuje się także mikrometr. Kluczowe jest poprawne zerowanie i docisk podczas pomiaru.
Typowe błędy to: krzywe przyłożenie szczęk suwmiarki, niedomknięcie szczęk, zbyt duży docisk (zwłaszcza na miękkim drewnie), brud/pył na powierzchni, odczyt pod kątem (paralaksa w narzędziach analogowych) oraz brak powtarzalności pomiaru.
Wtedy z punktu widzenia "odchyłki od nominalu" mają taką samą precyzję. W zadaniach testowych zwykle unika się remisów, ale w praktyce możesz zastosować dodatkowe kryteria: powtarzalność wymiaru na długości, prostopadłość, jakość krawędzi lub zgodność z tolerancją technologii.
Nie zawsze. W metrologii precyzja bywa rozumiana jako rozrzut wyników (powtarzalność), a dokładność jako bliskość wartości prawdziwej. W zadaniach szkolnych i warsztatowych "precyzja wykonania" często jest używana potocznie jako "jak blisko nominalnego jest element".
Tolerancja określa dopuszczalny zakres odchyłek, w którym element nadal jest uznany za zgodny z wymaganiami. Element może nie mieć odchyłki 0, a mimo to być poprawny, jeśli mieści się w tolerancji. Przy montażu mebli tolerancje wpływają na pasowanie złączy i okuć.
Najpierw policz (lub porównaj "na oko") różnice między nominalnym a rzeczywistym. Szukaj najmniejszej wartości |różnica|. Jeśli widzisz wiersz, gdzie nominalny = rzeczywisty, to odchyłka jest 0 i zwykle jest to odpowiedź. Na końcu sprawdź, czy pytanie nie ma dodatkowego warunku (np. "największa odchyłka").
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 75% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Największa precyzja oznacza najmniejszą odchyłkę od wymiaru nominalnego."

Źródła:

  • JCGM 200:2012, International vocabulary of metrology (VIM) — 3rd edition, hasła dotyczące: nominal value, measured value, measurement error (dokument JCGM)
  • ISO 5725-1:1994, Accuracy (trueness and precision) of measurement methods and results — Part 1: General principles and definitions
  • JCGM 100:2008, Evaluation of measurement data — Guide to the expression of uncertainty in measurement (GUM), rozdziały dot. błędów/niepewności i interpretacji wyników pomiarów

Materiały:

  • Podstawy metrologii warsztatowej (dział o błędach i odchyłkach pomiaru)
  • Instrukcje producentów narzędzi pomiarowych (suwmiarka, mikrometr) – zasady odczytu i zerowania
  • Materiały szkolne z kontroli jakości w obróbce drewna (ćwiczenia z odchyłek wymiarowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego