KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 20.
Maszyna czyszcząca pokazana na ilustracji to
Ilustracja przedstawia schemat maszyny czyszczącej, znanej jako wialnia, używanej w rolnictwie do separacji zanieczyszczeń
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozpoznanie wialni opiera się na typowej budowie: zespół sit oraz wentylator wytwarzający strumień powietrza, który oddziela plewy i lekkie zanieczyszczenia od ziarna. "Żmijka" służy do transportu, a "tryjer" do sortowania wg długości. "Płótniarka" nie jest typową czyszczarką ziarna.

Pełne wyjaśnienie:

Maszyna czyszcząca typu wialnia służy do wstępnego lub dokładniejszego oczyszczania materiału sypkiego (najczęściej ziarna) z zanieczyszczeń, które różnią się masą, oporem aerodynamicznym i/lub wielkością. Typową zasadą pracy wialni jest połączenie przesiewania (na sitach) z separacją pneumatyczną (strumieniem powietrza z wentylatora). Dzięki temu ziarno trafia do osobnego wylotu, a plewy, kurz i lekkie domieszki są wydmuchiwane lub odprowadzane innym kanałem.

Odpowiedź "wialnia" pasuje do sytuacji, gdy na ilustracji widać elementy charakterystyczne dla czyszczarek: obudowę z komorą roboczą, układ sit/krat, kanał powietrzny lub wentylator oraz kilka wylotów frakcji (czyste ziarno, odpad lekki, odpad gruby).

Pozostałe propozycje odnoszą się do innych urządzeń i innych mechanizmów działania:

  • "żmijka" (przenośnik ślimakowy) to urządzenie transportowe. Służy do przemieszczania ziarna w rurze lub korycie za pomocą obracającego się ślimaka. Nie realizuje typowego czyszczenia przez sita i nadmuch, więc nie jest właściwą odpowiedzią dla maszyny czyszczącej.
  • "tryjer" to maszyna do sortowania ziarna według długości (separacja na ziarno krótsze/dłuższe, domieszki nasion o innej długości). Jej charakterystyczna budowa i funkcja różnią się od wialni, która głównie usuwa plewy i zanieczyszczenia lekkie oraz frakcje o innej wielkości.
  • "płótniarka" nie jest standardową nazwą podstawowej maszyny do czyszczenia ziarna w takim znaczeniu jak wialnia czy tryjer. Użycie tej odpowiedzi zwykle wynika z podobieństwa brzmienia lub skojarzenia z elementami elastycznymi/taśmowymi, a nie z rzeczywistą funkcją czyszczenia.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: wialnia = sita + powietrze (wydmuch plew), żmijka = transport ślimakiem, tryjer = sortowanie długości. To szybki sposób na odróżnienie tych urządzeń, nawet gdy ilustracja pokazuje tylko część maszyny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wialnia to maszyna do czyszczenia ziarna, która łączy przesiewanie na sitach z oddzielaniem lekkich zanieczyszczeń strumieniem powietrza. W praktyce usuwa plewy, kurz i domieszki, poprawiając jakość materiału przed magazynowaniem lub dalszą obróbką.
Szukaj elementów typowych dla czyszczarki: obudowy z komorą roboczą, zestawu sit (często na wstrząsaku) oraz kanału powietrznego z wentylatorem. Często widoczne są też różne wyloty: osobno czyste ziarno i osobno odpady.
Żmijka (przenośnik ślimakowy) służy głównie do transportu materiału sypkiego w rurze lub korycie. Jej zadaniem jest przemieszczanie ziarna, a nie separacja zanieczyszczeń na sitach czy przez nadmuch, dlatego nie spełnia funkcji typowego czyszczenia.
Tryjer to maszyna sortująca ziarno według długości (oddziela domieszki krótsze lub dłuższe). Wialnia natomiast oczyszcza ziarno głównie przez przesiewanie i strumień powietrza, usuwając plewy i lekkie zanieczyszczenia. To inne kryterium separacji i inna konstrukcja.
Najlepiej usuwa zanieczyszczenia lekkie i drobne, takie jak plewy, kurz, pył oraz część drobnych domieszek. Dzięki sitom może też oddzielać frakcje większe lub mniejsze od ziarna. Skuteczność zależy od doboru sit i ustawień nadmuchu.
Wialnię stosuje się po omłocie, gdy ziarno zawiera plewy i inne domieszki, oraz przed magazynowaniem lub suszeniem, aby zmniejszyć ilość zanieczyszczeń. Ułatwia to przechowywanie i ogranicza ryzyko problemów jakościowych, np. zagrzewania się materiału.
Najczęściej myli się urządzenia z tej samej linii technologicznej: czyszczenie (wialnia) z transportem (żmijka) albo z sortowaniem (tryjer). Błąd wynika z patrzenia na kontekst "przy ziarnie", zamiast na mechanizm działania: sita+powietrze vs ślimak vs sortowanie długości.
W typowej wialni spotkasz zarówno układ sit, jak i nadmuch (wentylator), bo to połączenie daje najlepszy efekt czyszczenia. W praktyce mogą istnieć różne konstrukcje czyszczarek, ale w zadaniach szkolnych wialnia jest zwykle kojarzona właśnie z przesiewaniem i separacją pneumatyczną.
Najczęściej kontroluje się czystość i dobór sit, intensywność nadmuchu (zbyt duży może wywiewać ziarno), drożność kanałów oraz stan napędu. W praktyce ważne jest też ustawienie tak, aby odpady były odprowadzane, a czyste ziarno nie mieszało się z frakcjami.
Ćwicz rozpoznawanie po elementach konstrukcyjnych: co odpowiada za transport, co za cięcie, co za separację. Dla maszyn do ziarna zapamiętaj proste skojarzenia: wialnia = powietrze+sita, żmijka = ślimak w rurze, tryjer = sortowanie długości. Pomaga praca z atlasem zdjęć.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Rozpoznanie wialni opiera się na typowej budowie: zespół sit oraz wentylator wytwarzający strumień powietrza, który oddziela plewy i lekkie zanieczyszczenia od ziarna."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Wialnia" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wialnia (dostęp 2026-02-27)
  • Wikipedia (pl): "Tryjer" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tryjer (dostęp 2026-02-27)
  • Wikipedia (pl): "Przenośnik ślimakowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_%C5%9Blimakowy (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i katalogi części maszyn do czyszczenia ziarna używanych w gospodarstwach
  • Podręczniki/kompendia z mechanizacji rolnictwa (dział: maszyny do zbioru i przygotowania płodów rolnych)
  • Materiały dydaktyczne szkół rolniczych o liniach do czyszczenia i magazynowania ziarna

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego