KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 21.
Maszynę przedstawioną na rysunku wykorzystuje się do wiercenia
Ilustracja przedstawia maszynę wiertniczą używaną w górnictwie odkrywkowym, co jest zgodne z kontekstem egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wiercenie okrętne rozpoznaje się po zastosowaniu świdra ślimakowego (spiralnego), który podczas obrotu urabia ośrodek i mechanicznie wynosi zwierciny po spirali na powierzchnię, bez płukania. Takie wiertnice w kopalni odkrywkowej służą typowo do wykonywania otworów strzałowych pod ładunki MW.

Pełne wyjaśnienie:

Maszyna ze zdjęcia ma maszt wiertniczy z wyraźnie widocznym długim świdrem ślimakowym (spiralą). Taki osprzęt jest cechą charakterystyczną wiercenia okrętnego (ślimakowego, typu auger). Zasada pracy polega na tym, że obracający się świder urabia materiał na czole otworu, a urobek/zwierciny są transportowane wzdłuż spirali ku górze. Dzięki temu nie jest potrzebne wypłukiwanie zwiercin płuczką, co upraszcza technologię i jest korzystne w wielu warunkach odkrywkowych.

W górnictwie odkrywkowym wiercenie okrętne wykorzystuje się często do wykonywania otworów strzałowych, czyli otworów przeznaczonych do umieszczenia ładunków materiałów wybuchowych. Metoda jest szczególnie użyteczna w skałach o niskiej i średniej zwięzłości, gdzie spiralny transport zwiercin jest skuteczny, a konstrukcja wiertnicy pozostaje prosta i ekonomiczna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "udarowego otworów studziennych" – wiercenie udarowe kojarzy się z młotami i udarem (np. DTH), a na ilustracji kluczowym elementem jest świder ślimakowy i mechaniczne wynoszenie zwiercin, nie udar. Ponadto "otwory studzienne" nie są typowym celem tej wiertnicy w kontekście robót strzałowych w odkrywce.
  • "głębinowego otworów naftowych" – wiercenia naftowe są zwykle wielogłębokościowe, realizowane inną technologią (przewód wiertniczy, płuczka, urządzenia wiertnicze o innej konstrukcji). Pokazana maszyna jest mobilną wiertnicą odkrywkową do relatywnie płytkich otworów, a nie zestawem do wierceń naftowych.
  • "wibracyjnego otworów kierunkowych" – wiercenia kierunkowe i techniki wibracyjne nie odpowiadają widocznemu narzędziu (świder ślimakowy) ani typowej praktyce wykonywania otworów strzałowych w odkrywce.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na maszynie widać spiralny świder i brak instalacji płuczkowej typowej dla płukania, najczęściej chodzi o wiercenie okrętne i zastosowanie w otworach strzałowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wiercenie okrętne to wiercenie wykonywane świdrem ślimakowym (spiralnym). Podczas obrotu świder urabia materiał na czole otworu, a zwierciny są wynoszone na powierzchnię wzdłuż spirali, zwykle bez płukania.
Najpewniejszą cechą jest długi świder ślimakowy na maszcie (wygląda jak "śruba" o dużym skoku). Często widać też magazyn segmentów/żerdzi ślimakowych. To odróżnia ją od wiertnic z przewodem wiertniczym i płuczką.
Bo pozwala szybko wykonać wiele otworów o wymaganej średnicy i głębokości, a zwierciny są wynoszone mechanicznie spiralą. W warunkach skał o niskiej i średniej zwięzłości jest to rozwiązanie proste i ekonomiczne, często wystarczające dla robót strzałowych.
Otwór strzałowy to otwór wiercony w caliźnie (pionowy lub ukośny), którego celem jest umieszczenie ładunku materiału wybuchowego i inicjacja urabiania strzałowego. Jest elementem przygotowania frontu robót w kopalni odkrywkowej.
Różnica dotyczy głównie usuwania zwiercin. W wierceniu okrętnym zwierciny wynosi świder ślimakowy po spirali. W wierceniu obrotowym z płukaniem zwierciny są transportowane przez medium (np. ciecz/powietrze) w obiegu płuczkowym.
Tak, wiercenie udarowe bywa stosowane do otworów strzałowych, zwłaszcza w skałach bardziej zwartych. Jednak rozpoznanie metody zależy od osprzętu: przy udarze typowe są rozwiązania z młotem/udarowaniem, a nie świder ślimakowy wynoszący urobek po spirali.
Metoda sprawdza się w skałach o niskiej i średniej zwięzłości oraz w wielu utworach osadowych, gdzie spiralny transport zwiercin jest skuteczny. W bardzo twardych przełożeniach częściej dobiera się inne technologie, np. udarowe.
Bo funkcję wynoszenia zwiercin realizuje sama geometria narzędzia: spirala świdra działa jak przenośnik ślimakowy. Dzięki temu urobek jest przemieszczany ku górze mechanicznie, co ogranicza potrzebę instalacji do płukania i upraszcza eksploatację.
Najczęstsze są: mylenie metod po nazwach ("głębinowe", "kierunkowe") zamiast po cechach narzędzia, ignorowanie sposobu usuwania zwiercin oraz wybór odpowiedzi na podstawie skojarzenia z twardością skały. Na egzaminie warto szukać elementu diagnostycznego (np. świder ślimakowy).
Skup się na elementach roboczych (narzędzie, maszt, sposób urabiania) i ich przeznaczeniu: wiercenie, ładowanie, transport, urabianie. Twórz fiszki "cecha → nazwa metody → zastosowanie". Ćwicz na zdjęciach z odkrywki i opisuj, co widzisz.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Wiercenie okrętne rozpoznaje się po zastosowaniu świdra ślimakowego (spiralnego), który podczas obrotu urabia ośrodek i mechanicznie wynosi zwierciny po spirali na powierzchnię, bez płukania."

Źródła:

  • Britannica, hasło "Auger" (definicja świdra ślimakowego i zasady działania) https://www.britannica.com/technology/auger-tool (dostęp: 2026-03-01)
  • Epiroc (Atlas Copco) – strona produktowa i opisy technologii wiertniczych dla górnictwa odkrywkowego (dział: surface drilling / blasthole drilling) https://www.epiroc.com/ (sekcje tematyczne dot. wiertnic do otworów strzałowych; dostęp: 2026-03-01)
  • Sandvik Mining and Rock Solutions – materiały produktowe/edukacyjne o wiertnicach do otworów strzałowych (surface drilling) https://www.rocktechnology.sandvik/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z technologii wierceń i robót strzałowych w górnictwie odkrywkowym (rozdziały o metodach wiercenia)
  • Instrukcje/DTR producentów wiertnic ślimakowych (auger) – opis budowy i zastosowań
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych/technicznych dotyczące urabiania skał i przygotowania robót strzałowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego