KWALIFIKACJA ELM2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 9.
Materiał przedstawiony na ilustracji służy do
Ilustracja przedstawia rolkę plecionki do usuwania spoiwa lutowniczego, znaną jako "solder wick".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Materiał pokazany na ilustracji służy do usuwania spoiwa lutowniczego z pól lutowniczych i otworów. Stosuje się go przy rozlutowywaniu, aby wchłonąć nadmiar cyny i przygotować miejsce do ponownego montażu elementu. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych zadań (łączenia, wzmacnianie PCB, ekranowanie).

Pełne wyjaśnienie:

W elektronice serwisowej często trzeba usunąć spoiwo lutownicze (najczęściej stop na bazie cyny) z pola lutowniczego, otworu montażowego lub złącza. Do tego służą materiały i narzędzia do rozlutowywania, które umożliwiają "zebranie" nadmiaru cyny tak, aby:

  • odessać/wyciągnąć spoiwo i uwolnić wyprowadzenia elementu,
  • oczyścić pad przed ponownym lutowaniem,
  • usunąć mostki lutownicze,
  • zmniejszyć ryzyko uszkodzenia PCB przez zbyt długie grzanie.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "usuwania spoiwa lutowniczego"?
Bo jest to typowe zastosowanie materiału rozpoznawalnego na ilustracjach jako akcesorium używane razem z grotem lutownicy do zbierania cyny z miejsca lutowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "wykonywania połączeń elastycznych" – połączenia elastyczne realizuje się zwykle przewodami/linką, taśmami połączeniowymi lub przewodami w izolacji; nie jest to podstawowa funkcja materiału do rozlutowywania.
  • "wzmacniania ścieżek drukowanych" – wzmacnianie ścieżek wykonuje się np. przewodem/mostkiem, cynowaniem ścieżki, czasem specjalnymi zestawami naprawczymi; nie służy do tego typowy materiał do zdejmowania cyny.
  • "naprawy ekranu w kablach koncentrycznych" – ekran w koncentryku to oplot/folia o określonej konstrukcji elektrycznej i mechanicznej; naprawa ekranu wymaga zachowania ciągłości i geometrii, a nie użycia materiału przeznaczonego do usuwania spoiwa z pól lutowniczych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie opiera się na ilustracji, zwróć uwagę na strukturę materiału (oplot/taśma/żyła/izolacja) i skojarz ją z typową czynnością: lutowanie, rozlutowywanie, ekranowanie lub łączenie przewodów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozlutowywanie to usuwanie spoiwa lutowniczego z połączenia, aby dało się wyjąć element lub oczyścić pole lutownicze. Wykonuje się je przy naprawach, wymianie podzespołów, usuwaniu mostków lutowniczych i przygotowaniu pól do ponownego lutowania.
Plecionka do rozlutowywania działa jak "knot": po przyłożeniu do pola lutowniczego i podgrzaniu grotem lutownicy roztopione spoiwo jest wciągane kapilarnie w strukturę plecionki. Dzięki temu cyna znika z pada lub otworu montażowego.
Plecionka jest wygodna do czyszczenia padów i usuwania cienkiej warstwy cyny, np. po demontażu. Odsysacz (ręczny lub stacja) często lepiej radzi sobie z większą ilością spoiwa w otworach elementów przewlekanych. W praktyce oba narzędzia się uzupełniają.
Topnik poprawia zwilżanie i przepływ roztopionego spoiwa, usuwa tlenki i ułatwia "wchłonięcie" cyny przez materiał do rozlutowywania. Bez topnika cyna może słabo się przemieszczać, a czyszczenie pola trwa dłużej i wymaga większej temperatury.
Tak, bo oba wyglądają jak plecionka z cienkich drucików. Różnica jest w przeznaczeniu: oplot w kablu ma ekranować i przewodzić prądy zakłóceń, a materiał do rozlutowywania ma wchłaniać roztopioną cynę. Na egzaminie liczy się rozpoznanie funkcji.
Najczęstsze błędy to zbyt długie grzanie (ryzyko odklejenia pada), użycie zbyt wysokiej temperatury, brak topnika, szarpanie elementu przed pełnym roztopieniem spoiwa oraz brak czyszczenia połączenia. Skutkiem mogą być uszkodzenia ścieżek i pól lutowniczych.
Zwykle widać płaską lub lekko zaokrągloną plecionkę/taśmę o strukturze siateczki z miedzi, czasem na szpulce. Kluczowe jest skojarzenie z czynnością rozlutowywania: materiał przykłada się do lutu i podgrzewa, aby zebrać nadmiar spoiwa.
Tak. Przy SMD rozlutowywanie służy m.in. do usuwania nadmiaru cyny po demontażu, czyszczenia padów przed ponownym montażem, korekty mostków oraz przygotowania pól pod lutowanie hot-air. Dobór metody zależy od rozmiaru elementu i PCB.
Temperaturę dobiera się tak, aby szybko stopić spoiwo, ale nie przegrzać laminatu. Zbyt niska wydłuża czas i zwiększa ryzyko uszkodzeń przez długie grzanie, a zbyt wysoka może zniszczyć pad lub element. W praktyce pomaga dobry grot i świeży topnik.
Warto obejrzeć i "dotknąć" w pracowni typowych akcesoriów: spoiw, topników, plecionek do rozlutowywania, odsysaczy, przewodów i kabli. Ćwicz łączenie wyglądu z funkcją oraz porównuj podobne elementy (np. plecionka vs ekran). To zmniejsza ryzyko pomyłki.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Materiał pokazany na ilustracji służy do usuwania spoiwa lutowniczego z pól lutowniczych i otworów."

Źródła:

  • Weller Tools – "Desoldering braid / desoldering wick" (opis zastosowania), https://www.weller-tools.com/eu/gb/industrial-soldering/products/desoldering-accessories - accessed 2026-02-18
  • Wikipedia (EN) – "Desoldering wick" (zastosowanie do usuwania lutowia), https://en.wikipedia.org/wiki/Desoldering_wick - accessed 2026-02-18
  • SparkFun Learn – "How to Solder: Desoldering" (metody usuwania lutu), https://learn.sparkfun.com/tutorials/how-to-solder-desoldering/all - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do nauki lutowania oraz rozlutowywania w elektronice
  • Instrukcje producentów akcesoriów lutowniczych (opis zastosowań i BHP)
  • Materiały szkoleniowe dotyczące napraw PCB oraz reworku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego