KWALIFIKACJA ROL12 - STYCZEŃ 2017 (test 2)

PYTANIE NR 24.
Materiał szczególnego ryzyka (SRM) u bydła do 12 miesiąca życia stanowią:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
SRM u bydła zależy od wieku.
Dla zwierząt do 12 miesiąca życia za SRM uznaje się przede wszystkim tkanki limfatyczne i odcinek przewodu pokarmowego: migdałki, jelita od dwunastnicy do odbytnicy oraz krezkę. Pozostałe odpowiedzi dotyczą elementów typowych dla starszych sztuk lub nie są SRM.

Pełne wyjaśnienie:

Materiał szczególnego ryzyka (SRM) to tkanki, w których w kontekście TSE/BSE potencjalnie może znajdować się najwyższe ryzyko obecności czynnika zakaźnego (prionów). Kluczowe jest to, że wykaz SRM u bydła jest zależny od wieku, dlatego w pytaniu podano konkretną grupę: bydło do 12 miesiąca życia.

Dla tej grupy wiekowej SRM obejmuje: migdałki, jelita od dwunastnicy do odbytnicy oraz krezkę. To właśnie ten zestaw jest właściwy i kompletny dla wskazanego wieku, dlatego odpowiedź "migdałki, jelita od dwunastnicy do odbytnicy i krezka" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "czaszka łącznie z mózgiem" – elementy czaszki i mózgu są charakterystyczne dla wykazu SRM w starszych grupach wiekowych; w pytaniu chodzi o zwierzęta do 12 miesięcy, gdzie nacisk pada na migdałki oraz jelita z krezką.
  • "rdzeń kręgowy" – podobnie jak tkanki ośrodkowego układu nerwowego, rdzeń kręgowy wiąże się z bardziej restrykcyjnymi wymaganiami dla starszego bydła; nie jest właściwą odpowiedzią dla limitu do 12 miesięcy w tym ujęciu.
  • "śledziona i jelito biodrowe" – to odpowiedź myląca, bo miesza element, który nie jest wskazywany jako SRM w tej definicji, z fragmentarycznym ujęciem jelit. W pytaniu wymagany jest pełny zakres "od dwunastnicy do odbytnicy" oraz krezka i migdałki.

W praktyce rozróżnienie SRM według wieku ma duże znaczenie w rzeźniach i zakładach rozbioru: decyduje o tym, które tkanki muszą być bezwzględnie oddzielone od surowca i przekazane do utylizacji jako materiał najwyższego ryzyka. Na egzaminie najczęstsza pułapka polega na automatycznym wybieraniu odpowiedzi związanych z mózgiem lub rdzeniem bez sprawdzenia kryterium wieku w treści pytania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
SRM to określone tkanki bydła, które ze względów bezpieczeństwa (ryzyko TSE/BSE) muszą być oddzielane od surowca i traktowane jako materiał podwyższonego ryzyka. Wykaz SRM nie jest stały – zależy m.in. od wieku zwierzęcia, dlatego zawsze trzeba sprawdzić właściwą grupę wiekową.
Ryzyko związane z TSE/BSE jest powiązane z tym, że priony mogą kumulować się w określonych tkankach, a prawdopodobieństwo ich wystąpienia rośnie wraz z wiekiem. Stąd dla starszego bydła lista SRM jest zwykle szersza i obejmuje m.in. tkanki układu nerwowego, a dla młodego akcent pada na migdałki oraz jelita z krezką.
Dla bydła do 12 miesiąca życia SRM obejmuje: migdałki, jelita od dwunastnicy do odbytnicy oraz krezkę. Na egzaminie warto zapamiętać, że w tej grupie wiekowej kluczowy jest przewód pokarmowy (w szerokim zakresie) i tkanki limfatyczne.
Nie w każdym ujęciu i nie dla każdej grupy wiekowej w treści pytania egzaminacyjnego. W praktyce wykaz SRM jest powiązany z wiekiem, a odpowiedzi o rdzeniu kręgowym często dotyczą starszego bydła. Dlatego przed wyborem odpowiedzi trzeba najpierw odczytać, jaki wiek zwierzęcia wskazano w pytaniu.
To sformułowanie oznacza szeroki zakres przewodu pokarmowego: od początkowego odcinka jelita cienkiego (dwunastnicy) aż do końcowego odcinka (odbytnicy). W pytaniach o SRM ważne jest, by nie zawężać tego do jednego fragmentu jelita, jeśli w treści wskazano pełny zakres.
Krezka to struktura (fałd otrzewnej) podtrzymująca jelita, zawierająca naczynia i elementy tkanki. W kontekście SRM bywa wymieniana razem z jelitami, ponieważ jest ściśle związana z ich umiejscowieniem i oddzielaniem w procesie poubojowym. Na egzaminie krezka jest częstym elementem odpowiedzi prawidłowej.
Najczęstsze pomyłki to: ignorowanie wieku podanego w pytaniu, automatyczne wybieranie tkanek nerwowych (mózg/rdzeń) bez sprawdzenia grupy wiekowej oraz mylenie zakresu jelit (pełne "od dwunastnicy do odbytnicy" vs fragment jelita). Warto uczyć się SRM w schemacie: młode–jelita, starsze–układ nerwowy.
Najczęściej podczas czynności związanych z ubojem i obróbką poubojową, gdy konieczne jest oddzielenie SRM od pozostałych tkanek oraz właściwe postępowanie z odpadami. Technik weterynarii powinien rozumieć, które tkanki w danym przypadku są SRM, aby wspierać nadzór weterynaryjny i bezpieczeństwo żywności.
Tak. W definicji SRM dla bydła do 12 miesiąca życia migdałki są wyraźnie wymieniane jako materiał szczególnego ryzyka. W zadaniach testowych migdałki często pojawiają się jako element poprawnej odpowiedzi razem z jelitami od dwunastnicy do odbytnicy oraz krezką.
Najpierw podkreśl w treści pytania wiek. Jeśli jest "do 12 miesięcy", szukaj zestawu: migdałki + jelita od dwunastnicy do odbytnicy + krezka. Jeśli w odpowiedzi dominują elementy typu czaszka, mózg lub rdzeń, to zwykle dotyczy to starszego bydła i przy pytaniu o młode sztuki będzie mylące.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe odpowiedzi dotyczą elementów typowych dla starszych sztuk lub nie są SRM.

Źródła:

  • Rozporządzenie (WE) nr 999/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady – Załącznik V (definicja materiału szczególnego ryzyka SRM)
  • Powiatowy Inspektorat Weterynarii we Wrocławiu (wroc.piw.gov.pl) – informacja: "Materiałem szczególnego ryzyka (SRM) w przypadku bydła do 12 miesiąca życia są: migdałki; jelita od dwunastnicy do odbytnicy; krezka"
  • Rozporządzenie (WE) nr 1069/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady – zasady dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego (w tym postępowanie z materiałem kat. 1)

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia (WE) nr 999/2001 z załącznikiem dotyczącym SRM (Załącznik V)
  • Komunikaty i materiały informacyjne Inspekcji Weterynaryjnej dotyczące SRM i BSE
  • Podręcznik anatomii zwierząt gospodarskich (układ pokarmowy i tkanki limfatyczne)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego