KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 33.
Materiały archiwalne powinny być przechowywane w archiwach zakładowych państwowych jednostek organizacyjnych przez
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Materiały archiwalne (kategoria A) przechowywane w archiwum zakładowym państwowej jednostki organizacyjnej podlegają przekazaniu do właściwego archiwum państwowego niezwłocznie po upływie 25 lat od ich wytworzenia. Inne terminy mogą dotyczyć dokumentacji niearchiwalnej (kat. B).

Pełne wyjaśnienie:

W archiwum zakładowym przechowuje się dokumentację wytworzoną w toku działalności jednostki. Materiały archiwalne to dokumentacja zakwalifikowana do kategorii A, czyli posiadająca trwałą wartość historyczną i przeznaczona do stałego przechowywania w archiwum państwowym.

Dla państwowych jednostek organizacyjnych zasadą jest, że takie materiały nie pozostają w archiwum zakładowym bezterminowo. Zgodnie z informacją podaną w kontekście (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy archiwalnej), jednostka ma obowiązek przekazać materiały archiwalne do właściwego archiwum państwowego niezwłocznie po upływie 25 lat od ich wytworzenia. Dlatego odpowiedź "25 lat." odpowiada regule ustawowej.

Pozostałe propozycje (30, 40, 60 lat) są błędne, ponieważ nie wynikają z tej ogólnej zasady przekazywania materiałów archiwalnych kat. A. Takie wartości mogą kojarzyć się z czasami przechowywania dokumentacji niearchiwalnej (kategoria B), które bywają zróżnicowane i zależą od rodzaju spraw oraz zapisów w wykazie akt, ale to inny reżim niż dla materiałów archiwalnych.

W praktyce archiwista zakładowy powinien pamiętać o dwóch typowych pułapkach: po pierwsze, nie mylić kategorii A z kategorią B; po drugie, poprawnie ustalić moment rozpoczęcia biegu terminu, czyli datę wytworzenia dokumentacji, a nie np. datę zamknięcia teczki. Po upływie 25 lat przygotowuje się materiały do przekazania (uporządkowanie, spisy zdawczo-odbiorcze, zabezpieczenie), a przekazanie następuje protokolarnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To dokumentacja mająca trwałą wartość historyczną, którą kwalifikuje się do kategorii A. Oznacza to, że nie podlega brakowaniu i docelowo ma trafić do właściwego archiwum państwowego, a archiwum zakładowe przechowuje ją jedynie czasowo przed przekazaniem.
Termin 25 lat wynika z zasady przekazywania materiałów archiwalnych przez organy państwowe i państwowe jednostki organizacyjne do archiwów państwowych. W kontekście wskazano, że po upływie 25 lat od wytworzenia przekazanie ma nastąpić niezwłocznie.
Co do zasady liczy się je od daty wytworzenia dokumentacji, a nie od zamknięcia sprawy czy zamknięcia teczki. To częsty błąd na egzaminach: kandydat pamięta liczbę lat, ale myli moment startowy liczenia terminu.
W praktyce jednostki czasem przechowują materiały dłużej, ale wskazana zasada mówi o przekazaniu do archiwum państwowego niezwłocznie po upływie 25 lat. Na egzaminie należy trzymać się wymagania wynikającego z przepisów, a nie lokalnych przyzwyczajeń.
Kategoria A to materiały archiwalne przeznaczone do wieczystego przechowywania (docelowo w archiwum państwowym). Kategoria B to dokumentacja niearchiwalna o czasowym przechowywaniu i późniejszym brakowaniu; okresy B są zróżnicowane i wynikają m.in. z wykazu akt.
Takie wartości mogą występować przy dokumentacji niearchiwalnej (kategoria B), gdzie terminy zależą od rodzaju spraw. Jednak dla materiałów archiwalnych (kat. A) w kontekście wskazano jednolitą zasadę przekazania po 25 latach, więc 30/40/60 nie pasują.
Przygotowuje dokumentację do przekazania: porządkuje ją zgodnie z instrukcją archiwalną, sporządza spisy zdawczo-odbiorcze, dba o zabezpieczenie techniczne i kompletność. Następnie przekazanie odbywa się protokolarnie, a archiwum państwowe może sprawdzić stan uporządkowania.
W kontekście wskazano sytuację likwidacji jednostki bez następcy prawnego: wtedy materiały archiwalne przekazuje się niezwłocznie, nawet jeśli nie upłynął pełny okres 25 lat. To wyjątek praktyczny, o którym warto pamiętać przy zadaniach sytuacyjnych.
Najczęściej są to spisy zdawczo-odbiorcze oraz protokół zdawczo-odbiorczy podpisany przez obie strony. Na egzaminie warto kojarzyć je z etapem przekazywania, a nie z brakowaniem dokumentacji kategorii B.
Najpierw ustal, czy pytanie dotyczy kategorii A (materiały archiwalne) czy kategorii B (niearchiwalna). Potem sprawdź, od jakiego momentu liczony jest termin (wytworzenie vs zamknięcie). Dopiero na końcu wybierz liczbę lat.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Inne terminy mogą dotyczyć dokumentacji niearchiwalnej (kat."

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20190000553/O/D20190553.pdf

Materiały:

  • Tekst ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (przepisy o przekazywaniu materiałów archiwalnych)
  • Instrukcja archiwalna i instrukcja kancelaryjna obowiązująca w jednostce
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji dotyczące podziału dokumentacji na kategorie archiwalne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego