Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2016



PYTANIE NR 24.
Które materiały należy przygotować, przystępując do czyszczenia łożysk tocznych i ponownego ich nasmarowania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do czyszczenia łożysk stosuje się przeznaczone do tego odtłuszczacze (np. parafinę), które rozpuszczają stary smar i nie wprowadzają wody powodującej korozję.
Po czyszczeniu łożysko musi być suche, a do ponownego smarowania należy użyć tego samego rodzaju smaru, bo mieszanie typów smarów pogarsza własności smarne.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas konserwacji łożysk tocznych kluczowe są dwa cele: skuteczne usunięcie starego smaru i zanieczyszczeń oraz przywrócenie prawidłowego smarowania bez wprowadzania nowych zagrożeń dla łożyska.

Odpowiedź "Środek do odtłuszczania przeznaczony do czyszczenia łożysk (np. parafina) i taki sam rodzaj smaru jaki został wcześniej zastosowany." jest poprawna, ponieważ:

  • Odtłuszczacz (np. parafina) rozpuszcza stary smar i pomaga usunąć zabrudzenia, a przy tym jest rozwiązaniem powszechnie rekomendowanym w aktualnych praktykach serwisowych jako bezpieczniejsze od agresywnych i wysoce palnych rozpuszczalników. Po myciu łożysko powinno być całkowicie osuszone.
  • Ten sam rodzaj smaru należy stosować dlatego, że różne smary (inne zagęszczacze i dodatki) mogą być niekompatybilne. Ich zmieszanie może prowadzić do spadku lepkości, rozwarstwienia lub utraty właściwości przeciwzużyciowych, co skraca trwałość łożyska.

Pozostałe propozycje są błędne z typowych, praktycznych powodów:

  • "Ciepłą wodę z detergentem i taki sam rodzaj smaru jaki został wcześniej zastosowany." – mimo właściwego smaru, użycie wody jest ryzykowne: woda może pozostać w szczelinach, sprzyja korozji i może utrudnić uzyskanie idealnie suchej powierzchni przed smarowaniem.
  • "Ciepłą wodę z detergentem i dowolny smar do łożysk tocznych." – łączy dwa błędy naraz: ryzyko korozji po wodzie oraz niekontrolowane mieszanie/zmiana smaru. "Dowolny" smar nie gwarantuje kompatybilności ani właściwych parametrów pracy.
  • "Wodę destylowaną i dowolny smar do łożysk tocznych." – woda destylowana nie rozwiązuje problemu: nadal jest wodą, więc może inicjować korozję i pozostawić wilgoć. Dodatkowo dobór przypadkowego smaru zwiększa ryzyko pogorszenia warunków smarowania.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o konserwację łożysk zwracaj uwagę na zakaz wody (korozja) oraz na zasadę nie mieszać i nie zmieniać typu smaru bez uzasadnienia i procedury producenta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest odtłuszczanie łożysk tocznych i po co się je robi?
Odtłuszczanie to usuwanie starego smaru i zabrudzeń ze wszystkich powierzchni łożyska. Robi się je, aby nowy smar mógł pracować w czystych warunkach, a zanieczyszczenia nie działały jak ścierniwo. To bezpośrednio wydłuża żywotność łożyska i zmniejsza ryzyko hałasu oraz przegrzewania.
Jakim środkiem najlepiej czyścić łożyska przed ponownym smarowaniem?
Najbezpieczniej użyć środka odtłuszczającego przeznaczonego do czyszczenia łożysk, np. parafiny lub dedykowanych preparatów serwisowych. Taki środek rozpuszcza stary smar, a przy tym ogranicza typowe problemy BHP. Po czyszczeniu łożysko trzeba dokładnie osuszyć.
Dlaczego nie powinno się myć łożysk wodą z detergentem?
Woda może pozostać w szczelinach i przyspieszać korozję elementów tocznych oraz bieżni. Dodatkowo trudniej zapewnić pełne osuszenie przed smarowaniem. Nawet jeśli łożysko wygląda na suche, cienka warstwa wilgoci może powodować rdzę i późniejsze uszkodzenia podczas pracy.
Czy woda destylowana jest bezpieczna do czyszczenia łożysk?
Nie jest dobrym wyborem, bo nadal jest wodą i niesie ryzyko korozji oraz pozostawienia wilgoci w trudno dostępnych miejscach. W praktyce serwisowej do łożysk preferuje się odtłuszczacze, a nie roztwory wodne. Kluczowe jest też to, aby po myciu łożysko było całkowicie suche.
Dlaczego trzeba użyć tego samego rodzaju smaru co wcześniej?
Mieszanie różnych typów smarów może powodować niekompatybilność (np. inny zagęszczacz lub pakiet dodatków), co pogarsza własności smarne. Skutkiem może być spadek ochrony przeciwzużyciowej, rozwarstwienie smaru lub szybsze starzenie. Dlatego w konserwacji zwykle wraca się do tego samego rodzaju smaru.
Jakie są skutki użycia "dowolnego" smaru do łożysk tocznych?
"Dowolny" smar może mieć inną lepkość, inną odporność temperaturową i inną chemię dodatków, a przede wszystkim może być niekompatybilny z resztkami poprzedniego smaru. W efekcie łożysko może szybciej się nagrzewać, hałasować i ulec przedwczesnemu zużyciu mimo pozornie poprawnego smarowania.
Jak rozpoznać, że łożysko po czyszczeniu jest gotowe do smarowania?
Powinno być wolne od resztek starego smaru i zanieczyszczeń, a przede wszystkim całkowicie suche. Niedopuszczalne są kropelki cieczy w koszyku i między elementami tocznymi. W praktyce sprawdza się też płynność obrotu (bez chropowatości) oraz brak śladów korozji przed nałożeniem nowego smaru.
Kiedy w praktyce wykonuje się czyszczenie i ponowne smarowanie łożysk?
Najczęściej podczas planowych przeglądów utrzymania ruchu, po pracy w środowisku zapylonym lub po dłuższym postoju, gdy smar mógł się zestarzeć. W mechatronice dotyczy to m.in. napędów, przekładni, rolek prowadzących i modułów wykonawczych. Częstotliwość zależy od obciążenia i warunków pracy.
Jakie błędy są najczęstsze przy konserwacji łożysk tocznych?
Do typowych błędów należą: czyszczenie wodą (korozja), pozostawienie resztek środka czyszczącego, niedokładne osuszenie przed smarowaniem oraz zmiana typu smaru na "pierwszy lepszy". Częsty jest też dobór zbyt agresywnego rozpuszczalnika, który może szkodzić uszczelnieniom w łożyskach uszczelnionych.
Jak odpowiadać na egzaminie na pytania o czyszczenie łożysk tocznych?
Szukaj odpowiedzi, która łączy dwa elementy: właściwy środek do czyszczenia (odtłuszczacz, np. parafina) oraz zasadę doboru smaru (ten sam rodzaj co wcześniej). Odrzucaj warianty z wodą oraz te, które mówią o "dowolnym" smarze. To najczęstsze pułapki w testach.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • ISO 15243:2017, Rolling bearings — Damage and failures — Terms, characteristics and causes (informacje o przyczynach uszkodzeń i roli zanieczyszczeń/korozji w eksploatacji łożysk).
  • Schaeffler Group (FAG/INA), "Mounting and Maintenance of Rolling Bearings" (poradnik serwisowy; rozdziały dot. czyszczenia i smarowania łożysk).
  • SKF, "Rolling bearings" (publikacje/handbook SKF; sekcje dot. smarowania i zaleceń eksploatacyjnych łożysk).

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe producentów łożysk (sekcje: czyszczenie i smarowanie)
  • Materiały dydaktyczne z utrzymania ruchu: smarowanie i gospodarka smarownicza
  • Karty charakterystyki (SDS) środków odtłuszczających stosowanych w warsztacie
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego