KWALIFIKACJA MED4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 4.
Mięsień dźwigacz powieki górnej jest unerwiony przez nerw czaszkowy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mięsień dźwigacz powieki górnej (levator palpebrae superioris) jest mięśniem poprzecznie prążkowanym i otrzymuje unerwienie ruchowe z nerwu okoruchowego, czyli nerwu czaszkowego III. Nerw II jest czuciowy (wzrok), a IV i VI unerwiają inne mięśnie gałkoruchowe, nie dźwigacz powieki.

Pełne wyjaśnienie:

Mięsień dźwigacz powieki górnej odpowiada za unoszenie powieki górnej. Jako mięsień poprzecznie prążkowany wymaga unerwienia ruchowego. To unerwienie pochodzi z nerwu okoruchowego (III), dlatego w uszkodzeniach nerwu III jednym z typowych objawów może być ptoza (opadanie powieki).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Nerw II (wzrokowy) przenosi informacje czuciowe z siatkówki i nie unerwia mięśni, więc nie może sterować unoszeniem powieki.
  • Nerw IV (bloczkowy) unerwia głównie mięsień skośny górny oka. Zaburzenia dotyczą więc specyficznych ruchów gałki ocznej, a nie samego uniesienia powieki.
  • Nerw VI (odwodzący) unerwia mięsień prosty boczny. Jego porażenie daje problem z odwodzeniem oka i zwykle nie jest przyczyną izolowanej ptozy.

W praktyce ortoptycznej i okulistycznej warto pamiętać, że objawy takie jak ptoza, ograniczenia ruchów gałki ocznej i ustawienie oka mogą wspólnie wskazywać na określony nerw czaszkowy. Najpewniejszą strategią egzaminacyjną jest kojarzenie nerwu III z funkcjami: unoszenie powieki (dźwigacz) oraz część mięśni poruszających gałką oczną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nerw okoruchowy (III) przewodzi głównie włókna ruchowe do części mięśni poruszających gałką oczną oraz do mięśnia dźwigacza powieki górnej. W praktyce oznacza to, że jego uszkodzenie może dawać ptozę i ograniczenia ruchów oka.
Nerw II (wzrokowy) jest nerwem czuciowym odpowiedzialnym za przewodzenie informacji wzrokowej z siatkówki do mózgu. Nie zawiera typowych włókien ruchowych do mięśni, więc nie może sterować ruchem powieki ani gałki ocznej.
W porażeniu nerwu III ptozie często towarzyszą dodatkowe objawy, np. ograniczenie ruchów gałki ocznej i zaburzenia ustawienia oka. Inne przyczyny (np. mechaniczne) mogą dawać izolowane opadanie bez typowych ograniczeń motoryki oka.
Nerw IV (bloczkowy) jest wyspecjalizowany i klasycznie kojarzony z unerwieniem mięśnia skośnego górnego. Dlatego jego uszkodzenie daje charakterystyczne trudności w wybranych kierunkach ruchu oka, ale zwykle nie powoduje typowej ptozy.
Nerw VI (odwodzący) unerwia mięsień prosty boczny, czyli mięsień odpowiedzialny za odwodzenie oka. Porażenie nerwu VI powoduje problem z odprowadzeniem gałki ocznej na zewnątrz, a nie uniesieniem powieki.
Tak, ale dotyczy to głównie zamykania powiek: nerw twarzowy (VII) unerwia mięsień okrężny oka, który odpowiada za zaciskanie powiek. Unoszenie powieki górnej to inny mechanizm i jest związane z nerwem III poprzez mięsień dźwigacz.
Najczęściej jako nerwy gałkoruchowe wymienia się III, IV i VI, bo odpowiadają za unerwienie mięśni poruszających gałką oczną. W nauce do egzaminu pomaga łączenie ich z konkretnymi mięśniami, zamiast samej numeracji.
Częsty błąd to wybór nerwu II, bo jest "okulistyczny", mimo że jest czuciowy. Druga pułapka to automatyczne wskazywanie IV lub VI, bo też są gałkoruchowe, ale nie unerwiają dźwigacza powieki. Warto zawsze pytać siebie: ruch czy czucie?
Pomaga zasada: "III unosi powiekę". Jeśli w pytaniu jest mowa o unoszeniu powieki (levator), to myśl o nerwie okoruchowym. Dopiero osobno ucz się, że zamykanie powiek (okrężny oka) wiąże się z nerwem VII.
Przy ocenie motoryki gałek ocznych, zeza porażennego i objawów towarzyszących (np. ptoza). Znajomość unerwienia pozwala wstępnie lokalizować problem i lepiej opisywać wyniki badania, co jest przydatne w współpracy z okulistą.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Mięsień dźwigacz powieki górnej (levator palpebrae superioris) jest mięśniem poprzecznie prążkowanym i otrzymuje unerwienie ruchowe z nerwu okoruchowego, czyli nerwu czaszkowego III."

Źródła:

  • NCBI Bookshelf (StatPearls): "Levator Palpebrae Superioris Muscle" – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (dostęp 2026-02-27)
  • NCBI Bookshelf (StatPearls): "Oculomotor Nerve" – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (dostęp 2026-02-27)
  • TeachMeAnatomy: "Cranial Nerves" (omówienie funkcji nerwów III, IV, VI) – https://teachmeanatomy.info/head/cranial-nerves/ (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Atlas anatomii człowieka (część: głowa i szyja, oczodół)
  • Powtórka z nerwów czaszkowych z naciskiem na funkcje ruchowe i czuciowe
  • Materiały dydaktyczne z ortoptyki: schematy unerwienia mięśni gałkoruchowych i powieki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego