KWALIFIKACJA MED10 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 5.
Mięsień pośladkowy wielki bierze udział w utrzymaniu pionowej postawy ciała oraz
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mięsień pośladkowy wielki jest jednym z głównych prostowników stawu biodrowego, dlatego wspiera utrzymanie pionowej postawy. W zależności od przebiegu włókien może też współuczestniczyć w ruchach uda w płaszczyźnie czołowej, stąd wskazanie na udział w przywodzeniu razem z wyprostem.

Pełne wyjaśnienie:

Mięsień pośladkowy wielki pełni kluczową rolę w stabilizacji i lokomocji. Jego silne działanie w wyproście uda w stawie biodrowym jest szczególnie istotne przy utrzymaniu postawy pionowej, wstawaniu z siadu, wchodzeniu po schodach oraz w fazach chodu wymagających "napędzania" kończyny.

W pytaniu połączono dwie informacje: udział w utrzymaniu pionowej postawy ciała oraz udział w określonych ruchach uda. Poprawna odpowiedź wskazuje na przywodzenie i prostowanie (wyprost) uda. Wyprost jest funkcją wiodącą tego mięśnia. Drugi człon (przywodzenie) bywa opisywany jako funkcja współdziałająca zależna od części mięśnia i ustawienia biodra, co w praktyce klinicznej i w opisie funkcjonalnym bywa ujęte jako udział w ruchach w płaszczyźnie czołowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne w kontekście typowej anatomii funkcjonalnej uda:

  • "nawracanie i prostowanie uda" – pojęcia nawracania/odwracania są najczęściej odnoszone do przedramienia, a w obrębie kończyny dolnej opisuje się raczej rotację wewnętrzną i zewnętrzną w biodrze oraz pronację/supinację stopy. Zestawienie z udem jest więc terminologicznie mylące.
  • "odwodzenie i zginanie uda" – zginanie w biodrze jest przeciwstawne do głównej funkcji mięśnia pośladkowego wielkiego (wyprost). Odwodzenie częściej kojarzy się z mięśniem pośladkowym średnim i małym oraz z pasmem biodrowo-piszczelowym.
  • "odwracanie i zginanie uda" – podobnie jak wyżej, zginanie nie pasuje do podstawowej roli tego mięśnia. Dodatkowo "odwracanie" jest pojęciem nieprecyzyjnym dla uda (zamiast tego stosuje się rotację zewnętrzną/wewnętrzną), co zwiększa ryzyko błędnej interpretacji.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać: pośladkowy wielki = silny wyprost biodra. Przy pytaniach wieloczłonowych sprawdzaj, czy oba elementy odpowiedzi są zgodne z typowym opisem funkcji mięśnia i z poprawną terminologią ruchów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mięsień pośladkowy wielki to największy mięsień okolicy pośladkowej, położony powierzchownie. Pokrywa głębsze struktury biodra i łączy m.in. miednicę z kością udową oraz pasmem biodrowo-piszczelowym, dlatego ma duże znaczenie dla stabilności i ruchu.
Najważniejszą funkcją jest wyprost uda w stawie biodrowym. W praktyce oznacza to pomoc przy wstawaniu, wchodzeniu po schodach i utrzymaniu wyprostowanej postawy. To jeden z kluczowych mięśni "napędzających" kończynę w ruchu.
Utrzymanie pionu wymaga kontroli ustawienia miednicy i bioder. Mięsień pośladkowy wielki przeciwdziała nadmiernemu zgięciu w biodrze i pomaga utrzymać wyprost, zwłaszcza gdy tułów ma tendencję do pochylania się do przodu.
W opisach funkcjonalnych może być wskazywany jako mięsień współuczestniczący w ruchach uda zależnie od przebiegu włókien i ustawienia biodra. Na egzaminie kluczowe jest jednak pewne rozpoznanie jego roli w wyproście, a pozostałe składowe ocenia się ostrożnie.
Przywodzenie to ruch uda w stronę linii środkowej ciała, a odwodzenie to ruch w bok, od tej linii. W pytaniach egzaminacyjnych łatwo o pomyłkę, więc warto wizualizować pozycję "nogi razem" (przywodzenie) i "nogi na boki" (odwodzenie).
"Nawracanie/odwracanie" kojarzy się głównie z ruchem w obrębie przedramienia, a w kończynie dolnej częściej mówi się o rotacji wewnętrznej i zewnętrznej w biodrze oraz o ustawieniu stopy. Takie słowa w odpowiedziach często sygnalizują błąd terminologiczny.
Palpację prowadzi się powierzchownie w obrębie pośladka, z uwzględnieniem komfortu i intymności pacjenta oraz pracy w granicach bezpieczeństwa. Zwykle ocenia się napięcie, tkliwość i ewentualne punkty spustowe, różnicując tkanki od pośladkowego średniego.
Nadmierne napięcie może sprzyjać uczuciu sztywności biodra, bólowi okolicy pośladka, przeciążeniom w obrębie miednicy oraz kompensacjom w odcinku lędźwiowym. W praktyce masażysta często łączy pracę na tym mięśniu z rozluźnianiem struktur sąsiednich.
Nie, zginanie w stawie biodrowym jest ruchem przeciwnym do podstawowej roli mięśnia pośladkowego wielkiego. Gdy w odpowiedziach pojawia się "zginanie", warto sprawdzić, czy nie dotyczy to innych grup mięśniowych (np. zginaczy biodra) zamiast prostowników.
Najlepiej uczyć się schematem: nazwa mięśnia → staw → główny ruch, a dopiero potem funkcje dodatkowe. Pomaga też łączenie z ruchem funkcjonalnym (np. "wstanie z krzesła" = wyprost biodra). W testach unikaj kierowania się samym brzmieniem słów.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Mięsień pośladkowy wielki jest jednym z głównych prostowników stawu biodrowego, dlatego wspiera utrzymanie pionowej postawy."

Źródła:

  • Gray's Anatomy for Students, rozdział dotyczący regionu pośladkowego (gluteal region) – opis mięśnia pośladkowego wielkiego i jego funkcji
  • Clinically Oriented Anatomy (Moore), część: kończyna dolna / okolica pośladkowa – funkcje mięśni pośladkowych i ruchy w stawie biodrowym
  • Atlas anatomii człowieka Nettera, tablice dotyczące mięśni pośladkowych – przyczepy i czynność mięśnia pośladkowego wielkiego

Materiały:

  • Atlas anatomii człowieka (dział: kończyna dolna, okolica pośladkowa)
  • Podręcznik anatomii funkcjonalnej/klinicznej dotyczący stawu biodrowego
  • Materiały z kinezjologii: analiza ruchu w stawie biodrowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego