KWALIFIKACJA GIW11 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 5.
Minerałów o jednakowej wartości podatności magnetycznej nie można rozdzielić przy użyciu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Separator magnetyczny rozdziela składniki mieszaniny tylko wtedy, gdy różnią się podatnością magnetyczną.
Jeżeli minerały mają jednakową podatność magnetyczną, pole magnetyczne działa na nie w podobny sposób, więc nie powstaje efekt selekcji i rozdział w tym urządzeniu jest niemożliwy.

Pełne wyjaśnienie:

Separacja magnetyczna jest metodą wzbogacania, w której kryterium rozdziału stanowi zachowanie ziaren w polu magnetycznym. W praktyce oznacza to, że ziarna o większej podatności magnetycznej są silniej przyciągane (lub odchylane) przez układ magnetyczny, a ziarna o mniejszej podatności – słabiej.

Jeżeli jednak minerały w mieszaninie mają jednakową wartość podatności magnetycznej, to pole magnetyczne wywołuje na nie bardzo podobny efekt. W konsekwencji nie powstaje różnica trajektorii/odchylenia pozwalająca na selektywny odbiór frakcji, więc nie da się ich rozdzielić separatorem magnetycznym.

Pozostałe urządzenia z zestawu odpowiedzi bazują na innych własnościach fizycznych, więc (co do zasady) mogą rozdzielać minerały nawet wtedy, gdy ich podatność magnetyczna jest taka sama:

  • wzbogacalnik korytowy to metoda grawitacyjna – wykorzystuje różnice gęstości, prędkości opadania i zachowania ziaren w strumieniu wody, a nie magnetyzm;
  • wzbogacalnik zawiesinowy (wzbogacanie w cieczy ciężkiej) rozdziela ziarna względem gęstości w ośrodku o odpowiednio dobranej gęstości, niezależnie od podatności magnetycznej;
  • separator elektryczny (elektrostatyczny) wykorzystuje różnice przewodnictwa/zdolności do elektryzowania się i zachowania w polu elektrycznym, więc również nie wymaga różnic podatności magnetycznej.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij własność fizyczną z pytania (tu: podatność magnetyczna), a potem dobierz urządzenie, które dokładnie tę własność wykorzystuje. Jeśli cecha jest identyczna u wszystkich składników, metoda oparta na tej cesze nie zadziała selektywnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podatność magnetyczna to miara tego, jak silnie materiał ulega namagnesowaniu w zewnętrznym polu magnetycznym. W przeróbce kopalin informuje, czy i jak mocno ziarna będą reagowały na pole w separatorze magnetycznym, co jest podstawą do ich selektywnego rozdziału.
Bo separator magnetyczny wymaga różnicy reakcji ziaren na pole magnetyczne. Gdy podatność magnetyczna jest jednakowa, siła/odchylenie dla obu składników jest podobne, więc ich tory ruchu się nie rozdzielają i urządzenie nie ma "kryterium", według którego mogłoby je selekcjonować.
Wzbogacanie korytowe wykorzystuje głównie różnice gęstości, wielkości i kształtu ziaren oraz ich zachowanie w przepływie wody. Ziarna cięższe i/lub szybciej opadające układają się inaczej niż lżejsze, co umożliwia rozdział bez udziału pola magnetycznego.
Wzbogacalnik zawiesinowy rozdziela ziarna według gęstości w ośrodku o zadanej gęstości. Ziarna o gęstości większej od ośrodka opadają, a lżejsze unoszą się. To metoda typowo gęstościowa, niezależna od podatności magnetycznej składników.
Separator elektryczny (często elektrostatyczny) wykorzystuje różnice przewodnictwa i sposobu elektryzowania się ziaren. W polu elektrycznym ziarna przewodzące i nieprzewodzące zachowują się inaczej (np. odrywają się w innym miejscu), co umożliwia ich rozdział inną cechą niż magnetyzm.
Skup się na słowie-kluczu opisującym własność: "magnetyczna/podatność" wskazuje na pole magnetyczne, a "elektryczna/przewodnictwo/ładunek" na pole elektryczne. Jeśli w treści podano brak różnic w podatności magnetycznej, metoda magnetyczna nie będzie skuteczna, ale elektrostatyczna może być.
Nie zawsze. Zadziała wtedy, gdy składniki różnią się podatnością magnetyczną (albo innymi parametrami wpływającymi na zachowanie w polu). Jeśli oba składniki są niemal tak samo (nie)magnetyczne, rozdział będzie nieskuteczny. Wtedy dobiera się inną metodę, np. gęstościową lub elektryczną.
Stosuje się ją, gdy w mieszaninie występują minerały o wyraźnie różnej podatności magnetycznej (np. silniej i słabiej reagujące na pole). Może być etapem wstępnym (odrzut zanieczyszczeń) albo końcowym (doczyszczanie koncentratu), zależnie od układu technologicznego.
Najczęstsze jest automatyczne dopasowanie urządzenia "po nazwie" zamiast po własności fizycznej (np. "separator" = dowolny rozdział). Drugi błąd to pomijanie warunku w treści (np. "jednakowa wartość"), który od razu mówi, że dana cecha nie daje selekcji, więc metoda oparta na tej cesze zawiedzie.
Zrób krok po kroku: (1) wskaż cechę, na której opiera się metoda (magnetyzm, gęstość, przewodnictwo), (2) sprawdź, czy w treści podano, że ta cecha jest identyczna dla składników, (3) jeśli tak, wybierz urządzenie pracujące właśnie na tej cesze. To ogranicza zgadywanie i porządkuje tok myślenia.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki z przeróbki mechanicznej kopalin (rozdziały o wzbogacaniu i separacji)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ do kwalifikacji GIW.5 (urządzenia wzbogacające i ich zastosowanie)
  • Schematy technologiczne wzbogacania rud i węgli (przykłady doboru operacji do cech fizycznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego