KWALIFIKACJA SPC7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 14.
Mleko surowe, w którym stwierdzono obecność antybiotyków, należy przeznaczyć do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mleko surowe z wykrytą obecnością antybiotyków jest surowcem niezgodnym pod względem bezpieczeństwa żywności.
Nie powinno trafiać ani do przetwórstwa (mleko spożywcze, proszek), ani do skarmiania, ponieważ problemem są pozostałości substancji czynnych. Dlatego właściwym postępowaniem jest przekazanie partii do utylizacji zgodnie z procedurą.

Pełne wyjaśnienie:

Wykrycie antybiotyków w mleku surowym oznacza, że surowiec jest niezgodny z wymaganiami bezpieczeństwa żywności. Pozostałości leków weterynaryjnych są traktowane jako zanieczyszczenie chemiczne, które może powodować ryzyko dla konsumenta oraz skutkować niezgodnością produktu końcowego (np. kremów, lodów, mas mlecznych) wytwarzanych w zakładzie.

Odpowiedź "utylizacji" jest właściwa, ponieważ partia mleka, w której stwierdzono obecność antybiotyków, powinna zostać wycofana z łańcucha żywnościowego i zagospodarowana jako odpad/produkt uboczny w trybie przewidzianym w procedurach zakładu oraz wymaganiach nadzoru. W praktyce oznacza to odrzucenie dostawy, udokumentowanie niezgodności i przekazanie do uprawnionego odbiorcy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "skarmienia przez cielęta" – to odpowiedź kusząca "mniej stratna", ale nie rozwiązuje problemu bezpieczeństwa i może utrwalać błędne myślenie, że każdą niezgodną żywność da się bezpiecznie wykorzystać w żywieniu zwierząt. Postępowanie z takim surowcem wymaga zgodności z odrębnymi zasadami i nie jest standardową drogą dla partii z wykrytymi antybiotykami.
  • "produkcji mleka w proszku" – proces technologiczny (np. zagęszczanie, suszenie) nie jest traktowany jako "neutralizacja" pozostałości antybiotyków. Problem dotyczy obecności substancji, a nie tylko drobnoustrojów, więc przetworzenie nie gwarantuje usunięcia ryzyka.
  • "produkcji mleka spożywczego" – mleko spożywcze musi spełniać wymagania bezpieczeństwa, a wykrycie antybiotyków oznacza, że partia nie powinna zostać dopuszczona do obrotu ani dalszego przetwarzania na żywność.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się informacja o wykryciu substancji niepożądanych (np. antybiotyków) w surowcu, traktuj to jako sygnał "surowiec niezgodny" i wybieraj odpowiedź związaną z odrzuceniem/utylizacją, a nie z "obejściem problemu" przez inny kierunek wykorzystania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że w mleku wykryto pozostałości leków weterynaryjnych, zwykle po leczeniu zwierząt. Taki surowiec jest traktowany jako niezgodny, bo może przekraczać dopuszczalne limity pozostałości i nie powinien trafiać do produkcji żywności ani do obrotu.
Ponieważ problem dotyczy zanieczyszczenia chemicznego (pozostałości substancji czynnej), a nie tylko bakterii. Przetworzenie nie jest traktowane jako pewny sposób usunięcia pozostałości. Wycofanie chroni konsumenta i zapobiega wytworzeniu wyrobu gotowego niezgodnego z wymaganiami.
Pasteryzacja jest ukierunkowana na ograniczenie drobnoustrojów, a nie na eliminację pozostałości leków. Dlatego nie można zakładać, że obróbka cieplna "naprawia" mleko z antybiotykami. W praktyce takie mleko kwalifikuje się jako surowiec niezgodny.
Nie należy tak robić, bo proces suszenia nie jest gwarancją usunięcia ryzyka związanego z pozostałościami. Produkcja mleka w proszku to nadal kierunek żywnościowy. Jeżeli w mleku stwierdzono antybiotyki, właściwym postępowaniem jest odrzucenie partii i utylizacja zgodnie z procedurą.
Bo intuicyjnie wydaje się "praktyczna" i ogranicza straty, ale egzamin sprawdza zasady bezpieczeństwa i kwalifikacji surowca. W kontekście żywności mleko z antybiotykami jest niezgodne i nie powinno być przekierowywane do zastosowań, które nie rozwiązują problemu pozostałości.
Najważniejszy skutek to ryzyko wytworzenia produktu niezgodnego z wymaganiami bezpieczeństwa. Dodatkowo w niektórych technologiach (np. z udziałem kultur bakterii) pozostałości leków mogą zaburzać procesy. W praktyce zakład powinien odrzucić taką partię surowca.
Należy wstrzymać użycie surowca, oznaczyć go jako niezgodny, powiadomić osobę odpowiedzialną za jakość oraz postępować zgodnie z procedurą zakładową (np. zwrot do dostawcy lub przekazanie do utylizacji). Kluczowe jest też udokumentowanie zdarzenia.
Jeżeli w treści pojawia się informacja o wykryciu substancji niepożądanej (np. antybiotyków) albo o zagrożeniu chemicznym, traktuj surowiec jako niezgodny. W pytaniach jednokrotnego wyboru najczęściej prowadzi to do odpowiedzi związanej z wycofaniem i utylizacją, a nie przetwarzaniem.
W praktyce znaczenie ma metoda i kryterium oceny (np. próg wykrywalności, dopuszczalny limit). Jednak w pytaniach egzaminacyjnych sformułowanie o stwierdzonej obecności antybiotyków zwykle oznacza niezgodność partii i konieczność jej wycofania z użycia w żywności.
Pomagają m.in. specyfikacje surowca, wyniki badań/atestów, procedury przyjęcia dostaw, zapisy kontroli jakości oraz instrukcje postępowania z niezgodnościami. Na egzaminie warto kojarzyć, że kontrola surowców to element GHP/GMP i systemowego podejścia do bezpieczeństwa.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dlatego właściwym postępowaniem jest przekazanie partii do utylizacji zgodnie z procedurą.

Źródła:

  • Rozporządzenie (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (wymagania dla mleka surowego) – EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32004R0853 (dostęp 2026-03-02)
  • Rozporządzenie Komisji (UE) nr 37/2010 z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie substancji farmakologicznie czynnych i ich klasyfikacji w odniesieniu do maksymalnych limitów pozostałości w środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego – EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32010R0037 (dostęp 2026-03-02)
  • European Food Safety Authority (EFSA) – obszar tematyczny: residues of veterinary medicinal products (pozostałości leków weterynaryjnych w żywności): https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/veterinary-medicinal-products (dostęp 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii żywności (surowce mleczne, wymagania jakościowe)
  • Materiały szkoleniowe z systemów GHP/GMP/HACCP dla produkcji cukierniczej
  • Strony instytucji UE dot. pozostałości leków weterynaryjnych w żywności i zasad bezpieczeństwa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego