W przedstawionej sytuacji kluczowe są zachowania: rezygnacja z działań rehabilitacyjnych, nieodbieranie telefonu oraz zerwanie kontaktów z najbliższymi. Taki zestaw objawów opisuje wycofanie z relacji i unikanie kontaktu społecznego, co w języku pomocy psychologiczno-społecznej najbliżej odpowiada odczuciu wyobcowania społecznego (poczuciu, że "nie pasuję", jestem poza grupą, nie mam więzi i przestaję uczestniczyć w życiu społecznym).
Odpowiedź "o odczuciu wyobcowania społecznego" pasuje, bo łączy się z realnymi, obserwowalnymi wskaźnikami: ograniczaniem komunikacji, zrywaniem relacji i izolowaniem się. Dla asystenta osoby niepełnosprawnej jest to ważny sygnał ryzyka: taka postawa może utrudniać podjęcie rehabilitacji, korzystanie ze wsparcia rodziny i instytucji oraz może współwystępować z obniżonym nastrojem lub kryzysem adaptacyjnym.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieadekwatne:
- "o samotności moralnej" – pojęcie bywa używane w różnych ujęciach i bez doprecyzowania może być rozumiane niejednoznacznie. W samym opisie nie ma informacji o konflikcie wartości, dylematach etycznych czy doświadczeniu odrzucenia w sensie "moralnym"; są natomiast konkretne przejawy izolacji.
- "o braku środków finansowych" – opis nie zawiera przesłanek o sytuacji materialnej. Wycofanie, brak kontaktu i rezygnacja z rehabilitacji mogą wynikać z wielu przyczyn, ale bez danych o kosztach czy problemach ekonomicznych nie można tego wnioskować.
- "o kancerofobii" – to lęk związany z chorobą nowotworową; w opisie nie ma żadnych elementów wskazujących na taki typ obaw. To dystraktor skrajny, który nie pasuje do kontekstu powypadkowej utraty kończyn.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: gdy w opisie dominują unikanie ludzi, zrywanie relacji i brak reakcji na kontakt, najczęściej testowane jest pojęcie związane z izolacją/wyobcowaniem. Zadaniem asystenta jest wtedy m.in. podtrzymywanie bezpiecznego kontaktu, wzmacnianie motywacji do rehabilitacji oraz uruchamianie wsparcia (rodzina, specjaliści), adekwatnie do kompetencji i granic roli zawodowej.
