KWALIFIKACJA EKA1 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 18.
Mobbingiem jest działanie pracodawcy polegające na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mobbing to uporczywe i długotrwałe nękanie lub zastraszanie, które ma na celu lub skutkuje poniżeniem, ośmieszeniem albo izolowaniem pracownika. Częste zlecanie zadań celowo ponad kompetencje, aby wykazać nieudolność, wpisuje się w taki schemat. Stanowcze egzekwowanie, rzeczowa krytyka czy samo wypowiedzenie umowy to nie to samo.

Pełne wyjaśnienie:

Mobbing w środowisku pracy wiąże się z powtarzalnymi (uporczywymi) i długotrwałymi zachowaniami polegającymi na nękaniu lub zastraszaniu pracownika. Kluczowe jest to, że działania te mają na celu albo w praktyce prowadzą do takich skutków jak: obniżenie oceny przydatności zawodowej, poniżenie, ośmieszenie, izolowanie lub eliminowanie z zespołu.

Odpowiedź "częstym zlecaniu pracownikowi wykonywania zadań przekraczających jego kompetencje, aby wykazać jego nieudolność" opisuje mechanizm typowy dla mobbingu: nie chodzi o jednorazowo trudniejsze zadanie, lecz o celowe stawianie w sytuacji porażki, które ma wywołać kompromitację i podważyć pozycję pracownika. Taki sposób "zarządzania" nie służy realizacji celu pracy, tylko uderza w godność i ocenę przydatności zawodowej.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą zjawisk, które mogą być nieprzyjemne, ale co do zasady nie stanowią mobbingu:

  • "stanowcze egzekwowanie prawidłowego wykonywania przez pracownika jego obowiązków" – nadzór i wymaganie realizacji obowiązków jest normalnym elementem kierowania pracą. Nie ma tu nękania ani celu poniżenia; kluczowa jest zgodność z zakresem obowiązków i proporcjonalność.
  • "krytycznej, ale rzeczowej i sprawiedliwej ocenie wykonania…" – rzetelna ocena pracy (nawet negatywna) jest dopuszczalna, jeśli opiera się na faktach i dotyczy konkretnych zadań, a nie osoby. Brakuje elementu uporczywego nękania oraz naruszenia godności poprzez ośmieszanie czy izolację.
  • "wypowiedzeniu pracownikowi umowy o pracę bez wskazania przyczyny…" – to może dotyczyć wadliwości wypowiedzenia lub naruszenia zasad rozwiązywania umowy, ale nie jest to automatycznie mobbing. Mobbing dotyczy przede wszystkim procesu nękania, a nie samego faktu zakończenia stosunku pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o mobbing zawsze sprawdź trzy elementy: powtarzalność, długotrwałość oraz cel/efekt poniżenia lub izolacji. Jeśli opis dotyczy jedynie oceny pracy lub egzekwowania obowiązków bez tych cech, to zwykle nie będzie mobbingiem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mobbing to powtarzalne i długotrwałe nękanie lub zastraszanie pracownika, które prowadzi (lub ma prowadzić) do jego poniżenia, ośmieszenia, izolacji albo podważenia przydatności zawodowej. Kluczowe są: uporczywość, czas trwania i negatywny skutek lub cel działań.
Nadzór dotyczy obowiązków i wyników: polecenia są związane z pracą, a ocena jest rzeczowa. Mobbing koncentruje się na osobie: ma element nękania, upokarzania lub izolacji i jest powtarzalny. Jeśli działania są proporcjonalne i oparte na faktach, zwykle nie spełniają cech mobbingu.
Gdy zadania są zlecane często i celowo tak, aby pracownik nie mógł im sprostać, stają się narzędziem kompromitacji. Mechanizm polega na "ustawianiu do porażki", co ma obniżyć ocenę przydatności zawodowej i wywołać ośmieszenie. To typowy wzorzec nękania, a nie rozwój pracownika.
Nie. Krytyka może być elementem zarządzania, jeśli jest konkretna, oparta na faktach i dotyczy wykonania zadań. Mobbing pojawia się wtedy, gdy krytyka jest uporczywa, upokarzająca, oderwana od faktów lub służy izolowaniu pracownika. Na egzaminie zwracaj uwagę na "długotrwałość" i "nękanie".
Samo stanowcze egzekwowanie obowiązków nie jest mobbingiem, o ile mieści się w granicach prawa i nie przybiera formy nękania. Przełożony ma prawo wymagać prawidłowego wykonywania pracy. Mobbing zaczyna się wtedy, gdy działania są nastawione na poniżenie, a nie na realizację zadań.
Nie chodzi o pojedynczy incydent, lecz o serię zdarzeń powtarzających się w czasie. "Uporczywe" oznacza nawracające, konsekwentne działania mimo negatywnych skutków dla pracownika, a "długotrwałe" – trwające przez istotny okres. W praktyce ocenia się to przez całokształt sytuacji, nie jeden epizod.
Nie automatycznie. Wypowiedzenie może być zgodne z prawem albo wadliwe, ale mobbing dotyczy procesu nękania/zastraszania w czasie zatrudnienia. Czasem wypowiedzenie jest skutkiem konfliktu lub złej oceny pracy, a nie mobbingu. Na egzaminie nie mieszaj naruszeń związanych z rozwiązaniem umowy z mobbingiem.
Typowe są: obniżenie poczucia wartości, stres, spadek motywacji, pogorszenie relacji w zespole, izolowanie, a zawodowo – podważanie kompetencji i przydatności do pracy. W zadaniach testowych często pojawiają się słowa: "ośmieszenie", "poniżenie", "izolacja", "eliminowanie z zespołu".
Najbardziej przydatne są uporządkowane notatki (daty, zdarzenia, treść poleceń), korespondencja (e-mail, komunikatory), świadkowie oraz dokumenty pokazujące schemat działań (np. nieadekwatne zadania, powtarzalne upokorzenia). Ważne jest udokumentowanie powtarzalności i skutków, nie tylko samego konfliktu.
Przeczytaj opis i zaznacz elementy: (1) czy zachowania się powtarzają, (2) czy trwają w czasie, (3) czy mają cel/efekt poniżenia, ośmieszenia lub izolacji. Jeśli opis mówi o rzeczowej ocenie pracy lub wymaganiu realizacji obowiązków, to zwykle nie jest mobbing. Szukaj "mechanizmu nękania".
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Mobbing to uporczywe i długotrwałe nękanie lub zastraszanie, które ma na celu lub skutkuje poniżeniem, ośmieszeniem albo izolowaniem pracownika."

Źródła:

  • Kodeks pracy – definicja mobbingu (art. 94^3); weryfikacja wymaga dostępu do aktualnego tekstu jednolitego

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z podstaw prawa pracy dla szkół branżowych/technicznych
  • Komentarze i opracowania dydaktyczne dotyczące mobbingu i dyskryminacji w zatrudnieniu
  • Materiały szkoleniowe BHP i psychospołecznych zagrożeń w pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego