KWALIFIKACJA MEP3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 28.
Moc 4D ma soczewka o ogniskowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Moc optyczna soczewki w dioptriach spełnia zależność P = 1/f, gdzie f podaje się w metrach.
Dla P = 4 D otrzymujemy f = 1/4 m = 0,25 m, czyli 25 cm. Pozostałe odpowiedzi mają zły rząd wielkości lub jednostkę.

Pełne wyjaśnienie:

Dioptria (D) jest jednostką mocy optycznej soczewki. Dla soczewki cienkiej (w ujęciu szkolnym/egzaminacyjnym) zachodzi zależność:

P = 1/f, gdzie P jest w dioptriach, a f (ogniskowa) musi być wyrażona w metrach.

W zadaniu podano P = 4 D, więc:

  • f = 1/P = 1/4 m = 0,25 m
  • 0,25 m = 25 cm

Dlatego poprawna jest odpowiedź: 25 cm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 25 mm = 2,5 cm = 0,025 m. Taka ogniskowa odpowiadałaby mocy P = 1/0,025, czyli znacznie większej niż 4 D. To typowy błąd rzędu wielkości.
  • 25 µm = 0,000025 m. To mikroskopijna ogniskowa, dająca ekstremalnie dużą moc optyczną; w praktyce nie pasuje do 4 D. Częsty błąd to przeoczenie symbolu "µ".
  • 25 dm = 2,5 m. Taka ogniskowa dałaby moc P = 1/2,5, czyli znacznie mniejszą niż 4 D. To błąd wynikający z pomylenia cm z dm lub błędnego przeliczenia metrów.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj punkt kontrolny: 1 D ↔ 1 m. Skoro 4 D jest cztery razy większe, ogniskowa musi być cztery razy mniejsza niż 1 m, czyli 0,25 m (25 cm). Taka szybka kontrola pomaga wyłapać złe jednostki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dioptria (D) to jednostka mocy optycznej soczewki. Określa, jak silnie soczewka skupia lub rozprasza światło. W prostym ujęciu szkolnym moc w dioptriach jest równa odwrotności ogniskowej wyrażonej w metrach.
Użyj zależności f = 1/P, gdzie P jest w dioptriach, a f wyjdzie w metrach. Potem przelicz wynik na cm lub mm, jeśli tak podano w odpowiedziach. Kluczowe jest pilnowanie jednostek.
Bo f = 1/4 m. Jedna czwarta metra to 0,25 m, a to po przeliczeniu daje 25 cm. To klasyczne zadanie na odwrotność i konwersję metrów na centymetry.
Najczęściej: (1) podstawienie ogniskowej w cm do wzoru wymagającego metrów, (2) pomylenie mm z cm lub dm, (3) przeoczenie symbolu "µ" przy mikrometrach, (4) brak kontroli rzędu wielkości wyniku.
Nie. W zależności P = 1/f ogniskowa f musi być w metrach, aby moc P wyszła w dioptriach. Wynik możesz potem przeliczyć na cm, ale do obliczenia zawsze przyjmuj metry.
Użyj punktu kontrolnego: 1 D odpowiada 1 m. Jeśli moc rośnie, ogniskowa maleje (odwrotność). Dla 4 D ogniskowa powinna być wyraźnie mniejsza niż 1 m, więc 0,25 m (25 cm) jest logiczne.
To różne rzędy wielkości: 1 m = 10 dm = 100 cm = 1000 mm = 1 000 000 µm. W zadaniach z dioptriami najpierw licz w metrach, a dopiero potem przeliczaj na żądaną jednostkę, by nie zgubić zera.
Tak. Soczewki skupiające mają moc dodatnią, a rozpraszające ujemną (w typowej konwencji znaków). W tym pytaniu podano samą wartość mocy 4 D bez znaku, więc chodzi o wartość bezwzględną przeliczaną na ogniskową.
Podczas doboru i kontroli elementów optycznych: weryfikacji parametrów soczewek względem dokumentacji, oceny zgodności z zamówieniem oraz w prostych testach stanowiskowych. Szybkie przeliczenie pomaga wychwycić pomyłkę jednostek lub niewłaściwy element.
Często pojawia się: obliczenie ogniskowej z podanej mocy (lub odwrotnie), porównanie dwóch soczewek (która ma większą moc), oraz zadania z konwersją jednostek. Zwykle wystarczy wzór P = 1/f i uważne przeliczenia.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Dioptria" – definicja i zależność mocy optycznej od ogniskowej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Dioptria (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Soczewka" – podstawowe pojęcia optyki geometrycznej i ogniskowa, https://pl.wikipedia.org/wiki/Soczewka (dostęp: 2026-02-18)
  • Encyclopaedia Britannica: "Diopter" – definicja jednostki mocy optycznej, https://www.britannica.com/science/diopter (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały do optyki geometrycznej: moc soczewki i ogniskowa (dział: soczewki cienkie)
  • Zadania rachunkowe z przeliczania dioptrii na ogniskową i odwrotnie
  • Tablice/przypomnienie jednostek SI i przedrostków (m, dm, cm, mm, µm)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego