KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 16.
Moment obrotowy silnika określamy w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Moment obrotowy (moment siły) jest wielkością mechaniczną równą iloczynowi siły i ramienia: N × m, więc w układzie SI wyraża się go w niutonometrach (N·m, zapisywane też jako Nm). kW i KM to jednostki mocy, a N to jednostka samej siły.

Pełne wyjaśnienie:

Moment obrotowy silnika to w praktyce moment siły działający na wale korbowym (lub na wyjściu układu napędowego). Z punktu widzenia mechaniki jest to miara "zdolności do obracania" elementu i zależy od dwóch składowych: wartości siły oraz jej ramienia.

Definicja mechaniczna momentu siły ma postać: M = F · r, gdzie:

  • F – siła (w niutonach, N),
  • r – ramię działania siły (w metrach, m).

Stąd jednostka momentu w układzie SI to N·m (niutonometr). W zapisie spotyka się formę "N·m" lub uproszczoną "Nm". Dlatego poprawna odpowiedź to Nm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • kW – kilowat jest jednostką mocy. Moc opisuje szybkość wykonywania pracy/transfer energii, a nie sam "skręcający" efekt siły.
  • KM – koń mechaniczny to również jednostka mocy (pozaukładowa), często podawana marketingowo w danych silnika obok kW.
  • N – niuton jest jednostką siły, ale moment wymaga jeszcze uwzględnienia ramienia (odległości), więc sama jednostka N nie opisuje momentu obrotowego.

W praktyce serwisowej moment w N·m spotkasz m.in. przy wartościach dokręcania śrub (klucz dynamometryczny), a w danych silnika przy charakterystyce momentu obrotowego w funkcji prędkości obrotowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moment obrotowy to miara "siły skręcającej" działającej na wał silnika. Opisuje, jak mocno układ napędowy potrafi obracać wał i przenosić napęd. W danych technicznych podaje się go zwykle jako maksymalny moment w funkcji prędkości obrotowej.
W układzie SI moment obrotowy (moment siły) mierzy się w niutonometrach, czyli N·m (często zapisywane jako Nm). Wynika to z definicji momentu: iloczynu siły (N) i ramienia (m).
Niuton (N) opisuje tylko samą siłę. Moment uwzględnia dodatkowo odległość od osi obrotu (ramię), dlatego jednostka musi zawierać metr: N·m. Ta sama siła z dłuższym ramieniem daje większy moment.
Moment (N·m) mówi, jak duży efekt obrotowy generuje silnik. Moc (kW lub KM) opisuje tempo wykonywania pracy, czyli zależy od momentu i prędkości obrotowej. W praktyce moment wpływa na "ciąg", a moc na możliwości przy wyższych obrotach.
Nie. kW (kilowat) to jednostka mocy. Moment obrotowy wyraża się w N·m. W kartach katalogowych oba parametry często występują obok siebie, co bywa źródłem pomyłek na testach.
Nie. KM (koń mechaniczny) jest jednostką mocy, a nie momentu. Moment obrotowy podaje się w N·m. Na egzaminie warto pamiętać: kW/KM = moc, N = siła, N·m = moment.
Najczęściej jest to klucz dynamometryczny, którym dokręca się śruby z określonym momentem (N·m). Dzięki temu uzyskuje się właściwy docisk i unika zerwania gwintu lub niedokręcenia połączenia.
Stosuje się zależność M = F · r. Gdy działasz siłą 100 N na klucz o długości 0,2 m, to moment wynosi 20 N·m. Kluczowe jest, by ramię było mierzone prostopadle do kierunku siły.
Zwykle podaje się wartość maksymalnego momentu wraz z zakresem obrotów, przy których występuje (np. "max 320 N·m przy 1800–2500 obr/min"). Pomaga to ocenić elastyczność silnika i zachowanie przy przyspieszaniu.
Najczęstsze pomyłki to wybór kW lub KM (bo kojarzą się z osiągami) oraz wybór N (bo to "mechaniczna" jednostka). Dobrą strategią jest szybkie rozpoznanie wielkości: moment = siła × ramię, więc musi zawierać "metr".
info

Około 81% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Moment obrotowy (moment siły) jest wielkością mechaniczną równą iloczynowi siły i ramienia: N × m, więc w układzie SI wyraża się go w niutonometrach (N·m, zapisywane też jako Nm)."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI), 9th edition (2019), rozdział dot. jednostek pochodnych i zapisu jednostek (N·m) – https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-02-18)
  • NIST, The SI Metric System (informacje o jednostkach SI i pochodnych; moment/torque jako N·m) – https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si/si-units (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL), "Moment siły" (jednostka N·m oraz interpretacja M = F·r) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Moment_si%C5%82y (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy mechaniki technicznej: moment siły i jednostki SI
  • Materiały dydaktyczne z fizyki (jednostki pochodne SI)
  • Instrukcje serwisowe i katalogi danych technicznych silników (sekcje: moc i moment)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego