KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 35.
Montelukast (Montelucastum) to lek
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Montelukast jest lekiem przeciwastmatycznym, ponieważ blokuje receptory leukotrienowe, zmniejszając skurcz oskrzeli i stan zapalny w drogach oddechowych. Nie jest lekiem przeciwwymiotnym, przeciwzakrzepowym ani przeciwnowotworowym – te działania dotyczą innych grup farmakoterapii.

Pełne wyjaśnienie:

Montelukast należy do leków przeciwastmatycznych. Jego podstawowy mechanizm polega na antagonizowaniu receptorów leukotrienowych (leukotrieny biorą udział m.in. w skurczu oskrzeli, obrzęku błony śluzowej i utrzymywaniu stanu zapalnego w drogach oddechowych). Dlatego montelukast bywa stosowany w terapii przewlekłej, jako element kontroli objawów u części pacjentów z astmą (zgodnie z decyzją lekarza) oraz w wybranych wskazaniach alergicznych.

Odpowiedź "przeciwastmatyczny" jest poprawna, bo odnosi się do wpływu leku na objawy i mechanizmy patofizjologiczne astmy (nadreaktywność i zapalenie w obrębie oskrzeli). W praktyce aptecznej ważne jest też, aby pacjent rozumiał, że jest to zwykle lek stosowany regularnie, a nie klasyczny lek doraźny "na natychmiastową duszność".

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, ponieważ opisują zupełnie inne obszary terapii:

  • "przeciwwymiotny" dotyczy leków hamujących nudności i wymioty (np. działających na receptory serotoninowe lub dopaminowe), co nie jest głównym profilem montelukastu.
  • "przeciwzakrzepowy" odnosi się do leków wpływających na krzepnięcie lub płytki krwi (np. antykoagulantów lub leków przeciwpłytkowych), a montelukast nie ma takiego wskazania i mechanizmu.
  • "przeciwnowotworowy" to leki cytotoksyczne, ukierunkowane molekularnie lub hormonalne stosowane w onkologii; montelukast nie jest klasyfikowany jako lek przeciwnowotworowy.

Wskazówka egzaminacyjna: przy lekach w astmie warto kojarzyć grupy mechanistycznie (np. β2-mimetyki, glikokortykosteroidy wziewne, leki antyleukotrienowe). To ułatwia szybkie odróżnienie odpowiedzi pozornie "medycznie brzmiących", ale niepowiązanych z układem oddechowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Montelukast to lek przeciwastmatyczny z grupy antagonistów receptorów leukotrienowych. Stosuje się go w leczeniu przewlekłym astmy u wybranych pacjentów oraz w niektórych wskazaniach alergicznych. Decyzję o włączeniu i dawkowaniu podejmuje lekarz.
Montelukast blokuje receptory dla leukotrienów, czyli mediatorów sprzyjających skurczowi oskrzeli i zapaleniu. Dzięki temu może zmniejszać objawy i częstość zaostrzeń u części chorych. Nie jest typowym lekiem doraźnym do przerwania nagłego napadu duszności.
Bo jego mechanizm i wskazania są związane z kontrolą astmy: wpływa na mediatory zapalne w drogach oddechowych i ogranicza skurcz oskrzeli wywołany leukotrienami. Nie działa jak leki na krzepnięcie, wymioty czy terapię nowotworów.
Nie. Leki przeciwwymiotne działają zwykle na inne układy receptorowe (np. serotoninowe lub dopaminowe) i są stosowane w nudnościach oraz wymiotach. Montelukast jest kojarzony z terapią chorób obturacyjnych dróg oddechowych, przede wszystkim astmy.
Nie. Działanie przeciwzakrzepowe dotyczy leków wpływających na krzepnięcie (antykoagulanty) lub płytki krwi (leki przeciwpłytkowe). Montelukast nie jest stosowany w profilaktyce ani leczeniu zakrzepicy; jego rola dotyczy układu oddechowego.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "przeciwzakrzepowy" lub "przeciwwymiotny", bo są to znane grupy leków, ale niepasujące do mechanizmu montelukastu. Pomaga skojarzenie: leukotrieny → zapalenie i skurcz oskrzeli → astma.
Szukaj powiązania z drogami oddechowymi i mechanizmami astmy (skurcz oskrzeli, stan zapalny, alergia). Jeśli lek działa na leukotrieny, receptory β2 lub jest wziewnym steroidem, zwykle wchodzi w terapię astmy. Opcje z krzepnięciem lub onkologią odpadają.
W astmie spotyka się m.in. glikokortykosteroidy wziewne, β2-mimetyki (krótkodziałające i długodziałające) oraz leki antyleukotrienowe. W testach ważne jest rozróżnienie: leki doraźne szybko rozszerzają oskrzela, a leki kontrolujące zmniejszają stan zapalny.
Montelukast jest zwykle elementem leczenia kontrolującego, więc efekt ocenia się w czasie, a nie po jednej dawce jak przy lekach doraźnych. W praktyce aptecznej warto przypomnieć pacjentowi o regularności stosowania i o tym, że w nagłej duszności potrzebne są leki zalecone do użycia doraźnego.
Ucz się substancja → mechanizm → wskazanie. Dla montelukastu: leukotrieny → drogi oddechowe → astma. Twórz fiszki z nazwą leku i jedną cechą wyróżniającą (np. "antyleukotrienowy"). Na testach eliminuj odpowiedzi z innych działów (krzepnięcie, onkologia, wymioty).
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Montelukast jest lekiem przeciwastmatycznym, ponieważ blokuje receptory leukotrienowe, zmniejszając skurcz oskrzeli i stan zapalny w drogach oddechowych."

Źródła:

  • European Medicines Agency (EMA) – Singulair (montelukast): Product information / Summary of Product Characteristics (SmPC), sekcje dotyczące wskazań i mechanizmu działania: https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/singulair (dostęp: 2026-02-28)
  • WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology – ATC/DDD Index: montelukast (klasyfikacja w grupie leków stosowanych w obturacyjnych chorobach dróg oddechowych): https://www.whocc.no/atc_ddd_index/ (wyszukiwanie: montelukast) (dostęp: 2026-02-28)
  • PubChem – Montelukast: opis substancji i informacje farmakologiczne: https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Montelukast (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) preparatów z montelukastem (sekcje: wskazania, mechanizm działania)
  • Podręcznik farmakologii klinicznej dla techników farmaceutycznych (działy: leki w astmie i POChP)
  • Klasyfikacja ATC i powiązanie substancji czynnych z grupami terapeutycznymi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego