KWALIFIKACJA ELM5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 37.
Multimetr wyświetla wyniki pomiarów w formacie trzy i pół cyfry. Jaka jest rozdzielczość pomiaru napięcia tego multimetru na zakresie pomiarowym 20 V?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Multimetr 3,5 cyfry ma typowo maks. wskazanie 1999 (czyli 19,99 na zakresie 20 V). Najmniejsza zmiana wskazania na tym zakresie to 0,01 V. Rozdzielczość (LSD) wynosi więc 0,01 V = 10 mV, bo tyle odpowiada zmianie ostatniej cyfry wyświetlacza.

Pełne wyjaśnienie:

W miernikach cyfrowych zapis "3,5 cyfry" odnosi się do możliwości wyświetlania liczby z ograniczoną liczbą zliczeń. W praktyce taki wyświetlacz pozwala zwykle pokazać maksymalnie wartość 1999 (czasem opisuje się to jako ok. "2000 counts"). Oznacza to, że na danym zakresie pomiarowym największe wskazanie nie będzie równe pełnej wartości zakresu, tylko tuż poniżej.

Dla zakresu 20 V typowe maksymalne wskazanie to 19,99 V. Skoro wynik ma dwie cyfry po przecinku, to najmniejszy krok wskazania (czyli rozdzielczość, często nazywana też wagą najmłodszego znaczącego miejsca – LSD) wynosi:

0,01 V na zmianę ostatniej cyfry.

Po przeliczeniu jednostek: 0,01 V = 10 mV. To jest rozdzielczość pomiaru napięcia na zakresie 20 V dla multimetru 3,5 cyfry.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 1 mV – taka rozdzielczość wymagałaby na zakresie 20 V co najmniej wskazań rzędu 19,999 (czyli większej liczby zliczeń/"więcej cyfr", np. typowo 4,5 cyfry).
  • 100 uV – to jeszcze drobniejszy krok (0,0001 V), spotykany na dużo czulszych zakresach lub w miernikach o wyższej rozdzielczości, ale nie przy 3,5 cyfry na 20 V.
  • 100 mV – oznaczałoby krok 0,1 V (np. wskazania 19,9), czyli zbyt mało miejsc po przecinku jak na typowy zakres 20 V w mierniku 3,5 cyfry.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o rozdzielczość najpierw ustal maksymalne wskazanie dla formatu wyświetlacza (np. 1999), potem zobacz, ile miejsc po przecinku to daje na danym zakresie, i z tego odczytaj krok ostatniej cyfry.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza rozdzielczość wyświetlacza wyrażoną liczbą zliczeń. Typowy miernik 3,5 cyfry potrafi pokazać maksymalnie około 1999 (tzw. ~2000 counts), czyli na wybranym zakresie nie wyświetli wartości równej pełnej granicy zakresu, tylko nieco mniejszą.
Ustal maksymalne wskazanie wynikające z liczby cyfr (np. 1999 dla 3,5 cyfry), a następnie sprawdź, ile miejsc po przecinku wypada na danym zakresie. Rozdzielczość to wartość odpowiadająca zmianie ostatniej cyfry, np. 0,01 V na zakresie 20 V.
Bo ogranicza go liczba zliczeń wyświetlacza. Jeśli maksimum to 1999, to na zakresie 20 V odpowiada to 19,99 V. Pełne 20,00 V wymagałoby wyświetlenia 2000, co przekracza typowe maksimum 3,5 cyfry.
LSD (najmłodsza znacząca cyfra) to najmniejsza "porcja" wartości, o jaką może zmienić się wskazanie. W praktyce jest to rozdzielczość odczytu na danym zakresie, np. gdy ostatnia cyfra zmienia się o 1, to na 20 V może to oznaczać 0,01 V.
Nie. Rozdzielczość mówi, jaki jest najmniejszy krok wskazania (np. 10 mV), a dokładność opisuje, jak blisko wartości rzeczywistej jest wynik (błąd graniczny). Miernik może mieć drobną rozdzielczość, ale słabą dokładność, i odwrotnie.
W praktyce 3,5 cyfry to zwykle około 1999/2000 counts, a 4,5 cyfry to zwykle około 19999/20000 counts. Większa liczba zliczeń oznacza więcej miejsc po przecinku (większą rozdzielczość) na tym samym zakresie pomiarowym.
Zasada jest prosta: wybierz możliwie najniższy zakres, który jeszcze nie powoduje przekroczenia (przepełnienia) wskazania. Na niższym zakresie ta sama liczba zliczeń rozkłada się na mniejszy przedział, więc krok ostatniej cyfry jest mniejszy.
Bo uczniowie często utożsamiają "lepszy miernik" z "mniejszą liczbą" i wybierają najmniejszą wartość bez analizy ograniczeń wyświetlacza. Tymczasem rozdzielczość wynika z liczby cyfr i zakresu, a nie z intuicji, że "im mV mniej, tym lepiej".
Np. przy sprawdzaniu napięć zasilania w układach (5 V, 12 V), spadków napięcia na elementach w zasilaczach, testach baterii lub podstawowej diagnostyce. Krok 10 mV pozwala zauważyć niewielkie wahania, ale nie zastąpi pomiarów precyzyjnych.
Najczęściej: mylenie rozdzielczości z dokładnością, nieuwzględnianie maksymalnego wskazania 1999, oraz pomijanie jednostek (mV, uV). Pomaga szybki nawyk: dla 20 V i 3,5 cyfry zapamiętać 19,99 V i krok 0,01 V.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Multimetr 3,5 cyfry ma typowo maks."

Źródła:

  • Wikipedia (EN): "Multimeter" – opis rozdzielczości i counts w miernikach cyfrowych, https://en.wikipedia.org/wiki/Multimeter (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi popularnych multimetrów (sekcja: zakresy i rozdzielczość)
  • Podstawy metrologii elektrycznej (rozdziały o miernikach cyfrowych, rozdzielczości i zliczeniach)
  • Notatki/artykuły dydaktyczne o "counts" i interpretacji 3,5/4,5 cyfry w DMM

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego