KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 38.
Na jak długo zostanie ustawiony stan 1na wyjściu Q1 sterownika, realizującego program przedstawiony na schemacie, po pojawieniu się stanu 1na wejściu I1?
Ilustracja przedstawia schemat logiczny związany z programowaniem sterownika PLC, używany w kontekście egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wejście I1 wyzwala przekaźnik impulsowy, który podaje stan 1 przez 5 s. Ten sygnał uruchamia timer opóźnionego załączenia 3 s, więc Q1 przechodzi na 1 dopiero po 3 s. Gdy impuls 5 s zanika, timer wyłącza wyjście natychmiast. Q1 jest więc w stanie 1 od 3 s do 5 s, czyli 2 s.

Pełne wyjaśnienie:

W schemacie występują dwa różne bloki czasowe połączone szeregowo, więc kluczowe jest narysowanie (choćby w myślach) osi czasu.

1) Działanie bloku impulsowego (przekaźnik impulsowy)
Po pojawieniu się stanu 1 na wejściu I1 na wejściu wyzwalającym Trg bloku impulsowego pojawia się zbocze narastające. Przekaźnik impulsowy generuje na swoim wyjściu impuls o stałej długości 5 s. Oznacza to, że sygnał z tego bloku jest w stanie 1 w przedziale od t=0 s do t=5 s (niezależnie od tego, jak długo potem utrzymuje się I1).

2) Działanie timera opóźnionego załączenia (On-Delay)
Wejściem timera jest impuls 5 s z pierwszego bloku. Timer zaczyna odliczać 3 s od momentu, gdy na jego wejściu pojawi się stan 1. Dopiero po upływie 3 s jego wyjście może przejść na stan 1. Zatem wyjście timera stanie się wysokie w chwili t=3 s.

3) Kiedy Q1 jest w stanie 1?
Od t=3 s do t=5 s timer ma już "odczekane" 3 s, a jednocześnie na jego wejściu nadal trwa impuls z bloku impulsowego. W chwili t=5 s impuls wejściowy zanika, więc timer (zgodnie z typowym działaniem opóźnionego załączenia) natychmiast traci warunek podtrzymania i wyjście spada do 0. Otrzymujemy więc czas stanu wysokiego na Q1 równy 5 s − 3 s = 2 s.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "3 s" to mylenie czasu opóźnienia z czasem trwania stanu wysokiego na wyjściu.
  • "5 s" to utożsamienie Q1 z impulsem z pierwszego bloku, z pominięciem opóźnienia drugiego bloku.
  • "8 s" to błąd sumowania czasów kaskadowych (5 s + 3 s), mimo że drugi blok nie wydłuża impulsu, a jedynie przesuwa moment załączenia.

Najpewniejsza metoda na egzaminie: zawsze wyznaczaj przedziały czasu, w których każdy blok ma na wejściu stan 1, oraz momenty przejść 0→1 i 1→0.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekaźnik impulsowy (wiping relay) generuje na wyjściu impuls o zadanej długości po wyzwoleniu, zwykle zboczem narastającym na wejściu Trg. Impuls ma stały czas trwania, niezależny od tego, jak długo utrzymuje się sygnał wejściowy.
On-Delay powoduje, że wyjście przechodzi na stan 1 dopiero po upływie ustawionego czasu od chwili, gdy na wejściu pojawi się stan 1. Gdy warunek na wejściu zniknie, wyjście zwykle wraca do 0 bez dodatkowego podtrzymania.
Najpierw rozpisz sygnał z pierwszego bloku (kiedy jest 1 i kiedy wraca do 0). Następnie dla drugiego bloku wyznacz start odliczania w chwili pojawienia się 1 na jego wejściu oraz moment, gdy minie opóźnienie. Na końcu uwzględnij, że zanik wejścia drugiego bloku kończy jego działanie.
Bo drugi blok nie dodaje czasu do impulsu, tylko przesuwa moment załączenia. Jeśli impuls trwa 5 s, a opóźnienie wynosi 3 s, to wyjście może być wysokie tylko w "pozostałej" części impulsu, czyli przez 5−3 s. Sumowanie to typowa pułapka.
Najczęstsze błędy to: utożsamienie Q1 z czasem impulsu (wybór 5 s), utożsamienie Q1 z opóźnieniem (wybór 3 s) oraz automatyczne sumowanie czasów (wybór 8 s). Pomaga analiza przedziałów, a nie samych wartości liczbowych.
Zaczyna odliczać w chwili, gdy na jego wejściu pojawi się stan 1 (czyli gdy otrzyma sygnał z poprzedniego bloku). Jeśli sygnał wejściowy zniknie zanim upłynie 3 s, timer nie zdąży wysterować wyjścia na 1.
Zwykle nie. Dla przekaźnika impulsowego kluczowe jest wyzwolenie (np. zbocze narastające na Trg), a czas impulsu jest stały i ustawiony parametrem. To pozwala "zamienić" krótki sygnał na impuls o przewidywalnej długości.
W środowiskach typu LOGO! Soft Comfort bloki mają charakterystyczne symbole przebiegów: impuls to krótki prostokąt (narastanie–podtrzymanie–opadanie), a opóźnione załączenie pokazuje przesunięte w czasie narastanie (najpierw zwłoka, potem stan wysoki). Zawsze porównuj też ustawiony czas.
On-Delay realizuje zwłokę tylko przy załączaniu. Do utrzymania stanu 1 na wyjściu potrzebuje aktywnego stanu 1 na wejściu. Gdy wejście spada do 0, znika warunek logiczny i wyjście wraca do 0 bez "dopisywania" dodatkowego czasu.
Taki przebieg bywa używany do sekwencji: np. po starcie procesu odczekaj na stabilizację, a potem na krótko załącz element (zawór, smarowanie, sygnał kontrolny). Dzięki temu uzyskujesz powtarzalny czas działania niezależny od długości sygnału startowego.
info

Statystycznie 28% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Wejście I1 wyzwala przekaźnik impulsowy, który podaje stan 1 przez 5 s."

Źródła:

  • Siemens, "LOGO! Manual" (system manual) – rozdziały o blokach czasowych i funkcjach czasowych (TP/impuls, TON/opóźnione załączenie).
  • Siemens, "LOGO! Soft Comfort" – pomoc programu / opis bloków funkcyjnych (wiping relay / on-delay timer).
  • IEC 61131-3 – standard języków programowania PLC (ogólne zasady bloków funkcyjnych i timerów).

Materiały:

  • Dokumentacja użytkownika LOGO! Soft Comfort (opisy bloków czasowych)
  • Materiały dydaktyczne o timerach PLC: TON, TP i analiza przebiegów czasowych
  • Ćwiczenia z rysowania wykresów czasowych sygnałów wejść/wyjść PLC

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego