KWALIFIKACJA GIW6 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 37.
Na formularzu zamieszczono wyniki analizy granulometrycznej. W badanej próbce dominuje frakcja
Ilustracja przedstawia wykres granulometryczny, który jest używany do analizy składu ziarnowego materiału geologicznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
We wnioskowaniu z analizy granulometrycznej "dominuje frakcja" oznacza tę, która ma największy udział procentowy w próbce (na formularzu/tabeli/wykresie). Jeśli największy udział przypada na zakres ziaren piasku, poprawna jest odpowiedź "piaskowa", a pozostałe frakcje mają mniejszy udział.

Pełne wyjaśnienie:

Analiza granulometryczna (uziarnienia) pokazuje, jaki jest udział procentowy poszczególnych frakcji ziarnowych w badanej próbce gruntu/osadu. Pojęcie "frakcja dominująca" oznacza frakcję, która występuje w największej ilości (najwyższy procent masy/udziału) w porównaniu z pozostałymi.

Odpowiedź "piaskowa" jest właściwa wtedy, gdy z przedstawionych wyników (formularza z obliczeniami, tabeli udziałów lub wykresu uziarnienia) wynika, że to właśnie piasek stanowi największy udział w próbce. W praktyce odczytuje się to jako:

  • najwyższą wartość % przypisaną do frakcji piasku w tabeli frakcji, albo
  • największy przyrost udziału w przedziale odpowiadającym frakcji piasku na wykresie.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, gdyż wskazują frakcje o mniejszym udziale:

  • "pyłowa" bywa mylona z piaskiem, jeśli ktoś nie odróżnia frakcji drobniejszych i wybiera na podstawie intuicji, a nie największego udziału z wyników.
  • "żwirowa" jest błędna, gdy żwir nie ma najwyższego udziału; często wynika to z mylenia pojedynczych grubych ziaren z dominacją ilościową.
  • "iłowa" jest błędna, jeśli drobna frakcja ilasta nie przeważa w zestawieniu procentowym; typową pułapką jest utożsamianie "spoiwa" lub plastyczności z dominacją ilościową.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy odczytujesz udziały frakcji, a nie wartości skumulowane (np. % przechodzących przez sito). Dominacja wynika z porównania udziałów między frakcjami, a nie z pojedynczej liczby wyrwanej z kontekstu tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To badanie określające rozkład uziarnienia, czyli jaki procent próbki stanowią ziarna o różnych średnicach. Wynik przedstawia się zwykle w tabeli frakcji lub na wykresie (krzywej uziarnienia), co pomaga opisać i sklasyfikować grunt.
Frakcja dominująca to ta, która ma największy udział procentowy w próbce. W tabeli wybierasz najwyższy % dla frakcji, a na wykresie szukasz przedziału, w którym przyrost udziału jest największy w porównaniu z innymi frakcjami.
Bo "dominacja" oznacza przewagę ilościową. Pojedyncze duże ziarna mogą zwracać uwagę, ale o rodzaju dominującej frakcji decyduje udział masowy/procentowy w całej próbce, a nie wrażenie wizualne.
W praktyce szkolnej i geologiczno-inżynierskiej rozróżnia się przede wszystkim frakcje: żwir, piasek, pył i . Dokładne granice średnic zależą od przyjętych zasad klasyfikacji, ale idea podziału jest stała.
Tak, to częsty błąd. Na niektórych formularzach podaje się % zatrzymanych na sitach (udziały cząstkowe), a na wykresie często widnieje % przechodzących (wartości skumulowane). Dominację ustala się na podstawie udziałów frakcji.
Najczęściej spotkasz analizę sitową (dla frakcji grubszych) oraz metody sedymentacyjne/areometryczne (dla frakcji drobnych). Wyniki łączy się w jeden opis uziarnienia, aby ocenić, jaka część próbki przypada na poszczególne frakcje.
Gdy oceniasz przepuszczalność i właściwości filtracyjne osadów, dobierasz sposób poboru i przygotowania próbki, albo opisujesz warstwy w dokumentacji. Przewaga piasku często wiąże się z innymi właściwościami niż przewaga iłu czy pyłu.
Bo obie dotyczą frakcji drobnych i w języku potocznym bywają wrzucane do jednego worka "drobny grunt". Na egzaminie trzeba jednak bazować na wyniku procentowym i konsekwentnie przypisać go do właściwej frakcji wskazanej w formularzu.
Najczęstsze to: odczyt z niewłaściwej kolumny (np. skumulowane zamiast cząstkowego), pomylenie jednostek/skal na wykresie oraz wybór frakcji "na oko" zamiast porównania udziałów. Pomaga sprawdzenie, czy udziały frakcji sumują się do 100%.
Ćwicz na kilku przykładowych tabelach i krzywych uziarnienia: (1) wskaż najwyższy udział frakcji, (2) nazwij frakcję poprawnym terminem, (3) sprawdź, czy nie patrzysz na wartości skumulowane. To prosta rutyna, która eliminuje większość pomyłek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "We wnioskowaniu z analizy granulometrycznej "dominuje frakcja" oznacza tę, która ma największy udział procentowy w próbce (na formularzu/tabeli/wykresie)."

Źródła:

  • ISO 14688-1, Geotechnical investigation and testing — Identification and classification of soil — Part 1: Identification and description (standard; ogólne zasady opisu i frakcji gruntu)
  • ISO 14688-2, Geotechnical investigation and testing — Identification and classification of soil — Part 2: Principles for a classification (standard; zasady klasyfikacji m.in. wg uziarnienia)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z badań gruntów: analiza sitowa i areometryczna (skrypty szkolne/techniczne)
  • Dokumenty normalizacyjne dotyczące opisu i klasyfikacji gruntów (ogólnie: normy serii ISO 14688)
  • Instrukcje laboratoryjne pracowni geologiczno-inżynierskiej dotyczące sporządzania krzywej uziarnienia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego