KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 1.
Na fotografii przedstawiono próbkę gruntu przygotowaną do wykonania
Na ilustracji widzimy dłoń osoby, na której znajduje się mała kulka z gliny lub ziemi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próba wałeczkowania dotyczy gruntów spoistych i polega na formowaniu próbki w wałeczki, aby ocenić zachowanie gruntu w stanie plastycznym (związane z granicą plastyczności). Przygotowanie próbki do takiego formowania różni się od przygotowania do badania rozmakania (obserwacja rozpadu w wodzie) oraz od oznaczania wilgotności (ważenie i suszenie).

Pełne wyjaśnienie:

Na podstawie fotografii rozpoznaje się, do jakiego badania laboratoryjnego przygotowano próbkę gruntu. Odpowiedź "próby wałeczkowania" jest właściwa wtedy, gdy próbka jest przygotowana w sposób umożliwiający formowanie i rolowanie (wyrabianie) gruntu spoistego w wałeczki. Taka procedura jest typowa dla oznaczania zachowania gruntu w zakresie konsystencji plastycznej i jest powiązana z oceną plastyczności/granicy plastyczności metodą wałeczkowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tak przygotowanej próbki?

  • "próby rozmakania" dotyczy obserwacji, czy i jak materiał ulega rozpadowi po kontakcie z wodą. W praktyce przygotowanie próbki jest ukierunkowane na zanurzenie/zwilżanie i ocenę trwałości struktury, a nie na jej wyrabianie i formowanie wałeczków.
  • "oznaczenia wilgotności" wymaga pobrania reprezentatywnej porcji do naczynka wagowego i dalszego suszenia w celu wyznaczenia ubytku masy. Kluczowe jest ważenie i suszenie, a nie przygotowanie materiału do ręcznego rolowania.
  • "oznaczenia plastyczności" jest pojęciem szerszym i może obejmować różne podejścia. W tym pytaniu właściwą, jednoznaczną nazwą metody jest "próba wałeczkowania", czyli konkretny sposób postępowania z próbką. Bez doprecyzowania metody samo "oznaczenie plastyczności" może być interpretowane zbyt ogólnie.

W kontekście kwalifikacji BUD.13 taka umiejętność pomaga zrozumieć, jakie cechy gruntu wpływają na urabialność, podatność na zmianę wilgotności oraz zachowanie w nasypach i warstwach konstrukcyjnych. Na egzaminie warto kojarzyć: wałeczkowanie = zachowanie gruntu spoistego przy formowaniu, a wilgotność = ważenie i suszenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To prosta metoda badania gruntu spoistego polegająca na formowaniu próbki w wałeczki i ocenie, jak zachowuje się przy rolowaniu. Stosuje się ją w kontekście oceny konsystencji i plastyczności (związanej z granicą plastyczności).
Najczęściej widać próbkę przygotowaną do wyrabiania ręcznego (masa o konsystencji umożliwiającej formowanie). W odróżnieniu od próbek do wilgotności nie jest to mała porcja w naczynku do suszenia, tylko materiał do ugniatania i rolowania.
Ponieważ zdolność gruntu do tworzenia wałeczków bez pękania wynika z zawartości wody i właściwości frakcji ilastej. Im grunt bardziej plastyczny, tym w szerszym zakresie wilgotności daje się formować i dłużej utrzymuje spójność.
Oznaczenie wilgotności polega na ważeniu próbki przed i po suszeniu, aby obliczyć zawartość wody. Próba wałeczkowania to ocena zachowania próbki podczas formowania. Inny jest więc cel, wyposażenie i kryterium wyniku.
Wykonuje się je, gdy trzeba ocenić zachowanie gruntu w robotach ziemnych: urabialność, podatność na uplastycznienie po deszczu, przydatność do nasypów lub warstw ulepszonych. Jest to ważne przy doborze technologii zagęszczania i kontroli jakości.
Nie. Próba rozmakania dotyczy odporności materiału na rozpad po kontakcie z wodą, a badania plastyczności dotyczą zachowania gruntu w stanie plastycznym podczas odkształceń. To różne zjawiska i inne sposoby przygotowania próbki.
Najczęściej są to grunty spoiste (np. gliny, iły, pyły spoiste), czyli takie, które przy odpowiedniej wilgotności tworzą spójną masę możliwą do formowania. Dla gruntów niespoistych rolowanie nie daje miarodajnej oceny.
Typowy błąd to wybór "oznaczenia wilgotności", bo jest to najbardziej znane badanie. Drugi błąd to wybór ogólnego "oznaczenia plastyczności" bez skojarzenia, że na zdjęciu chodzi o konkretną metodę, czyli wałeczkowanie.
Plastyczność opisuje, jak grunt spoisty zachowuje się przy odkształceniach i zmianach wilgotności. W praktyce wpływa na urabialność, możliwość formowania skarp, podatność na koleinowanie oraz to, czy grunt po zawilgoceniu traci nośność.
Warto opanować: nazwy badań, cel każdego z nich oraz typowe elementy wyposażenia (np. naczynka do suszenia, próbki do formowania). Pomaga też łączenie badania z efektem: wilgotność = suszenie, konsystencja = formowanie, rozmakanie = kontakt z wodą.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Próba wałeczkowania dotyczy gruntów spoistych i polega na formowaniu próbki w wałeczki, aby ocenić zachowanie gruntu w stanie plastycznym (związane z granicą plastyczności)."

Źródła:

  • PN-EN ISO 17892-12, Badania geotechniczne. Badania laboratoryjne gruntów. Część 12: Oznaczanie granic płynności i plastyczności (granice Atterberga)
  • PN-EN ISO 14688-2, Badania geotechniczne. Rozpoznanie i badania gruntów. Identyfikacja i klasyfikacja gruntów. Część 2: Zasady klasyfikacji
  • PN-EN 1997-2, Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne. Część 2: Rozpoznanie i badania podłoża gruntowego

Materiały:

  • Podręczniki z geotechniki (działy: konsystencja gruntów spoistych, granice konsystencji)
  • Instrukcje laboratoryjne do oznaczania granic konsystencji gruntów (metoda wałeczkowania)
  • Materiały dydaktyczne BUD.13 dotyczące badań gruntów i doboru materiałów do robót ziemnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego