KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 6.
Na ilustracjach przedstawiono stosowane w komunikacji alternatywnej
Ilustracja przedstawia cztery piktogramy używane w komunikacji alternatywnej, znane jako symbole PCS (Picture Communication
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbole PCS to zestaw graficznych znaków używanych w komunikacji wspomagającej i alternatywnej. Rozpoznaje się je jako obrazkowe symbole o spójnym stylu, wykorzystywane m.in. na tablicach i w książkach komunikacyjnych. Pozostałe opcje dotyczą innych systemów AAC (gesty MAKATON, piktogramy, Bliss).

Pełne wyjaśnienie:

Komunikacja wspomagająca i alternatywna (AAC) korzysta z różnych systemów znaków, które mogą być dobrane do możliwości poznawczych, motorycznych i sensorycznych osoby. Jednym z rozpowszechnionych rozwiązań są symbole PCS (Picture Communication Symbols), czyli obrazkowe znaki graficzne używane do budowania słownictwa funkcjonalnego (np. potrzeby, czynności, emocje) na tablicach komunikacyjnych, w książkach komunikacyjnych czy materiałach do terapii.

Odpowiedź "symbole PCS (Picture Communication Symbols)" jest właściwa, jeżeli ilustracje przedstawiają właśnie ten charakterystyczny zestaw znaków graficznych. W praktyce egzaminacyjnej rozpoznanie polega na odróżnieniu PCS od innych systemów, które mogą wyglądać lub działać inaczej.

  • Odpowiedź "gesty i symbole w programie MAKATON" jest nieprawidłowa, gdyż MAKATON obejmuje elementy gestowe oraz zestawy znaków wspierających, a kluczową cechą bywa połączenie komunikacji gestem z symbolami; same ilustracje PCS nie identyfikują programu gestowego.
  • Odpowiedź "piktogramy w graficznym systemie komunikacji" jest zbyt ogólna: piktogramy to szeroka kategoria znaków, a nie zawsze konkretny, nazwany zestaw PCS. Uczeń może popełnić błąd, traktując każdy znak graficzny jako "piktogram".
  • Odpowiedź "symbole w systemie Bliss’a" jest błędna, jeśli na ilustracji nie ma cech typowych dla Bliss (bardziej abstrakcyjne, umowne znaki i konwencje). W praktyce Bliss wymaga zwykle innego poziomu interpretacji niż proste obrazki.

Dla terapeuty zajęciowego poprawne rozpoznawanie systemu ma znaczenie praktyczne: wpływa na spójność materiałów, tempo uczenia, generalizację umiejętności komunikacyjnych oraz współpracę z rodziną i szkołą. Na egzaminie warto ćwiczyć porównywanie systemów: czy znak jest gestem, piktogramem ogólnym, czy elementem konkretnego, nazwanego zestawu symboli graficznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
AAC (komunikacja wspomagająca i alternatywna) to metody i narzędzia wspierające porozumiewanie się osób, które mają trudności z mową. Obejmuje m.in. znaki graficzne, gesty, tablice komunikacyjne i urządzenia z syntezą mowy, dobierane do potrzeb osoby.
PCS to zestaw obrazkowych symboli używanych w AAC do przedstawiania słów i pojęć (np. czynności, potrzeb, osób). Stosuje się je na tablicach i w książkach komunikacyjnych, aby ułatwić wybór komunikatu i budowanie prostych wypowiedzi.
PCS zwykle tworzą spójny, rozpoznawalny zestaw symboli konkretnego systemu, a "piktogramy" to pojęcie szersze (różne style i zestawy). Na egzaminie szukaj cech konsekwentnego stylu i tego, czy zadanie pyta o nazwany system, a nie o dowolne znaki.
"Piktogramy" brzmią poprawnie, bo PCS też są znakami obrazkowymi, ale w wielu zadaniach chodzi o rozpoznanie konkretnego, nazwanego systemu. To pułapka uogólnienia: wybór kategorii zamiast właściwej nazwy zestawu symboli widocznych na ilustracji.
MAKATON kojarzy się z łączeniem gestów (znaków manualnych) z symbolami wspierającymi rozumienie i ekspresję. W pytaniach z ilustracjami ważne jest sprawdzenie, czy pokazano gesty lub charakterystyczne znaki programu, czy wyłącznie symbole graficzne innego systemu.
Bliss to system bardziej umownych, często abstrakcyjnych znaków, który rządzi się własnymi zasadami zapisu. PCS to głównie obrazki ułatwiające szybkie rozpoznanie znaczenia. W zadaniach rozróżnia się je po stopniu "obrazkowości" i konwencji symboli.
Symbole graficzne są dobrym wyborem, gdy osoba ma ograniczenia w motoryce rąk, trudność w naśladowaniu gestów lub potrzebuje stałej podpowiedzi wzrokowej. Gesty mogą być skuteczne, gdy motoryka i naśladownictwo są dobre oraz gdy otoczenie zna system znaków.
Najczęściej myli się kategorię z konkretnym systemem (np. "piktogramy" vs PCS), wybiera najbardziej znaną nazwę bez analizy ilustracji albo łączy w pamięci różne metody (gesty i symbole). Pomaga porównywanie cech: styl grafiki, poziom abstrakcji, obecność gestów.
Przeglądaj przykładowe tablice/książki komunikacyjne i ucz się rozpoznawać styl symboli. Twórz własne fiszki z nazwami systemów i cechami rozpoznawczymi. Ćwicz też sytuacje funkcjonalne: do czego użyjesz PCS, kiedy gesty, a kiedy system bardziej umowny.
W wielu zadaniach ilustracja jest kluczowa, bo sprawdza rozpoznanie systemu znaków "po wyglądzie". Gdy ilustracja jest dostępna, analizuj cechy symboli i porównuj z innymi systemami. Bez ilustracji pozostaje wiedza definicyjna, ale test zwykle ocenia rozpoznawanie.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że symbole PCS to zestaw graficznych znaków używanych w komunikacji wspomagającej i alternatywnej.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkoleniowe dotyczące AAC stosowane w kształceniu terapeutów zajęciowych
  • Materiały producentów i dystrybutorów pomocy AAC (katalogi symboli, przykładowe tablice)
  • Kursy doskonalące z AAC (moduły: systemy symboli, dobór słownictwa, wdrażanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego