KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 37.
Na ilustracji przedstawiona jest tama
Ilustracja przedstawia wnętrze podziemnego korytarza, prawdopodobnie w kopalni, co jest związane z zawodem technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tama regulacyjna służy do sterowania przepływem powietrza w sieci wentylacyjnej kopalni. Rozpoznaje się ją po oknie regulacyjnym (otworze z zasuwą/klapą), które pozwala zmieniać opór aerodynamiczny i natężenie przepływu. Tama izolacyjna powinna być szczelna i nie ma okna regulacyjnego.

Pełne wyjaśnienie:

Tamy górnicze są przegrodami budowanymi w poprzek wyrobisk podziemnych, aby kształtować przepływ powietrza w sieci wentylacyjnej kopalni. W praktyce ich typ rozpoznaje się po funkcji oraz po cechach konstrukcyjnych, które tę funkcję umożliwiają.

Odpowiedź "regulacyjna" jest poprawna, ponieważ tama regulacyjna jest wyposażona w okno regulacyjne (otwór z regulowaną zasuwą lub klapą), dzięki któremu można celowo zwiększać lub zmniejszać opór aerodynamiczny i w ten sposób regulować natężenie przepływu powietrza w danym odcinku wyrobisk. Często występują też drzwi służące przejściu ludzi, ale same drzwi nie przesądzają jeszcze o typie tamy — kluczowe jest właśnie okno regulacyjne.

Odpowiedź "izolacyjna" jest nieprawidłowa, bo tama izolacyjna ma zadanie szczelnie odciąć wyrobisko (np. przy pożarach lub zagrożeniach), więc z definicji nie powinna mieć otworu umożliwiającego kontrolowany przepływ powietrza. Obecność okna z zasuwą wskazuje na regulację, a nie pełną izolację.

Odpowiedź "oddzielająca" jest nieprawidłowa w tym ujęciu identyfikacyjnym: tama oddzielająca rozdziela rejony wentylacyjne, natomiast sama obecność okna regulacyjnego jest typową cechą elementu służącego do dławienia i nastaw przepływu, czyli tamy regulacyjnej.

Odpowiedź "bezpieczeństwa" jest nieprawidłowa, ponieważ tama bezpieczeństwa jest konstrukcją masywną projektowaną pod kątem ochrony (np. przed skutkami gwałtownych zjawisk). W pytaniu rozpoznanie opiera się na widocznej, praktycznej cesze do regulacji przepływu: oknie z zasuwą.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na tamie widać mały otwór z możliwością nastawy (zasuwę/klapę), najczęściej oznacza to funkcję regulacji przepływu, a nie izolowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tama regulacyjna to przegroda w wyrobisku, która służy do sterowania przepływem powietrza w sieci wentylacyjnej. Umożliwia zmianę oporu aerodynamicznego, zwykle dzięki oknu regulacyjnemu z zasuwą/klapą, a często ma też drzwi do przejścia ludzi.
Najbardziej charakterystyczne jest okno regulacyjne, czyli mały otwór z elementem nastawnym (zasuwą, klapą). To właśnie ono pozwala dławieniem przepływu ustawiać potrzebne natężenie powietrza. Same drzwi nie są cechą rozstrzygającą.
Okno regulacyjne jest wykonane po to, aby celowo przepuszczać powietrze w kontrolowany sposób. Zmieniając położenie zasuwy/klapy, zwiększa się lub zmniejsza opór przepływu. Taki mechanizm jest typowy dla regulacji wentylacji, a nie dla izolowania wyrobiska.
Tama izolacyjna ma zadanie szczelnie odciąć wyrobisko (np. w sytuacjach zagrożeń), dlatego nie powinna mieć otworów do przepływu. Tama regulacyjna służy do nastaw przepływu powietrza i zwykle ma okno regulacyjne z zasuwą/klapą.
Nie zawsze. Drzwi mogą występować w różnych tamach, bo służą głównie do przejścia ludzi. O rozpoznaniu tamy regulacyjnej decyduje przede wszystkim obecność okna regulacyjnego (otworu z możliwością nastawy przepływu), a nie sam fakt posiadania drzwi.
Tamy górnicze buduje się, aby kształtować rozdział powietrza w wyrobiskach: kierować strumień do rejonów roboczych, ograniczać przepływ w niepożądanych drogach i stabilizować warunki przewietrzania. Są jednym z podstawowych elementów regulacji sieci wentylacyjnej.
Tamę regulacyjną stosuje się wtedy, gdy trzeba precyzyjnie ustawić ilość powietrza płynącego danym wyrobiskiem bez przebudowy całej trasy wentylacyjnej. Dzięki zasuwie w oknie można szybko wprowadzać korekty nastaw podczas kontroli wentylacji.
To zmiana "trudności" przepływu powietrza przez dany odcinek. Gdy przymkniesz zasuwę w oknie regulacyjnym, opór rośnie i płynie mniej powietrza; gdy otworzysz bardziej, opór maleje i przepływ może wzrosnąć. To narzędzie do bilansowania sieci.
Częsty błąd to automatyczne wskazywanie "izolacyjna", bo tama kojarzy się z zamknięciem wyrobiska. Drugi błąd to skupienie się na drzwiach zamiast na elemencie regulacyjnym. W pytaniach obrazkowych kluczowe są cechy diagnostyczne, np. okno z zasuwą.
Ucz się "po cechach": zapamiętaj, że okno z zasuwą = regulacja, a szczelna przegroda bez okien = izolacja. Warto porównać zdjęcia/rysunki kilku typów tam i dopisać ich funkcje w wentylacji. Ćwicz też rozpoznawanie po detalach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Tama regulacyjna służy do sterowania przepływem powietrza w sieci wentylacyjnej kopalni."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z wentylacji kopalń podziemnych (rozdziały o elementach regulacyjnych sieci)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące kontroli i utrzymania urządzeń wentylacyjnych w wyrobiskach
  • Notatki/rysunki poglądowe: porównanie tamy regulacyjnej, izolacyjnej, oddzielającej i bezpieczeństwa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego