KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 4.
Na ilustracji przedstawiono deskę z sękiem
Ilustracja przedstawia fragment drewnianej deski z widocznym sękiem skrzydlatym, co jest istotnym elementem w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sęki klasyfikuje się na podstawie ich kształtu i układu włókien wokół miejsca po gałęzi widocznego na desce.
Określenie "skrzydlaty" odnosi się do charakterystycznego wyglądu sęka, który różni się od sęków drobnych (ołówkowych/szpilkowych) oraz od określenia "pojedynczy", które opisuje raczej liczbę, a nie kształt.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce przemysłu drzewnego sęk jest śladem po gałęzi wrośniętej w pień, widocznym w tarcicy jako zaburzenie ciągłości włókien. Rozpoznanie rodzaju sęka wykonuje się na podstawie obrazu na powierzchni elementu (np. deski): kształtu, wielkości oraz tego, jak "rozchodzą się" linie słojów i włókien wokół sęka.

Odpowiedź "skrzydlatym" wskazuje typ sęka określany nazwą odnoszącą się do wyglądu: sęk ma cechy pozwalające odróżnić go od sęków bardzo drobnych oraz od określeń opisujących jedynie liczbę wystąpień. W zadaniach egzaminacyjnych tego typu kluczowe jest rozróżnienie, czy nazwa dotyczy morfologii (kształt/układ), czy tylko cechy ilościowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "szpilkowym" – kojarzy się z bardzo małym, cienkim sękiem; wybór tej opcji bywa skutkiem automatycznego skojarzenia "cienki = szpilka", bez sprawdzenia, czy na ilustracji sęk jest rzeczywiście drobny i wąski.
  • "ołówkowym" – podobnie jak "szpilkowy" sugeruje drobny sęk; typowy błąd to mylenie dwóch nazw z tej samej grupy (interferencja pojęć), gdy uczeń pamięta, że "jakieś" cienkie sęki istnieją, ale nie rozróżnia ich od typu pokazanego na desce.
  • "pojedynczym" – to określenie opisuje liczbę (że sęk jest jeden), a nie jego kształt. W testach z wad drewna często pułapką jest wybór odpowiedzi "logicznie pasującej" do opisu sytuacji, ale nie do kryterium klasyfikacji, które w tym zadaniu jest oparte na typie sęka.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy odpowiedzi odnoszą się do wielkości, kształtu czy liczby wad. Dopiero potem porównuj je z tym, co widać na ilustracji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sęk to miejsce w drewnie powstałe po gałęzi wrośniętej w pień. W tarcicy widać go jako zaburzenie ciągłości włókien i słojów. W zależności od tego, jak gałąź była ułożona i jak deska została przetarta, sęk może mieć różny kształt i wpływać na wytrzymałość oraz wygląd elementu.
Najczęściej porównuje się cechy widoczne na ilustracji: kształt sęka, jego rozmiar, układ słojów wokół sęka oraz to, czy jest to wada pojedyncza czy złożona. Na egzaminie warto znać nazwy najczęściej spotykanych typów i kojarzyć je z obrazem, a nie tylko z brzmieniem terminu.
Sęki przerywają ciągłość włókien, przez co mogą osłabiać element (szczególnie przy zginaniu i rozciąganiu) oraz pogarszać jakość powierzchni. W wyrobach konstrukcyjnych wpływają na nośność, a w wyrobach wykończeniowych na estetykę. Nie każdy sęk dyskwalifikuje materiał, ale zwykle obniża jego klasę.
Pomyłki wynikają z podobnego znaczenia potocznego (oba kojarzą się z czymś cienkim) i uczenia się "na pamięć" bez oglądania przykładów. Pomaga ćwiczenie na zdjęciach/rysunkach: zestawiaj nazwy z realnymi obrazami oraz zapamiętuj, że w zadaniu liczy się kryterium klasyfikacji (kształt/wielkość), a nie ogólne wrażenie.
"Pojedynczy" najczęściej opisuje sytuację, że wada występuje jako jeden sęk, a nie skupisko lub zrost. To cecha ilościowa, a nie nazwa kształtu. W testach bywa to dystraktor: gdy pytanie dotyczy typu sęka (morfologii), odpowiedź opisująca tylko liczbę nie spełnia kryterium.
Sęk jest najbardziej niekorzystny, gdy znajduje się w strefie największych naprężeń (np. na rozciąganej krawędzi belki podczas zginania) oraz gdy jest duży w stosunku do przekroju. W praktyce ocenia się też, czy sęk jest zdrowy, luźny lub czy towarzyszą mu pęknięcia, bo to dodatkowo pogarsza parametry.
Układ słojów i włókien wokół sęka pokazuje, jak drewno "omija" miejsce po gałęzi. To pomaga rozpoznać typ sęka oraz przewidzieć zachowanie materiału w obróbce (np. wyrywanie włókien, trudności w struganiu) i w eksploatacji. Na egzaminie zwracaj uwagę na charakterystyczne "zawirowania" rysunku drewna.
Nie. Sęki często są dopuszczalne, ale wpływają na klasę jakości i przeznaczenie materiału. Dla elementów widocznych (meble, wykończenie) liczy się wygląd, a dla konstrukcyjnych – wpływ na wytrzymałość. W praktyce decyzję podejmuje się na podstawie wymagań wyrobu i kryteriów sortowania stosowanych w zakładzie.
Ćwicz rozpoznawanie wad na zdjęciach i próbkach: sęki, pęknięcia, sinizna, krzywizny. Twórz własną "kartę skojarzeń" (nazwa → cechy obrazu). Na egzaminie czytaj uważnie, czy pytanie dotyczy rodzaju wady, jej przyczyny, czy skutku technologicznego (np. w obróbce i montażu).
Bo wiele odpowiedzi brzmi fachowo i jest do siebie podobnych, a obraz na desce wymaga interpretacji cech charakterystycznych. Zgadywanie prowadzi do błędów przez skojarzenia językowe. Najlepsza strategia to rozpoznanie kryterium (kształt, wielkość, liczba) i dopiero potem dopasowanie nazwy do cech widocznych na materiale.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sęk (drewno)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/S%C4%99k_(drewno) (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Drewno (materiał) / wady drewna" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Drewno (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z materiałoznawstwa drzewnego (wady i budowa drewna)
  • Atlasy/albumy wad drewna stosowane w szkoleniach branżowych
  • Instrukcje sortowania tarcicy używane w praktyce zakładów drzewnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego