KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2024 (test 2)

PYTANIE NR 18.
Na ilustracji przedstawiono diagram stanów dla dwóch siłowników tłoczyskowych 1A oraz 1B. Który opis odpowiada działaniu siłowników?
Ilustracja przedstawia diagram stanów dla dwóch siłowników tłoczyskowych jednostronnego działania, oznaczonych jako 1A1 i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Diagram stanów opisuje kolejność przejść między położeniami siłowników. Odczytując go, ustala się następstwo ruchów "wysuw" i "wsuw" dla każdego siłownika w kolejnych krokach cyklu. Poprawny opis to ten, który dokładnie odwzorowuje tę kolejność bez pomijania kroków ani zamiany siłowników.

Pełne wyjaśnienie:

Diagram stanów (lub inny zapis sekwencji) pokazuje, w jakiej kolejności układ przechodzi przez kolejne stany położeń siłowników. Dla siłownika tłoczyskowego każdy stan można interpretować jako: tłoczysko wysunięte albo wsunięte. Przejście do następnego stanu odpowiada wykonaniu konkretnego ruchu: wysunięciu (ruch "na zewnątrz") albo wsunięciu (powrót).

Odpowiedź "Wysunięcie 1A1, wysunięcie 2A1, wsunięcie 2A1, wsunięcie 1A1." jest poprawna, ponieważ zachowuje pełny cykl dla dwóch siłowników: najpierw realizuje wysuw pierwszego, następnie wysuw drugiego, potem powrót drugiego i na końcu powrót pierwszego. Taki zapis odpowiada typowej logice sterowania sekwencyjnego: kolejne ruchy są uporządkowane i nie nakładają się przypadkowo.

Pozostałe opisy są niepoprawne, bo zawierają co najmniej jeden z typowych błędów interpretacyjnych:

  • Zamiana kolejności ruchów (np. rozpoczęcie od innego siłownika niż wynika z pierwszego przejścia na diagramie) – to błąd "czytania od złego kroku".
  • Odwrócenie kierunku dla części cyklu (wsunięcie zamiast wysunięcia lub odwrotnie) – zwykle wynika z nieuwagi na oznaczenia przejść między stanami.
  • Uproszczenie cyklu do schematu "wysuw-wsuw" jednego siłownika, a dopiero potem drugiego – to częsta heurystyka, gdy ktoś zgaduje na podstawie przyzwyczajenia, a nie odczytu z grafu.

W zadaniach egzaminacyjnych warto przyjąć metodę: (1) wskaż stan początkowy, (2) idź po strzałkach/przejściach w kolejności, (3) po każdym przejściu zapisz ruch jednego siłownika, (4) dopiero na końcu porównaj gotową sekwencję z odpowiedziami. To minimalizuje ryzyko zamiany siłowników i pomylenia wysuwu ze wsuwem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Diagram stanów to graficzny opis, jak układ przechodzi między kolejnymi stanami pracy. Stan może oznaczać np. położenie siłownika (wsunięty/wysunięty), a przejście między stanami odpowiada wykonanemu ruchowi. Służy do analizy i projektowania sterowania sekwencyjnego.
Najpierw znajdź stan początkowy, a potem podążaj po strzałkach/przejściach w kolejności. Każde przejście interpretuj jako konkretny ruch (wysuw lub wsuw) jednego z siłowników. Na końcu spisz sekwencję kroków i porównaj ją z odpowiedziami, bez zgadywania.
Taki układ często wynika z logiki procesu: najpierw jeden siłownik przygotowuje pozycję, drugi wykonuje operację, a potem następuje bezpieczny powrót w odwrotnej kolejności. To typowe w układach sekwencyjnych, gdzie ruchy są rozdzielone w czasie i wynikają z warunków przejść.
Najczęściej myli się: (1) który siłownik wykonuje ruch w danym kroku, (2) kierunek ruchu (wysuw vs wsuw), (3) punkt startu na diagramie, oraz (4) pomija kroki pośrednie, zakładając "typowy" cykl. Pomaga notowanie każdego przejścia po kolei.
Wysunięcie oznacza ruch tłoczyska na zewnątrz (wydłużenie siłownika), a wsunięcie ruch powrotny do środka (skrócenie). W praktyce to dwa podstawowe ruchy napędu liniowego, wykorzystywane np. do docisku, pozycjonowania, podawania lub odbioru detalu.
Nie do końca. Diagram stanów pokazuje stany i przejścia (logikę następstwa), a wykres czasowy pokazuje przebiegi w funkcji czasu (kiedy co się dzieje). Oba opisy mogą dotyczyć tej samej sekwencji, ale służą do innych analiz: logicznej oraz czasowej.
Każdy stan z diagramu można odwzorować jako krok sekwencji w programie (np. w logice drabinkowej, SFC lub automacie). Przejścia między stanami odpowiadają warunkom (sygnały czujników, timery, przyciski). Wyjścia w danym stanie sterują zaworami/napędami.
Sterowanie sekwencyjne stosuje się, gdy ruchy muszą wystąpić w ściśle określonej kolejności, np. podaj–zablokuj–obrób–zwolnij–powrót. Jest to typowe w manipulacji detalem, zaciskach, przenośnikach i stanowiskach montażowych, gdzie bezpieczeństwo zależy od kolejności ruchów.
Sprawdź, czy w treści zadania i odpowiedziach użyto spójnych symboli (np. 1A/1B lub 1A1/2A1). Jeśli symbole są niespójne, kluczowe jest dopasowanie do diagramu i tego, które elementy na nim występują. Na egzaminie zawsze czytaj oznaczenia bardzo uważnie.
Nie porównuj "na oko". Zrób krótką notatkę: krok 1, krok 2, krok 3, krok 4 i wpisz ruchy wynikające z przejść na diagramie. Następnie odrzuć odpowiedzi, w których choć jeden krok ma inny siłownik lub inny kierunek ruchu. To ogranicza błędy uwagi.
info

Około 31% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że diagram stanów opisuje kolejność przejść między położeniami siłowników.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Automat_sko%C5%84czony - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Diagram_stan%C3%B3w - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw pneumatyki i automatyki (rozdziały o siłownikach i sterowaniu sekwencyjnym)
  • Materiały dydaktyczne o grafach/diagramach stanów oraz automatach sekwencyjnych
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych ELM.6 dotyczące interpretacji przebiegów i sekwencji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego