KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 32.
Na ilustracji przedstawiono
Ilustracja przedstawia termometr górniczy, który jest używany w kontekście górnictwa podziemnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Termometr górniczy służy do pomiaru temperatury w wyrobiskach podziemnych i jest typowym przyrządem do oceny mikroklimatu.
Katatermometr jest przyrządem specjalnym do oceny oddawania ciepła, anemometr mierzy prędkość przepływu powietrza, a pirometr stacjonarny wykonuje bezkontaktowy pomiar temperatury.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawną odpowiedzią jest "termometr górniczy", ponieważ jest to przyrząd przeznaczony do bezpośredniego pomiaru temperatury w warunkach kopalnianych (ocena mikroklimatu w wyrobiskach, kontrola warunków pracy). W praktyce górniczej pomiar temperatury jest jednym z podstawowych elementów oceny środowiska pracy, obok m.in. ruchu powietrza oraz wilgotności.

Odpowiedź "katatermometr" jest nieprawidłowa, bo katatermometr nie jest zwykłym termometrem do rutynowego odczytu temperatury. To przyrząd wykorzystywany do specjalistycznej oceny warunków cieplnych (związanych z oddawaniem ciepła i wpływem ruchu powietrza), a nie do typowego "odczytu temperatury" w taki sam sposób jak termometr.

Odpowiedź "anemometr" jest błędna, ponieważ anemometr służy do pomiaru prędkości (lub wydatku) powietrza w wyrobiskach i lutniach, co jest kluczowe dla wentylacji, ale nie jest to przyrząd do pomiaru temperatury.

Odpowiedź "pirometr stacjonarny" także nie pasuje do typowego przyrządu górniczego pokazywanego w takich zadaniach rozpoznawczych: pirometr jest urządzeniem do bezkontaktowego pomiaru temperatury (zwykle powierzchni), często w wersjach przemysłowych montowanych stacjonarnie, a nie standardowym "termometrem górniczym" do kontroli mikroklimatu w wyrobisku.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach obrazkowych najpierw ustal, co jest mierzone (temperatura czy ruch powietrza), a dopiero potem wybierz nazwę przyrządu. To zmniejsza ryzyko pomyłki między termometrami a anemometrami oraz między pomiarem kontaktowym a bezkontaktowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Termometr górniczy to przyrząd do pomiaru temperatury w warunkach kopalnianych, wykorzystywany w ocenie mikroklimatu w wyrobiskach. Pozwala kontrolować warunki pracy załogi i stan środowiska w rejonach robót, np. przy ocenie, czy nie występuje nadmierne nagrzanie.
Anemometr służy do pomiaru prędkości przepływu powietrza i często ma element czujnikowy związany z przepływem (np. wirnik, sondę przepływową). Termometr jest ukierunkowany na pomiar temperatury i nie ma typowego "wirnika" ani osłon przepływowych charakterystycznych dla anemometru.
Katatermometr jest przyrządem specjalnym do oceny warunków cieplnych w otoczeniu (związanych z oddawaniem ciepła), a nie typowym przyrządem do prostego odczytu temperatury. W zadaniach rozpoznawczych łatwo go pomylić z termometrem, jeśli patrzy się tylko na nazwę, a nie na zastosowanie.
Pirometr to przyrząd do bezkontaktowego pomiaru temperatury (najczęściej temperatury powierzchni) na podstawie promieniowania. W wersji stacjonarnej może pracować w stałym punkcie nadzoru procesu. To inna zasada działania niż w klasycznym termometrze górniczym używanym do kontroli mikroklimatu.
Najczęściej kontroluje się temperaturę, prędkość przepływu powietrza oraz (w zależności od procedur) wilgotność i inne wskaźniki komfortu/obciążenia cieplnego. Dobór przyrządu zależy od tego, czy chcesz ocenić warunki wentylacyjne (anemometr) czy termiczne (termometr lub przyrządy specjalistyczne).
Częściowo tak, ale to częsta pułapka. "Termometr" kojarzy się z temperaturą, "anemometr" z ruchem powietrza, ale "katatermometr" brzmi podobnie do termometru, a ma bardziej specyficzne zastosowanie. Na egzaminie warto łączyć nazwę z funkcją i zasadą działania przyrządu.
Najczęstsze błędy to: wybór odpowiedzi "najbardziej znanej" bez analizy funkcji, mylenie przyrządów o podobnych nazwach oraz nieuwzględnianie tego, czy pomiar jest kontaktowy czy bezkontaktowy. Pomaga metoda: najpierw ustal mierzony parametr, potem dopasuj przyrząd.
Najlepiej uczyć się na zestawach zdjęć i opisów: nazwa → parametr → zastosowanie → cecha rozpoznawcza. Warto też robić fiszki (np. "anemometr – prędkość powietrza – wentylacja"). Na egzaminie zwracaj uwagę na element czujnikowy i typową obudowę przyrządu.
Pomiar temperatury jest ważny podczas oceny mikroklimatu i bezpieczeństwa pracy, zwłaszcza w rejonach o podwyższonym obciążeniu cieplnym, przy określonych robotach technologicznych oraz w miejscach, gdzie warunki mogą się szybko zmieniać. Daje podstawę do działań organizacyjnych i wentylacyjnych.
Anemometr wykorzystuje się do kontroli ruchu powietrza w wyrobiskach: sprawdzania prędkości przepływu w prądach wentylacyjnych, oceny skuteczności wentylacji oraz weryfikacji, czy dopływ świeżego powietrza jest wystarczający w danym rejonie robót. To inny cel niż pomiar temperatury.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Termometr górniczy służy do pomiaru temperatury w wyrobiskach podziemnych i jest typowym przyrządem do oceny mikroklimatu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z wentylacji kopalnianej i mikroklimatu (skrypty szkolne/techniczne)
  • Instrukcje obsługi przyrządów pomiarowych stosowanych w kopalniach (termometry, anemometry)
  • Zestawy zdjęć i atlas przyrządów metrologicznych używanych w górnictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego