KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2022 (test 2)

PYTANIE NR 6.
Na ilustracji przedstawiono konstrukcję do zabezpieczania pionowych ścian wykopów
Ilustracja przedstawia konstrukcję deskowania segmentowego używanego do zabezpieczania pionowych ścian wykopów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Deskowanie segmentowe z płyt i rozpór jest typowym zabezpieczeniem wykopów wąskoprzestrzennych: płyty stanowią obudowę ścian, a rozpory przenoszą parcie gruntu między przeciwległymi ścianami. Rozwiązania ze ścianką szczelną i grodzicami dotyczą innej technologii i zwykle innych warunków wykonania.

Pełne wyjaśnienie:

Zabezpieczenie pionowych ścian wykopu ma zapewnić stateczność gruntu i bezpieczeństwo pracy. W wykopach wąskoprzestrzennych bardzo często spotyka się obudowy, w których:

  • płyty (elementy okładzinowe) przylegają do gruntu i ograniczają jego osypywanie,
  • rozpory pracują poprzecznie, rozpierając obudowę i przejmując parcie gruntu,
  • konstrukcja jest segmentowa, czyli montowana z powtarzalnych elementów w miarę pogłębiania wykopu.

Dlatego odpowiedź "wąskoprzestrzennych, w postaci deskowania segmentowego składającego się z płyt i rozpór" opisuje rozwiązanie najbardziej charakterystyczne dla takiej sytuacji: mamy zarówno elementy osłonowe (płyty), jak i elementy usztywniające (rozpory).

Pozostałe propozycje są mylące, bo wskazują na inne technologie:

  • "ścianka szczelna składająca się ze stalowych grodzic" oraz "ścianka szczelna składająca się z profili typu U" odnoszą się do rozwiązań, gdzie zasadniczą rolę pełnią grodzice/profilowane elementy stalowe tworzące ciągłą przegrodę w gruncie. To nie jest to samo co deskowanie z płyt rozparte rozpórkami.
  • "deskowanie segmentowe składające się z płyt i klinów" sugeruje inny sposób stabilizacji (klinowanie), ale w pytaniu kluczowa jest obecność rozpór jako typowego elementu rozparcia w wykopach wąskoprzestrzennych.

Na egzaminie warto zapamiętać: jeśli w obudowie widzisz wyraźne elementy rozpierające przeciwległe ściany, to najczęściej jest to obudowa wykopu z rozporami, kojarzona z wykopami wąskoprzestrzennymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wykop wąskoprzestrzenny to wykop o niewielkiej szerokości w stosunku do głębokości, wykonywany np. pod instalacje lub fundamenty. Z powodu ograniczonej przestrzeni i często pionowych ścian zwykle wymaga obudowy, np. z płyt oraz elementów rozporowych.
Płyty tworzą osłonę ścian wykopu i ograniczają osypywanie gruntu, a rozpory pracują poprzecznie i rozpierają przeciwległe ściany obudowy. Dzięki temu parcie gruntu jest przejmowane przez konstrukcję, a nie przez wolną ścianę wykopu.
Rozpory są stosowane, aby usztywnić obudowę wykopu i przenieść parcie gruntu między przeciwległymi ścianami. Bez rozparcia płyty mogłyby się przemieścić, a grunt mógłby się osunąć, co zwiększa ryzyko wypadku i utrudnia prowadzenie robót.
Deskowanie segmentowe to obudowa montowana z powtarzalnych elementów (np. płyt) i zwykle wsparta rozporami. Ścianka szczelna to przegroda wykonywana z elementów wbijanych lub wciskanych w grunt (np. grodzic), tworząca bardziej "ciągłą" barierę w podłożu.
Grodzice stalowe stosuje się, gdy potrzebna jest ścianka szczelna o dużej sztywności lub szczelności, np. w trudnych warunkach gruntowo-wodnych albo przy głębokich wykopach. To rozwiązanie jest zwykle bardziej "ciężkie" technologicznie niż obudowa z płyt i rozpór.
Charakterystycznym znakiem są poprzeczne elementy łączące przeciwległe ściany obudowy (rozpory). Zwykle widać też płyty przylegające do gruntu. Jeśli zamiast tego dominują pionowe stalowe profile tworzące ciągłą ścianę, może to wskazywać na ściankę szczelną.
Nie zawsze, bo zależy to od rodzaju gruntu, głębokości, warunków wodnych i technologii wykonania. W praktyce jednak pionowe ściany znacząco zwiększają ryzyko osuwania, więc często stosuje się obudowy. Na egzaminie rozpoznanie typu obudowy wynika z jej elementów.
Najczęstszy błąd to utożsamianie każdej stalowej konstrukcji z grodzicami. Płyty obudowy współpracują z rozporami i zwykle są elementem systemu rozparcia. Grodzice natomiast tworzą ściankę szczelną z profilowanych elementów, łączonych zamkami, i nie muszą wyglądać jak płyty rozparte.
Trudność polega na tym, że trzeba połączyć teorię z praktyką: rozpoznać elementy konstrukcji (płyty, rozpory, grodzice) i przypisać je do właściwego rozwiązania. Jeśli ktoś uczył się tylko definicji, a nie widział zdjęć/rysunków technologii, łatwo o pomyłkę.
Najlepiej uczyć się "po elementach": osobno zapamiętać, jak wyglądają płyty obudowy, rozpory, prowadnice oraz grodzice. Pomaga przegląd katalogów systemów obudów i zdjęć z budów. Na egzaminie szukaj cechy rozstrzygającej: czy jest rozparcie między ścianami.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że deskowanie segmentowe z płyt i rozpór jest typowym zabezpieczeniem wykopów wąskoprzestrzennych: płyty stanowią obudowę ścian, a rozpory przenoszą parcie gruntu między przeciwległymi ścianami.

Źródła:

  • PN-B-06050:1999 "Roboty ziemne. Wymagania i badania przy odbiorze" (norma branżowa dotycząca robót ziemnych; tytuł normy jako punkt odniesienia terminologicznego).
  • "Poradnik majstra budowlanego", Wydawnictwo Arkady (rozdziały dotyczące robót ziemnych i zabezpieczania wykopów) – źródło opisowe dla rozróżniania obudów wykopów.

Materiały:

  • Podręczniki i poradniki z robót ziemnych oraz zabezpieczania wykopów (rozdziały: obudowy wykopów, ścianki szczelne, rozparcia)
  • Materiały szkoleniowe BHP dla robót ziemnych i prac w wykopach
  • Katalogi producentów systemowych obudów wykopów (płyty, rozpory, prowadnice) – do nauki rozpoznawania elementów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego