KWALIFIKACJA OGR5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 32.
Na ilustracji przedstawiono liść róży z objawami żerowania
Ilustracja przedstawia liść róży z widocznymi uszkodzeniami, które są wynikiem żerowania larw błonkówek.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na liściu widać nieregularne dziury i ubytki tkanki, czyli typowe objawy żerowania szkodników gryzących.
Larwy błonkówek wygryzają fragmenty blaszki liściowej. Przędziorki i mszyce są ssące (plamki, deformacje, spadź), a pędraki żerują na korzeniach, nie na liściach.

Pełne wyjaśnienie:

Na ilustracji widoczne są liczne, nieregularne dziury i ubytki tkanki w blaszce liściowej róży, także przy brzegach (wżery). Taki obraz oznacza, że tkanka została fizycznie zjedzona, czyli mamy do czynienia ze szkodnikiem o aparacie gryzącym. W praktyce różnicowanie zaczyna się od pytania: czy roślina ma objawy "wygryzienia", czy raczej "nakłuć i przebarwień" (ssanie soków).

Odpowiedź "larw błonkówek" pasuje do tego typu uszkodzeń, ponieważ larwy błonkówek żerujące na różach wygryzają fragmenty liści, pozostawiając nieregularne ubytki oraz dziury zarówno wewnątrz blaszki, jak i od brzegów.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do obrazu uszkodzeń:

  • "przędziorków" – przędziorki to roztocze ssące. Typowe są drobne jasne punkciki (nakłucia), mozaikowe przebarwienia, często delikatna pajęczynka i stopniowe zasychanie. Nie wygryzają dziur w liściu.
  • "mszyc" – mszyce również są ssące. Często powodują skręcanie i deformacje młodych liści, osłabienie wzrostu oraz lepką spadź. Nie powodują ubytków tkanki w formie dziur.
  • "pędraków" – pędraki (larwy chrząszczy) żerują w glebie na korzeniach. Objawy to więdnięcie i słabsze pobieranie wody, a nie wygryzione liście. Ta odpowiedź odpada też przez lokalizację żerowania (pod ziemią).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz na liściu "dziury" i brak pajęczyn/deformacji, najpierw myśl o grupie gryzącej. Gdy dominują "plamki", "żółknięcie" i "pajęczynki" – to częściej przędziorki. Gdy są "skręcenia" i "lepkość" – częściej mszyce.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najprościej po typie uszkodzeń liścia. Szkodniki gryzące zostawiają dziury i wygryzione fragmenty tkanki. Szkodniki ssące zwykle powodują drobne plamki, przebarwienia, skręcanie liści oraz czasem lepką spadź. To pierwszy krok diagnostyki w ogrodnictwie.
Larwy błonkówek mają aparat gryzący i dosłownie zjadają blaszkę liściową, pozostawiając nieregularne ubytki i otwory w liściu, także od brzegów. Przy ssących szkodnikach (mszyce, przędziorki) tkanka nie jest usuwana w taki sposób, więc dziur zwykle nie ma.
Przędziorki to szkodniki ssące: pojawiają się drobne jasne punkty, mozaikowe żółknięcie, czasem pajęczynka i osłabienie liści. Larwy błonkówek są gryzące: widać wygryzione dziury i braki tkanki. Różnica dotyczy mechanizmu uszkodzeń, nie tylko "siły" porażenia.
Typowo nie. Mszyce wysysają soki, przez co liście mogą się zwijać i deformować, roślina bywa lepka od spadzi, a wzrost jest osłabiony. Dziury oznaczają raczej zjadanie tkanki przez szkodniki gryzące. Jeśli widzisz ubytki, szukaj innych sprawców niż mszyce.
Pędraki (larwy chrząszczy) żerują w glebie, głównie na korzeniach. Skutkiem są objawy pośrednie: więdnięcie, słabsze przyrosty, łatwe wyrywanie roślin z podłoża. Nie powodują typowych dziur w liściach nadziemnych, więc przy takim obrazie uszkodzeń to odpowiedź niezgodna z lokalizacją żerowania.
Częsty błąd to mylenie szkodników ssących ze gryzącymi i ignorowanie typu uszkodzeń. Drugi błąd to traktowanie każdej larwy jako "pędraka", mimo że pędraki dotyczą korzeni. Warto zawsze sprawdzić: dziury vs plamki, obecność pajęczyn, deformacje i to, czy problem dotyczy liści czy podłoża.
Lustrację wykonuje się regularnie w sezonie wegetacyjnym, szczególnie gdy pojawiają się świeże ubytki w liściach. Szukaj larw na spodniej stronie liści i na młodych przyrostach. W praktyce ogrodniczej szybkie wykrycie jest kluczowe, bo uszkodzenia mogą narastać skokowo w krótkim czasie.
Pomocne są: drobne jasne nakłucia na blaszce liściowej, mozaikowe żółknięcie, osłabienie liści oraz czasem delikatna pajęczynka (zwłaszcza przy silnym porażeniu). Brak wygryzionych dziur i obecność "punktowania" to sygnał, że problem jest ssący, a nie gryzący.
Najpierw wykonaj lustrację i usuń najsilniej porażone liście, jeśli to możliwe. Następnie dobierz metodę ochrony odpowiednią dla szkodnika gryzącego (zależnie od zaleceń dla uprawy i etykiety środka). Ważne jest też monitorowanie, bo skuteczność zależy od trafienia w stadium larwalne.
Ćwicz rozpoznawanie na zdjęciach: oddzielnie objawy gryzące (dziury, wygryzienia) i ssące (plamki, deformacje, spadź, pajęczynki). Rób krótkie notatki "objaw → grupa szkodnika → lokalizacja żerowania". Na egzaminie zaczynaj od identyfikacji typu uszkodzenia, a dopiero potem dopasowuj nazwę sprawcy.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Na liściu widać nieregularne dziury i ubytki tkanki, czyli typowe objawy żerowania szkodników gryzących.Larwy błonkówek wygryzają fragmenty blaszki liściowej."

Źródła:

  • Royal Horticultural Society (RHS), poradnik: "Rose sawfly" (objawy żerowania i charakter uszkodzeń liści), https://www.rhs.org.uk/biodiversity/rose-sawfly (dostęp: 2026-02-27)
  • Royal Horticultural Society (RHS), poradnik: "Aphids" (typowe objawy żerowania mszyc: deformacje, spadź), https://www.rhs.org.uk/biodiversity/aphids (dostęp: 2026-02-27)
  • Royal Horticultural Society (RHS), poradnik: "Spider mites" / "Glasshouse red spider mite" (objawy przędziorków: nakłucia, przebarwienia, pajęczynka), https://www.rhs.org.uk/biodiversity/spider-mites (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i atlasy: ochrona roślin ozdobnych i rozpoznawanie szkodników róż
  • Materiały szkolne z integrowanej ochrony roślin (IPM) dla roślin ozdobnych
  • Karty/poradniki organizacji ogrodniczych opisujące szkodniki róż (np. "rose sawfly" oraz mszyce i przędziorki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego