KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 3.
Na ilustracji przedstawiono obraz żerowania
Ilustracja przedstawia fragment pnia drzewa z widocznymi śladami żerowania owada, prawdopodobnie ogłodka wiązowca.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ogłodek wiązowiec pozostawia charakterystyczne żerowiska pod korą wiązów, z wyraźnym chodnikiem macierzystym i układem chodników larwalnych typowym dla tego gatunku. Pozostałe propozycje dotyczą innych gatunków korników/owadów, których ślady żerowania mają odmienny układ lub są związane z innymi żywicielami.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznawanie sprawcy żerowania na podstawie ilustracji opiera się na analizie układu chodników pod korą oraz na powiązaniu owada z drzewem żywicielskim. U korników (Scolytinae) najczęściej ocenia się: kierunek i kształt chodnika macierzystego, sposób rozchodzenia się chodników larwalnych, ich gęstość oraz to, czy żerowisko jest typowe dla pnia, grubszej gałęzi czy cienkiego materiału.

Odpowiedź "ogłodka wiązowca" jest właściwa, ponieważ ten gatunek tworzy żerowiska rozpoznawalne po układzie chodników charakterystycznym dla ogłodków związanych z wiązami. W praktyce terenowej dodatkową wskazówką jest miejsce żerowania (pod korą) oraz kontekst siedliskowy i gatunek drzewa, na którym obserwuje się uszkodzenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "cetyńca mniejszego" – to gatunek kojarzony z innymi żywicielami i innym typem uszkodzeń niż klasyczne żerowisko ogłodka wiązowca. Pomieszanie tych dwóch sprawców wynika zwykle z traktowania wszystkich śladów pod korą jako "typowych chodników korników", bez analizy szczegółów.
  • "kornika ostrozębnego" – jego żerowiska mają odmienną morfologię i występują w innym kontekście gospodarczym (zwykle inne drzewa żywicielskie oraz inne cechy diagnostyczne). To częsty wybór błędny, gdy zdający kieruje się samym słowem "kornik", a nie konkretnym wzorem żerowania.
  • "przypłaszczka granatka" – choć również może być spotykana na drewnie, jest to inna grupa owadów i typowe ślady jej aktywności nie odpowiadają klasycznemu, kornikowemu układowi chodników macierzystych i larwalnych widocznych pod korą.

Wskazówka egzaminacyjna: ucz się porównawczo. Dla każdego gatunku zapamiętaj zestaw: (1) drzewo żywicielskie, (2) gdzie żeruje (pień/gałąź, pod korą/w drewnie), (3) "geometrię" chodników. To ogranicza ryzyko pomyłek wynikających z podobieństwa ogólnego wyglądu żerowisk.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Żerowisko to układ korytarzy wygryzionych przez chrząszcze i ich larwy między korą a drewnem. Zwykle obejmuje chodnik macierzysty (tworzony przez dorosłe) oraz chodniki larwalne (odchodzące od niego). Wzór żerowiska bywa cechą pomocną w rozpoznaniu gatunku.
Najczęściej analizuje się: kształt i przebieg chodnika macierzystego, sposób rozchodzenia się chodników larwalnych (promieniście, równolegle, nieregularnie), ich gęstość, szerokość i długość oraz miejsce żerowania (pień, gałąź, część przyziemna). Ważny jest też gatunek drzewa.
Wiele korników jest silnie związanych z określonymi gatunkami drzew lub grupami (iglaste/liściaste). Znajomość żywiciela zawęża liczbę możliwych sprawców i pozwala uniknąć pomyłki "po samym wyglądzie" żerowiska. Na egzaminie to często klucz do pewnej odpowiedzi.
Rozpoznanie opiera się na charakterystycznym układzie chodników pod korą oraz na powiązaniu z wiązami. W praktyce porównuje się wzór z atlasami żerowisk, zwracając uwagę na chodnik macierzysty i sposób odchodzenia chodników larwalnych. Bez kontekstu żywiciela ryzyko pomyłki rośnie.
Zwykle nie. Odpowiedzi są nazwami gatunków i same w sobie nie podpowiadają rozwiązania. Trzeba rozpoznawać typowe ślady żerowania (geometrię chodników, miejsce żeru, czasem rodzaj drzewa). Najlepiej ćwiczyć na wielu zdjęciach i próbkach kory z terenu.
Najczęściej myli się gatunki o podobnym "ogólnym" wyglądzie chodników, ignoruje się drzewo żywicielskie oraz nie odróżnia się chodnika macierzystego od larwalnych. Częsty błąd to też utożsamianie każdego żeru pod korą z jednym znanym gatunkiem bez analizy szczegółów.
Najłatwiej podczas lustracji drewna zasiedlonego lub świeżo obumarłych drzew, przy zdejmowaniu płatów kory. W praktyce robi się to m.in. przy ocenie drzew opanowanych, sortymentów leżących na składnicach lub przy kontrolach sanitarnych. Zawsze zachowuj zasady BHP.
Korniki zwykle tworzą dość regularny system korytarzy z wyraźną "logiką" rozrodu (chodnik macierzysty + larwalne). Inne owady mogą drążyć bardziej nieregularnie, głębiej w drewnie lub w innym miejscu pnia. Pomaga też obecność otworów wylotowych i mączki drzewnej.
Ucz się zestawami porównawczymi: dla każdego gatunku zapamiętaj żywiciela, typowy fragment drzewa i schemat chodników. Korzystaj z atlasów zdjęć żerowisk i rób własne notatki z terenu (zdjęcie + opis). Na egzaminie analizuj najpierw "gdzie" i "na czym", potem wzór.
Powiązane są m.in.: biologia i cykl rozwojowy korników, ocena zasiedlenia drzew, metody monitoringu, podstawy ochrony lasu oraz rozpoznawanie objawów (otwory wylotowe, mączka, odspajanie kory). W praktyce te elementy składają się na diagnozę fitosanitarną.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Ogłodek wiązowiec pozostawia charakterystyczne żerowiska pod korą wiązów, z wyraźnym chodnikiem macierzystym i układem chodników larwalnych typowym dla tego gatunku."

Źródła:

  • EPPO Global Database – Scolytus multistriatus (datasheet/species information). https://gd.eppo.int/taxon/SCOLMU (dostęp: 2026-03-02)
  • EPPO Global Database – Ips sexdentatus (datasheet/species information). https://gd.eppo.int/taxon/IPSXSE (dostęp: 2026-03-02)
  • EPPO Global Database – Tomicus minor (datasheet/species information). https://gd.eppo.int/taxon/TOMIMI (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Atlasy/klucze do oznaczania korników i ich żerowisk używane w entomologii leśnej
  • Materiały dydaktyczne z entomologii leśnej (ćwiczenia z rozpoznawania żerowisk pod korą)
  • Karty informacyjne (datasheets) organizacji ochrony roślin dotyczące gatunków korników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego