KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 2.
Na ilustracji przedstawiono owada, który zaliczany jest do grupy szkodników
Ilustracja przedstawia owada, który jest klasyfikowany jako szkodnik korzeni.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Grupa "szkodników korzeni" obejmuje owady, których żerowanie lub rozwój prowadzi do uszkodzeń systemu korzeniowego, co skutkuje osłabieniem pobierania wody i stabilności drzewa.
Odpowiedzi "wtórnych" i "pierwotnych" odnoszą się do innego podziału (roli w zasiedlaniu drzew), a "nasion" dotyczy organu generatywnego, nie korzeni.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu sprawdzana jest umiejętność przypisania rozpoznanego na ilustracji owada do właściwej grupy szkodników. Poprawna odpowiedź "korzeni" oznacza, że dany owad jest klasyfikowany jako szkodnik atakujący system korzeniowy (bezpośrednio lub poprzez stadia rozwojowe związane z glebą i korzeniami). Skutkiem takich uszkodzeń bywa m.in. pogorszenie pobierania wody i soli mineralnych, spadek przyrostu oraz większa podatność drzew na stres suszy i wywroty.

Pozostałe odpowiedzi są mylące, bo dotyczą innych kryteriów podziału:

  • "pierwotnych" i "wtórnych" to podział według roli w zasiedlaniu drzewostanów. W uproszczeniu: szkodniki pierwotne mogą atakować drzewa zdrowe, a wtórne częściej wykorzystują drzewa już osłabione. Ten podział nie mówi jednak, którą część drzewa uszkadza owad.
  • "nasion" odnosi się do szkodników żerujących na nasionach lub organach je wytwarzających (np. w szyszkach). To inna grupa funkcjonalna niż szkodniki korzeni.

Aby poprawnie rozwiązywać podobne zadania na egzaminie, warto stosować stały schemat: (1) rozpoznać owada na ilustracji możliwie dokładnie, (2) ustalić miejsce i sposób żerowania (korzenie, drewno, liście, nasiona), (3) dopiero potem rozważać podział "pierwotny/wtórny", jeśli występuje w odpowiedziach. Tak ogranicza się ryzyko pomylenia kryteriów klasyfikacji.

Uwaga metodyczna: w tego typu pytaniach kluczowe jest, że odpowiedź ma opisywać grupę zgodną z pytaniem ("…zaliczany jest do grupy szkodników …"), czyli najczęściej nazwę kategorii w dopełniaczu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szkodniki korzeni to organizmy (często owady w stadium larwalnym), które uszkadzają system korzeniowy drzew i sadzonek. Skutkiem mogą być zahamowanie wzrostu, więdnięcie, zamieranie młodych drzew oraz większa podatność na suszę i wywroty.
Różnica wynika z miejsca żerowania: szkodniki korzeni niszczą korzenie (często w glebie), a szkodniki nasion atakują nasiona lub organy je zawierające (np. szyszki, owoce). W praktyce szuka się innych objawów i prowadzi lustrację w innym miejscu.
To podział według roli w zasiedlaniu drzew: szkodniki pierwotne potrafią atakować drzewa zdrowe, a wtórne częściej wykorzystują drzewa już osłabione (np. przez suszę lub uszkodzenia). Ten podział nie opisuje, czy owad żeruje na korzeniach czy na nasionach.
Pomyłki biorą się z mieszania kryteriów: część odpowiedzi może dotyczyć miejsca żerowania (korzenie, nasiona), a część roli ekologicznej (pierwotne, wtórne). Bez świadomego sprawdzenia, "o jaki podział pyta treść", można wybrać kategorię brzmiącą znajomo zamiast właściwej.
Typowe są: osłabienie wzrostu, żółknięcie lub brunatnienie igieł/liści, więdnięcie w okresie suszy oraz łatwiejsze wywracanie się drzew przez spadek stabilności. Objawy są nieswoiste, więc często potrzebna jest kontrola strefy korzeniowej i gleby.
Najlepiej ćwiczyć na zestawach zdjęć: porównuj cechy (kształt ciała, czułki, pokrywy) i łącz je z informacją o żerowaniu. Skuteczne jest też uczenie się parami: "owad + typ szkody + miejsce występowania", bo sama morfologia bywa podobna u wielu gatunków.
Nie tylko. Szkółki i uprawy są wrażliwe, bo młode rośliny łatwiej zamierają po uszkodzeniu korzeni. Jednak szkodniki korzeni mogą być problemem także w młodnikach i starszych drzewostanach, zwłaszcza gdy warunki siedliskowe sprzyjają ich rozwojowi.
Lustracje wykonuje się, gdy pojawiają się objawy osłabienia roślin bez oczywistej przyczyny lub po okresach stresu (np. susza). W praktyce kontroluje się glebę i strefę korzeniową, a nie tylko część nadziemną. Termin zależy od cyklu rozwojowego danego szkodnika.
"Pierwotne" opisuje, jakie drzewa mogą być atakowane (zdrowe czy osłabione), a nie co jest uszkadzane. Gdy w pytaniu chodzi o "grupę" w sensie miejsca żerowania, właściwe będą kategorie typu korzenie, nasiona, liście lub drewno, a nie pierwotne/wtórne.
Najczęstsze są: wybór odpowiedzi na podstawie jednego skojarzenia z wyglądu owada, ignorowanie tego, że w opcjach są różne kryteria podziału, oraz brak powiązania "owad–miejsce żeru–objawy". Pomaga metoda: najpierw ustal organ żerowania, dopiero potem typ szkodnika.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Atlasy i klucze do rozpoznawania owadów leśnych używane w kształceniu technika leśnika
  • Materiały dydaktyczne nadleśnictw/LP dotyczące najczęstszych szkodników korzeni, nasion oraz kambiofagów
  • Notatki z zajęć terenowych: objawy żerowania i typowe miejsca występowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego