KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2023 (test 2)

PYTANIE NR 16.
Na ilustracji przedstawiono rysunek drewna
Ilustracja przedstawia powierzchnię drewna, najprawdopodobniej dębowego, co jest zgodne z podaną odpowiedzią do pytania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dąb rozpoznaje się po charakterystycznej budowie drewna liściastego pierścieniowonaczyniowego: wyraźne strefy przyrostów rocznych i duże naczynia w drewnie wczesnym. Buk ma układ rozpierzchłonaczyniowy, a sosna i jodła jako iglaste nie mają naczyń, tylko cewki.

Pełne wyjaśnienie:

W rozpoznawaniu gatunku drewna na ilustracji kluczowe są cechy budowy anatomicznej widoczne makroskopowo (a czasem w dużym powiększeniu): układ przyrostów rocznych, obecność naczyń, ich wielkość i rozmieszczenie oraz widoczność promieni rdzeniowych.

Odpowiedź "dębowego." jest właściwa, gdy obraz odpowiada drewnu pierścieniowonaczyniowemu, typowemu dla dębu: w strefie drewna wczesnego występują wyraźnie większe naczynia ułożone pasmowo, co często daje mocny kontrast między drewnem wczesnym i późnym w obrębie słojów rocznych. Taka cecha jest jedną z najbardziej praktycznych wskazówek odróżniających dąb od wielu innych gatunków liściastych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do typowego obrazu dębu?

  • "bukowego." Buk jest drewnem liściastym, ale zwykle zalicza się go do gatunków o innym, bardziej równomiernym rozmieszczeniu naczyń w przekroju (rozpierzchłonaczyniowym). W praktyce oznacza to brak tak wyraźnego "pierścienia" dużych naczyń charakterystycznego dla dębu.
  • "sosnowego." Sosna to gatunek iglasty. Drewno iglaste ma odmienną budowę: nie występują w nim naczynia typowe dla liściastych, dominują cewki, a cechy rozpoznawcze są inne niż u dębu.
  • "jodłowego." Jodła również jest iglasta, więc – podobnie jak sosna – nie ma układu naczyń charakterystycznego dla drewna dębowego. Różnicowanie jodły i sosny opiera się na innych szczegółach niż rozpoznanie dębu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozstrzygnij, czy na obrazie widać naczynia (liściaste) czy ich brak (iglaste). Dopiero potem wybieraj konkretny gatunek, zwracając uwagę na układ słojów i "pas" dużych naczyń typowy dla dębu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Drewno dębowe zwykle rozpoznaje się po wyraźnych słojach rocznych i układzie pierścieniowonaczyniowym: w drewnie wczesnym widoczne są większe naczynia tworzące pas. Pomocne bywa też rozróżnienie bieli i twardzieli oraz ogólna "porowatość" obrazu.
To taki typ budowy drewna liściastego, w którym w obrębie jednego słoja rocznego naczynia w drewnie wczesnym są wyraźnie większe niż w drewnie późnym i często tworzą pas/pierścień. Dzięki temu granice przyrostów rocznych są łatwiej zauważalne.
Najprościej szukać naczyń: w drewnie liściastym są one charakterystycznym elementem (widoczne jako pory/otwory), a w drewnie iglastym ich nie ma. Iglaste ma inną dominującą strukturę (cewki), więc obraz bywa bardziej jednorodny.
Oba gatunki są liściaste, więc na pierwszy rzut oka mogą wyglądać podobnie (słoje roczne, podobna barwa na schematach). Błąd bierze się z pomijania cechy diagnostycznej: w dębie typowo widać silniejszą strefowość naczyń w obrębie słoja niż w buku.
Nie w tym samym znaczeniu. "Pory" na przekroju drewna liściastego to naczynia. Gatunki iglaste (np. sosna, jodła) nie mają naczyń, więc nie tworzą takiego obrazu porowatości jak dąb. Ich rozpoznawanie opiera się na innych szczegółach budowy.
Zwykle ocenia się słoje roczne, granice przyrostów, obecność i rozmieszczenie naczyń (dla liściastych), ogólną jednorodność struktury (dla iglastych) oraz czasem widoczność promieni rdzeniowych. Kluczowe jest też rozstrzygnięcie: liściaste czy iglaste.
Przy sortymentacji i odbiorze surowca, w czasie magazynowania i sprzedaży, a także przy kontroli zgodności dokumentów (gatunek, sortyment). Umiejętność rozpoznania gatunku pomaga też w doborze przeznaczenia drewna oraz w podstawowej ocenie jakości materiału.
Najczęstsze to: wybór "na oko" bez analizy cech, mylenie liściastych między sobą bez sprawdzenia układu naczyń oraz mylenie iglastych z liściastymi przez skupienie się wyłącznie na słojach rocznych. Pomaga stała procedura: najpierw liściaste/iglaste, potem gatunek.
W zadaniach tego typu ilustracja jest zwykle kluczowa, bo pytanie odwołuje się do obrazu drewna. Bez obrazu nie da się zastosować cech rozpoznawczych. Na egzaminie należy więc uważnie obejrzeć rysunek/zdjęcie i dopiero wtedy porównywać z cechami gatunków.
Najlepiej ćwiczyć na wielu przykładach przekrojów (zdjęcia, preparaty, plansze). Ucz się cech diagnostycznych kilku gatunków "kontrastowych" (np. dąb vs buk oraz liściaste vs iglaste). Warto robić krótkie notatki: jakie cechy wykluczają dany gatunek.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Dąb rozpoznaje się po charakterystycznej budowie drewna liściastego pierścieniowonaczyniowego: wyraźne strefy przyrostów rocznych i duże naczynia w drewnie wczesnym."

Materiały:

  • Atlasy i klucze do oznaczania drewna (cechy makroskopowe przekrojów)
  • Podręczniki do nauki o drewnie dla szkół leśnych
  • Zestawy preparatów/zdjęć przekrojów drewna do ćwiczeń rozpoznawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego