KWALIFIKACJA ROL9 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 26.
Na ilustracji przedstawiono sposób rozpoznawania jednego z rodzajów zgnilca. Którą czynność musi wykonać pszczelarz, jeżeli stwierdzi podobne objawy podczas przeglądu w swojej pasiece?
Ilustracja przedstawia fragment plastra miodu z widocznymi komórkami woskowymi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W przypadku stwierdzenia objawów sugerujących zgnilca pszczelarz powinien postąpić jak przy podejrzeniu choroby zakaźnej, a nie wykonywać doraźne zabiegi hodowlane.
Właściwym działaniem jest zgłoszenie sprawy do Powiatowego Lekarza Weterynarii, który koordynuje dalsze czynności urzędowe i ograniczające szerzenie choroby.

Pełne wyjaśnienie:

Objawy zgnilca (choroby czerwiu) są sygnałem ryzyka choroby zakaźnej, która może szybko rozprzestrzeniać się między rodzinami i pasiekami. Dlatego kluczowe jest nie tylko rozpoznanie nieprawidłowości podczas przeglądu, ale przede wszystkim właściwe postępowanie, czyli uruchomienie nadzoru weterynaryjnego.

Odpowiedź "Zawiadomić Powiatowego Lekarza Weterynarii." jest prawidłowa, ponieważ w razie podejrzenia choroby o istotnym znaczeniu epizootycznym decyzje dotyczące dalszych działań (np. potwierdzenia, ograniczeń przemieszczania, zaleceń sanitarnych) powinny być prowadzone przez właściwy organ urzędowy. Zgłoszenie umożliwia weryfikację podejrzenia oraz podjęcie działań, które chronią także inne pasieki w okolicy.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe:

  • "Wymienić matkę na czerwiącą." – to zabieg gospodarki pasiecznej stosowany przy problemach z czerwieniem lub kondycją rodziny, ale nie rozwiązuje podejrzenia choroby zakaźnej i może opóźnić właściwe działania. Skupia się na "naprawie" rodziny zamiast na ograniczeniu ryzyka szerzenia patogenu.
  • "Poszerzyć rodnię węzą." – to czynność rozwojowa (zwiększenie miejsca do czerwienia), niezwiązana z procedurą przy podejrzeniu zgnilca. Może wręcz utrudnić ocenę sytuacji lub sprzyjać dalszemu mieszaniu materiału w gnieździe.
  • "Zgłosić taki fakt do miejscowego Koła Pszczelarzy." – koło pszczelarzy może udzielić porad, ale nie zastępuje organu urzędowego. W sytuacji podejrzenia zgnilca liczy się formalne zgłoszenie do służb weterynaryjnych.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: gdy podejrzewasz chorobę zakaźną – najpierw zgłoszenie do weterynarii, a dopiero potem działania zgodne z zaleceniami. To odróżnia sytuacje "hodowlane" od sytuacji "sanitarno-urzędowych".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zgnilec to choroba czerwiu (larw), w której dochodzi do obumierania i rozkładu larw w komórkach plastra. W praktyce pszczelarskiej kojarzy się z charakterystycznymi zmianami w zasklepionym i niezasklepionym czerwiu oraz ryzykiem szybkiego szerzenia się między rodzinami.
Podejrzenie zgnilca traktuje się jak ryzyko choroby zakaźnej, która może zagrażać innym pasiekom. Powiatowy Lekarz Weterynarii jest organem właściwym do uruchomienia procedur urzędowych: weryfikacji podejrzenia, wydania zaleceń sanitarnych i działań ograniczających rozprzestrzenianie.
Najczęściej zwraca uwagę nieprawidłowy wygląd czerwiu: nieregularny "dziurawy" obraz, zapadnięte lub przebarwione zasklepy, a także zmieniona konsystencja obumarłych larw. Ponieważ podobne objawy mogą mieć różne przyczyny, przy podejrzeniu choroby zakaźnej kluczowe jest zgłoszenie do weterynarii.
Nie. Wymiana matki to typowy zabieg poprawiający czerwienie lub siłę rodziny, ale nie rozwiązuje podejrzenia choroby zakaźnej. Taka decyzja może odsunąć w czasie właściwe postępowanie i zwiększyć ryzyko przeniesienia patogenu, jeśli równolegle wykonywane są inne prace w pasiece.
Nie jest to działanie właściwe. Poszerzanie rodni służy rozwojowi rodziny, a nie rozwiązuje problemu sanitarnego. Przy podejrzeniu zgnilca najważniejsze jest ograniczenie ryzyka szerzenia choroby i podjęcie działań zgodnych z zaleceniami organu weterynaryjnego, a nie typowa rozbudowa gniazda.
Zgłoszenie kieruje się do Powiatowego Lekarza Weterynarii właściwego dla miejsca prowadzenia pasieki. W praktyce warto przygotować podstawowe informacje (lokalizacja pasieki, liczba rodzin, opis objawów). Nie należy zastępować tego zgłoszenia kontaktem wyłącznie z kołem pszczelarzy czy znajomymi.
Najczęściej podczas regularnych przeglądów w okresie intensywnego czerwienia, gdy w ulach jest dużo czerwiu i łatwiej zauważyć nieprawidłowości na plastrach. Kluczowe jest systematyczne oglądanie czerwiu i reagowanie na nietypowy obraz gniazda, zwłaszcza gdy zmiany powtarzają się w czasie.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "naprawczych" (wymiana matki, poszerzanie rodni), bo są znane z codziennej gospodarki pasiecznej. Drugi błąd to wskazanie organizacji pszczelarskiej zamiast organu urzędowego. W zadaniach o chorobach zakaźnych kluczowe jest rozpoznanie obowiązku zgłoszenia.
Nie. Koło pszczelarzy może pomóc doradczo (np. w nauce rozpoznawania objawów), ale nie jest organem właściwym do urzędowych działań przy podejrzeniu choroby zakaźnej. Na egzaminie należy odróżnić wsparcie środowiskowe od formalnej ścieżki postępowania wymaganej przy podejrzeniach chorób.
Ucz się łącznie dwóch rzeczy: objawów (jak wygląda czerw zdrowy i zmieniony chorobowo) oraz procedury (co robi pszczelarz jako pierwsze). Dobrą metodą jest tworzenie fiszek: "objaw → ryzyko → pierwsza czynność", gdzie przy chorobach zakaźnych zwykle kluczowe jest zawiadomienie weterynarii.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Materiały specjalistyczne wymagane do pełnej weryfikacji: komunikaty i instrukcje służb weterynaryjnych dotyczące postępowania przy podejrzeniu zgnilca w pasiece (dokumenty lokalnych inspektoratów)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z chorób pszczół (rozdziały o chorobach czerwiu i zgnilcu)
  • Materiały szkoleniowe dla pszczelarzy z zakresu bioasekuracji i chorób zakaźnych
  • Instrukcje/komunikaty służb weterynaryjnych dotyczące postępowania przy podejrzeniu chorób pszczół

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego