KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 11.
Na ilustracji przedstawiono system eksploatacji komorowo-filarowy
Ilustracja przedstawia schemat systemu eksploatacji komorowo-filarowego, który jest stosowany w górnictwie podziemnym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wariant "dwuetapowy z podsadzką hydrauliczną" oznacza prowadzenie robót w dwóch fazach oraz wypełnianie pustek poeksploatacyjnych podsadzką transportowaną hydraulicznie.
Na schemacie systemu komorowo-filarowego rozpoznaje się filary i komory oraz sposób likwidacji przestrzeni: podsadzanie, a nie zawał stropu.

Pełne wyjaśnienie:

System komorowo-filarowy polega na wybieraniu złoża w postaci komór przy jednoczesnym pozostawianiu filarów (części złoża lub górotworu) w celu utrzymania stateczności stropu i wyrobisk. Na schematach rozpoznaje się go po regularnym układzie komór i filarów oraz po tym, że filary pełnią funkcję podporową.

Odpowiedź "dwuetapowy z podsadzką hydrauliczną" jest poprawna, gdy na ilustracji widać, że eksploatacja przebiega w dwóch fazach (np. etapowe wybieranie i następnie działania związane z likwidacją/uzupełnianiem pustek), a wolne przestrzenie po wybranym złożu są wypełniane podsadzką. Podsadzka hydrauliczna to materiał podsadzkowy transportowany z użyciem wody rurociągami, którego zadaniem jest m.in. ograniczenie deformacji górotworu, poprawa stateczności oraz kontrola wpływów na powierzchnię.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "dwuetapowy z zawałem stropu" opisuje sytuację, w której pustki pozostawia się do kontrolowanego zawału (strop się obrywa i wypełnia przestrzeń rumoszem). Tego nie wybiera się, jeżeli na schemacie widoczna jest strefa wypełnienia podsadzką.
  • "jednoetapowy z podsadzką hydrauliczną" sugeruje brak rozdzielenia robót na dwie fazy. Jeśli rysunek wskazuje na dwuetapowość (np. osobny etap związany z uzupełnieniem pustek lub zmianą frontu robót), odpowiedź jednoetapowa jest niezgodna.
  • "jednoetapowy z zawałem stropu" łączy dwie cechy, które nie pasują do wariantu z podsadzką hydrauliczną: zamiast wypełniania przestrzeni materiałem podsadzkowym zakłada się zawał, a dodatkowo brak jest dwuetapowego prowadzenia robót.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "z ilustracji" najpierw rozpoznaj system (komory + filary), a dopiero potem cechę różnicującą wariant (podsadzka vs zawał) oraz organizację robót (jednoetapowo vs dwuetapowo).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda eksploatacji, w której wybiera się złoże w komorach, a część złoża pozostawia jako filary podpierające strop. Celem jest zachowanie stateczności wyrobisk i kontrola deformacji górotworu.
Szukaj regularnego układu pustek (komór) rozdzielonych "blokami" pozostawionego materiału (filarami). Charakterystyczne jest to, że filary nie są obudową, tylko pozostawioną częścią złoża/górotworu pełniącą funkcję podporową.
Dwuetapowość oznacza prowadzenie robót w dwóch kolejnych fazach organizacyjno-technologicznych, np. najpierw wybieranie w określonym układzie, a następnie drugi etap związany z dalszym wybieraniem/likwidacją pustek lub zmianą konfiguracji robót. W praktyce trzeba ocenić to po cechach schematu i opisu.
Podsadzka hydrauliczna to wypełnianie pustek poeksploatacyjnych materiałem podsadzkowym transportowanym z użyciem wody (rurociągami). Stosuje się ją m.in. dla poprawy stateczności górotworu i ograniczenia wpływów eksploatacji na otoczenie.
Podsadzka pozwala lepiej kontrolować zachowanie górotworu: stabilizuje strop, zmniejsza rozluźnienie i może ograniczać deformacje. Zawał jest tańszy i prostszy, ale zwykle daje mniejszą kontrolę nad przemieszczeniami i oddziaływaniem na wyrobiska oraz powierzchnię.
Nie zawsze. Zawał może być rozwiązaniem projektowym w określonych warunkach, ale wymaga prawidłowego zaprojektowania i nadzoru. Kluczowe jest, czy górotwór i warunki geologiczne pozwalają na kontrolowany zawał bez zagrożeń dla ludzi, wyrobisk i infrastruktury.
Najczęstsze błędy to mylenie "podsadzki" z "zawałem" oraz pomijanie członu "jednoetapowy/dwuetapowy". Uczniowie często rozpoznają tylko komory i filary, a nie analizują, co dzieje się z pustką poeksploatacyjną i jak zorganizowano kolejne fazy robót.
Na schematach podsadzka bywa pokazana jako wypełniony obszar w dawnych komorach (inna faktura/kolor) albo strefa zasypu za frontem robót. Czasem zaznacza się też kierunek/obszar wypełniania. Trzeba odróżnić to od pustki pozostawionej do zawału.
Stosuje się go, gdy warunki pozwalają na pozostawienie filarów i prowadzenie robót w komorach, a celem jest utrzymanie stateczności stropu i kontrola warunków geomechanicznych. Dobór zależy od parametrów złoża, górotworu, zagrożeń i wymagań technologicznych.
Ćwicz rozpoznawanie systemów po cechach kluczowych: (1) układ wyrobisk (komory/filar, ściana, komory-zawał itp.), (2) sposób likwidacji pustek (podsadzka vs zawał), (3) etapowość. Rób krótkie notatki: "co widzę na rysunku → jaki wniosek".
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z przedmiotów: eksploatacja złóż, geomechanika górnicza (część o systemach eksploatacji)
  • Atlas/zbiór schematów systemów eksploatacji podziemnej z opisem cech rozpoznawczych
  • Notatki z zajęć dotyczących podsadzki (rodzaje, cele, skutki dla stateczności górotworu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego