KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2022 (test 2)

PYTANIE NR 17.
Na ilustracji przedstawiono zabezpieczenie ścian pionowych wykopu
Ilustracja przedstawia zabezpieczenie ścian pionowych wykopu za pomocą podparcia z zastrzałami.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ściany pionowe wykopu wymagają obudowy/rozparcia, aby przejąć parcie gruntu.
"Podparcie z zastrzałami" oznacza zastosowanie elementów rozpierających (pracujących głównie na ściskanie) stabilizujących obudowę. Odpowiedzi ze skarpami dotyczą wykopu o ścianach nachylonych, a "ściągi" opisują inny typ rozwiązania konstrukcyjnego.

Pełne wyjaśnienie:

Zabezpieczenie ścian pionowych wykopu wykonuje się wtedy, gdy nie można (lub nie wolno) ukształtować skarp o bezpiecznym nachyleniu. W takiej sytuacji stosuje się obudowy oraz elementy podpierające, które ograniczają przemieszczenia gruntu i zmniejszają ryzyko obrywu ścian oraz wypadków podczas pracy w wykopie.

Odpowiedź "podparciem z zastrzałami" jest poprawna, ponieważ zastrzały (rozpory) są typowymi elementami rozparcia obudowy: przenoszą obciążenia w układzie, stabilizując ściany wykopu i utrzymując ich pionowy charakter. W praktyce jest to charakterystyczne dla obudów rozporowych, gdzie elementy rozpierające pracują głównie na ściskanie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "skarpami" – skarpowanie dotyczy wykopów o ścianach nachylonych, a nie pionowych; jest to inna metoda zapewnienia stateczności, oparta na geometrii skarpy.
  • "skarpą z podparciem" – łączy dwa różne podejścia i nie pasuje do sformułowania o ścianach pionowych; przy skarpie podstawowym zabezpieczeniem jest odpowiednie nachylenie i ewentualne umocnienie powierzchni, a nie rozparcie pionowych ścian.
  • "podparciem ze ściągami" – ściągi to elementy pracujące typowo na rozciąganie (wiązania/odciągi). To inne rozwiązanie niż klasyczne rozparcie z zastrzałami i nie powinno być utożsamiane z pokazanym typem podparcia.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na słowo "pionowych". To ono najczęściej rozstrzyga, czy właściwa jest odpowiedź związana ze skarpami, czy z obudową i rozparciem (zastrzałami/rozporami).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obudowa wykopu to konstrukcja zabezpieczająca ściany wykopu przed osuwaniem i obrywaniem gruntu. Stosuje się ją szczególnie przy ścianach pionowych, ograniczonej przestrzeni (np. pas drogowy) oraz gdy grunt lub warunki wodne zwiększają ryzyko utraty stateczności.
Zastrzały (rozpory) zwykle widać jako elementy rozpierające ustawione poprzecznie między przeciwległymi ścianami obudowy. Często tworzą układ "rozparcia" wewnątrz wykopu. Kluczowe jest to, że ściany są pionowe i utrzymywane przez elementy naciskające.
Zastrzały/rozpory pracują głównie na ściskanie i "rozpierają" obudowę, utrzymując ściany wykopu. Ściągi pracują na rozciąganie i łączą elementy, aby je "ściągnąć" lub ustabilizować innym układem sił. W zadaniach egzaminacyjnych to częsta pułapka terminologiczna.
Skarpy oznaczają ściany wykopu nachylone pod bezpiecznym kątem. Jeśli w treści mowa o ścianach pionowych, to samo skarpowanie nie spełnia warunku geometrycznego. Wtedy typowo potrzebna jest obudowa lub inna forma podparcia, a nie ukształtowanie skarp.
Wykop ze skarpami wybiera się wtedy, gdy jest wystarczająco dużo miejsca na poszerzenie wykopu oraz warunki gruntowe pozwalają na bezpieczne nachylenie ścian. W praktyce w robotach drogowych bywa to ograniczone przez istniejącą infrastrukturę, ruch drogowy i wymagania organizacji placu budowy.
Najczęstsze pomyłki wynikają z mieszania pojęć: skarpa vs obudowa, oraz zastrzały (rozpory) vs ściągi. Uczniowie często ignorują słowo "pionowych" i wybierają skarpy, bo są intuicyjne. Pomaga analiza: czy rozwiązanie zmienia geometrię wykopu, czy podpiera ściany.
Nie zawsze. Obudowy mogą być rozporowe (z rozpornicami/zastrzałami), ale mogą też wykorzystywać inne układy stabilizacji zależnie od technologii i warunków (np. rozwiązania systemowe). Na egzaminie ważne jest dopasowanie nazwy do tego, co widać na ilustracji i co opisuje treść pytania.
Przede wszystkim ogranicza ryzyko obrywu gruntu i zasypania pracowników, ułatwia bezpieczne prowadzenie robót montażowych w wykopie oraz stabilizuje przestrzeń roboczą. Dodatkowo zmniejsza ryzyko uszkodzeń sąsiednich obiektów i infrastruktury w pasie drogowym.
Warto nauczyć się podstawowych typów zabezpieczeń (skarpy, obudowy, rozparcia) i ich cech rozpoznawczych. Pomaga oglądanie zdjęć/rysunków systemów obudów oraz ćwiczenie słownictwa: rozpora, zastrzał, ściąg, ścianka. Na testach czytaj uważnie warunki typu "pionowe".
Najważniejsze są określenia geometrii i sposobu zabezpieczenia, np. "ściany pionowe", "wykop", "zabezpieczenie". Słowo "pionowe" zwykle kieruje w stronę obudowy i rozparcia, a nie skarp. Takie "słowa-klucze" pomagają szybko odrzucić odpowiedzi niezgodne z warunkiem.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Odpowiedzi ze skarpami dotyczą wykopu o ścianach nachylonych, a "ściągi" opisują inny typ rozwiązania konstrukcyjnego."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401
  • PN-EN 1997-1:2008 Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne – Część 1: Zasady ogólne
  • PN-EN 13331-1:2012 Systemy obudowy wykopów – Część 1: Wymagania dotyczące wyrobów

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do robót ziemnych i drogowych (działy: wykopy, obudowy wykopów, BHP)
  • Instrukcje producentów systemów obudów wykopów (rozporowych i z kotwami/ściągami)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące robót ziemnych i pracy w wykopach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego