KWALIFIKACJA ELE3 + ELE4 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 36.
Na ilustracji przedstawiono zawór
Ilustracja przedstawia zawór elektromagnetyczny, który jest kluczowym elementem w systemach chłodniczych i klimatyzacyjnych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zawór elektromagnetyczny rozpoznaje się po obecności cewki (elektromagnesu) na korpusie, która steruje otwarciem/zamknięciem przepływu. Wersja z przyłączami z rury miedzianej do wlutowania ma końcówki przygotowane do lutowania, a nie do zaciskania. Pozostałe typy nie mają typowej cewki lub mają inne złącza.

Pełne wyjaśnienie:

Zawór elektromagnetyczny (elektrozawór) to element armatury, w którym przepływ czynnika jest sterowany elektrycznie. Jego najbardziej charakterystyczną cechą zewnętrzną jest cewka elektromagnetyczna (elektromagnes) osadzona na trzpieniu/korpusie zaworu. To właśnie obecność cewki pozwala odróżnić go od wielu innych zaworów spotykanych w instalacjach chłodniczych i klimatyzacyjnych.

Drugim rozpoznawanym elementem są przyłącza. Przyłącza "z rury miedzianej do wlutowania" są zakończone króćcami przeznaczonymi do wykonania połączenia lutowanego (typowo lut twardy), co jest powszechne w instalacjach miedzianych. Alternatywą są złącza do zaciskania, które mają inną geometrię i wymagają dedykowanych kształtek/narzędzi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • Zawór zwrotny działa samoczynnie pod wpływem różnicy ciśnień i zwykle nie ma cewki; jego funkcją jest zapobieganie cofaniu się przepływu.
  • Zawór bezpieczeństwa otwiera się przy przekroczeniu nastawionego ciśnienia; ma konstrukcję sprężynową i króciec wylotowy, a nie cewkę elektromagnetyczną. Dodatkowo wskazano inne przyłącza (do zaciskania).
  • Zawór kulowy jest ręcznym zaworem odcinającym (z dźwignią/pokrętłem) i również nie posiada cewki; w tej odpowiedzi podano także przyłącza do zaciskania, które nie odpowiadają wersji do wlutowania.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: cewka = sterowanie elektryczne, a rodzaj króćców (do wlutowania lub do zaciskania) dobiera się do technologii montażu instalacji miedzianej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zawór sterowany elektrycznie, w którym cewka (elektromagnes) otwiera lub zamyka przepływ czynnika. Stosuje się go m.in. do automatycznego odcinania przepływu w określonych warunkach pracy układu.
Najczęściej po widocznej cewce na korpusie (zwykle ma kształt "kostki" lub cylindra) oraz po miejscu podłączenia przewodów zasilających. Inne zawory (zwrotny, kulowy) zazwyczaj nie mają elementu elektrycznego.
Zawór zwrotny działa samoczynnie i przepuszcza czynnik tylko w jednym kierunku (bez zasilania). Elektrozawór wymaga zasilenia cewki i służy do świadomego sterowania przepływem (otwieranie/zamykanie) w automatyce.
To określenie rodzaju przyłączy do rur miedzianych. "Do wlutowania" oznacza króćce pod połączenie lutowane, a "do zaciskania" wskazuje na system złączek zaprasowywanych. W praktyce to wpływa na dobór narzędzi i technologii montażu.
Stosuje się go do ochrony elementów instalacji przed nadmiernym ciśnieniem. Otwiera się dopiero po przekroczeniu nastawy. Nie służy do normalnego sterowania przepływem, dlatego nie należy mylić go z elektrozaworem.
Zwykle nie. Zawór kulowy jest ręczny i służy do odcinania podczas serwisu lub montażu. Elektrozawór realizuje funkcje automatyczne (sterowanie elektryczne). Zastąpienie może zmienić działanie układu i utrudnić automatykę.
Najczęściej: pomijanie obecności cewki, ocenianie wyłącznie po kształcie korpusu, mylenie "odcinania przepływu" (kulowy) z "sterowaniem elektrycznym" (elektrozawór) oraz nieuwzględnianie rodzaju przyłączy (lutowane vs zaciskowe).
W praktyce sprawdza się m.in. zasilanie cewki, poprawność sterowania, pobór prądu oraz czy po podaniu napięcia następuje zmiana przepływu. Zawsze wykonuje się to zgodnie z dokumentacją urządzenia i zasadami bezpieczeństwa.
Często montuje się go na linii cieczowej lub w miejscach, gdzie automat ma odcinać dopływ czynnika (np. sterowanie pracą parownika). Dokładna lokalizacja zależy od schematu instalacji i funkcji, jaką ma realizować zawór.
Najlepiej oglądać rzeczywiste elementy i zdjęcia katalogowe, uczyć się cech rozpoznawczych (cewka, dźwignia, króćce), a także kojarzyć funkcję z wyglądem. Pomaga też porównywanie podobnych zaworów w krótkich zestawieniach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Zawór elektromagnetyczny rozpoznaje się po obecności cewki (elektromagnesu) na korpusie, która steruje otwarciem/zamknięciem przepływu."

Źródła:

  • Danfoss, "EVR / EVRA Solenoid valves – Product data" (karta katalogowa, opis budowy i zastosowania zaworów elektromagnetycznych), https://assets.danfoss.com/documents/ (wyszukiwanie: EVR solenoid valve product data) - dostęp 2026-02-18
  • Parker Sporlan, "Solenoid Valves – Catalog/Technical information" (cechy rozpoznawcze zaworów elektromagnetycznych w chłodnictwie), https://www.parker.com/ (sekcja Sporlan / Refrigeration) - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Karty katalogowe i instrukcje producentów zaworów elektromagnetycznych do chłodnictwa
  • Podręczniki z podstaw chłodnictwa: armatura, osprzęt i schematy instalacji
  • Materiały szkoleniowe BHP i technologii lutowania w instalacjach miedzianych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego