W diagnostyce obrazowej i fizyce medycznej kluczowe jest rozróżnianie mechanizmów oddziaływania fotonów (promieniowania X i gamma) z materią. Odpowiedź "fotoelektryczne" wskazuje na zjawisko, w którym foton zostaje całkowicie pochłonięty przez atom, a jego energia powoduje wybicie elektronu (fotoelektronu) z jednej z powłok elektronowych. W praktyce ten mechanizm ma duże znaczenie dla kontrastu obrazu, szczególnie przy niższych energiach oraz w materiałach o większej liczbie atomowej.
Odpowiedź "emisji fotonu" jest nieadekwatna, bo w kontekście interakcji promieniowania z materią pytanie zwykle dotyczy tego, co dzieje się z fotonem w materiale. W efekcie fotoelektrycznym foton nie jest emitowany, tylko pochłaniany. Emisja fotonu może pojawiać się jako zjawisko wtórne (np. promieniowanie charakterystyczne), ale nie jest nazwą podstawowego mechanizmu interakcji przedstawianego na typowych schematach.
Odpowiedź "tworzenia par" opisuje inny proces: foton o bardzo dużej energii może w polu jądra ulec przemianie, w wyniku której powstaje para elektron–pozyton. To zjawisko wymaga spełnienia progu energetycznego i jest charakterystyczne dla wysokich energii fotonów, a nie dla standardowych warunków obrazowania rentgenowskiego.
Odpowiedź "anihilacji" dotyczy etapu następującego po powstaniu pozytonu: gdy pozyton zderzy się z elektronem, dochodzi do anihilacji i emisji (zwykle) dwóch fotonów gamma o przeciwbieżnych kierunkach. To zjawisko jest szczególnie kojarzone z badaniami PET. Nie jest jednak tym samym co efekt fotoelektryczny, bo w nim nie występuje pozyton.
Na egzaminie warto zapamiętać prosty klucz rozróżniający: fotoelektryczne = pochłonięcie fotonu i elektron; tworzenie par = elektron + pozyton; anihilacja = zanik pozytonu i dwa fotony.
