KWALIFIKACJA OGR5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 16.
Na intensywniejsze zabarwienie blaszek liściowych u kapusty głowiastej czerwonej, wpływa większe nawożenie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Intensywniejsze wybarwienie kapusty czerwonej wiąże się m.in. z lepszą kondycją roślin i przebiegiem procesów metabolicznych, które wspiera potas.
Potas poprawia gospodarkę wodną i sprzyja jakości, natomiast nadmiar azotu częściej nasila wzrost masy zielonej kosztem cech jakościowych.

Pełne wyjaśnienie:

W uprawie kapusty głowiastej czerwonej celem jest nie tylko uzyskanie dużej masy, ale także dobra jakość, w tym intensywne wybarwienie związane z obecnością barwników (antocyjanów). Składniki pokarmowe różnią się wpływem na wzrost i cechy jakościowe.

Odpowiedź "potasem" jest uzasadniona tym, że potas jest kluczowym makroskładnikiem odpowiadającym za prawidłową gospodarkę wodną roślin, regulację aparatów szparkowych, transport asymilatów oraz ogólną sprawność fizjologiczną. W praktyce nawożenie potasowe bywa kojarzone ze wzrostem jakości plonu (m.in. jędrność, wyrównanie, wybarwienie), co w przypadku kapusty czerwonej przekłada się na lepsze zabarwienie liści i główek.

Odpowiedź "azotem" jest nieprawidłowa, ponieważ azot najsilniej pobudza wzrost wegetatywny i tworzenie biomasy. Zbyt wysokie dawki mogą prowadzić do "rozcieńczenia" cech jakościowych: roślina buduje dużo tkanek, a efekt intensywnego wybarwienia nie musi się poprawiać, a czasem może się pogarszać (roślina jest bardziej "miękka", silnie rosnąca, mniej nastawiona na jakość).

Odpowiedź "fosforem" jest nieprawidłowa, bo fosfor jest szczególnie ważny dla rozwoju systemu korzeniowego, przemian energetycznych i startu roślin. Nie jest typowym składnikiem "od wybarwienia" liści w takim ujęciu egzaminacyjnym jak potas.

Odpowiedź "magnezem" także jest nieprawidłowa w kontekście pytania, ponieważ magnez jest centralnym atomem chlorofilu i jego niedobór objawia się chlorozą, ale to dotyczy głównie zielonego zabarwienia. Pytanie odnosi się do intensyfikacji wybarwienia charakterystycznego dla kapusty czerwonej, które nie jest prostą funkcją zawartości chlorofilu.

Na egzaminie warto zapamiętać skrótowe skojarzenie: N = masa (wzrost), P = start/korzenie, K = jakość i gospodarka wodna, Mg = chlorofil. W zadaniach o jakości i wybarwieniu bardzo często najlepszym wyborem będzie potas.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Na wybarwienie (jakość) często najsilniej wpływa odpowiednie zbilansowanie nawożenia, a w ujęciu testowym szczególnie potas. Potas wspiera sprawność rośliny (gospodarkę wodną i transport), co sprzyja lepszym cechom jakościowym, w tym intensywniejszej barwie.
Potas reguluje wiele procesów: gospodarkę wodną, pracę aparatów szparkowych, transport związków w roślinie i ogólną odporność fizjologiczną. W praktyce przekłada się to na cechy jakościowe plonu (wyrównanie, jędrność, trwałość), a w niektórych warzywach także na lepsze wybarwienie.
Nie zawsze. Azot zwykle zwiększa wzrost i masę zieloną, ale nadmiar może pogarszać jakość: rośliny są zbyt bujne, a cechy jakościowe mogą się "rozmywać". W pytaniach egzaminacyjnych o jakości (a nie o masie) azot często nie jest najlepszą odpowiedzią.
Często obserwuje się osłabienie roślin, gorszą gospodarkę wodną i spadek jakości plonu. Na liściach mogą pojawiać się symptomy związane z zaburzeniami funkcjonowania tkanek brzeżnych (np. zasychanie brzegów), choć obraz zależy od gatunku i warunków uprawy.
Fosfor jest ważny dla przemian energetycznych i rozwoju systemu korzeniowego oraz dobrego startu roślin. Nie jest jednak najczęściej wskazywany jako składnik odpowiadający za intensywne wybarwienie części nadziemnych w prostych pytaniach testowych o kapuście czerwonej.
Magnez to składnik chlorofilu, więc kluczowo wpływa na zielone zabarwienie i fotosyntezę. Na egzaminie warto kojarzyć Mg głównie z chlorofilem i chlorozami międzynerwowymi przy niedoborze, a nie z antocyjanowym wybarwieniem kapusty czerwonej.
Zwykle wtedy, gdy analiza gleby wskazuje niską zasobność w potas albo gdy uprawa jest nastawiona na jakość i trwałość plonu. Konkretna dawka zależy od gatunku, stanowiska, terminu i formy nawozu, dlatego w praktyce opiera się ją na wynikach badań gleby.
W produkcji ogrodniczej liczy się zarówno plon, jak i parametry handlowe: barwa, jędrność, wyrównanie, smak czy trwałość. Różne składniki mogą zwiększać masę, ale niekoniecznie poprawiać jakość. Dlatego w testach trzeba rozpoznać, o jaki efekt pyta zadanie.
Najczęstszy błąd to automatyczne wybieranie azotu, bo kojarzy się z "ładną rośliną". Inny błąd to mylenie ról składników: fosfor przypisywany jakości, a magnez traktowany jako "od każdego koloru". Pomaga powtarzanie prostych skojarzeń funkcji każdego makroskładnika.
Ułóż tabelę: składnik → rola → typowe skutki niedoboru i przenawożenia. Ćwicz zadania, w których rozróżniasz cel: plon (masa) vs jakość (wybarwienie, trwałość). Dodatkowo powtarz podstawy analizy gleby i bilansowania NPK.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z warzywnictwa dotyczące nawożenia i jakości plonu
  • Materiały szkolne z działu: odżywianie mineralne roślin i nawożenie
  • Zalecenia nawozowe opracowań instytutów rolniczych (w części dotyczącej warzyw kapustnych) – do sprawdzenia aktualnej wersji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego