KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 23.
Na jakich kontach księgowych należy dokonać ewidencji operacji gospodarczej o treści: "Zakup maszyny produkcyjnej na fakturę z odroczonym terminem płatności"?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakup maszyny na fakturę z odroczonym terminem płatności zwiększa aktywa trwałe jednostki (konto "Środki trwałe"), a ponieważ nie nastąpiła jeszcze zapłata, równocześnie powstaje zobowiązanie wobec dostawcy (konto "Zobowiązania wobec dostawców"). Nie księguje się tu banku/kasy ani należności.

Pełne wyjaśnienie:

Treść operacji: "Zakup maszyny produkcyjnej na fakturę z odroczonym terminem płatności" oznacza, że jednostka nabywa składnik majątku o charakterze długoterminowym (maszynę), ale nie reguluje jeszcze zapłaty. W praktyce jest to zakup finansowany kredytem kupieckim od dostawcy.

Dlatego poprawna dekretacja polega na:

  • Dt "Środki trwałe" – bo rośnie wartość aktywów trwałych (jednostka pozyskuje maszynę jako składnik majątku),
  • Ct "Zobowiązania wobec dostawców" – bo pojawia się rozrachunek po stronie pasywów (dług wobec dostawcy wynikający z faktury).

Pozostałe propozycje są błędne, bo mieszają sens operacji:

  • "Dt Rachunek bankowy, Ct Środki trwałe" opisuje sytuację odwrotną: zmniejszenie środków trwałych i wzrost środków pieniężnych, czyli raczej sprzedaż środka trwałego lub wpływ na rachunek. W zakupie na fakturę bez zapłaty bank nie zmienia salda.
  • "Dt Materiały, Ct Kasa" dotyczy zakupu materiałów (zapasów) opłaconego gotówką. Maszyna produkcyjna co do zasady nie jest materiałem zużywanym w krótkim okresie, a w treści operacji nie ma informacji o zapłacie gotówką.
  • "Dt Środki trwałe, Ct Należności od odbiorców" oznaczałoby, że zakup jest rozliczany przez zmniejszenie należności od klientów (odbiorców), co mogłoby wystąpić np. przy kompensacie, ale nie wynika z podanej treści. Faktura zakupowa tworzy zobowiązanie wobec dostawcy, a nie należność od odbiorcy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie jest "faktura z odroczonym terminem płatności", szukaj konta rozrachunkowego po stronie zobowiązań; gdy pojawia się "zapłacono" (przelew/kasa), wtedy wchodzi rachunek bankowy lub kasa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dt (debet) i Ct (kredyt) oznaczają dwie strony zapisu na kontach w księgowości. Każdą operację ujmuje się podwójnie: po jednej stronie na jednym koncie i po drugiej na innym. Wybór stron wynika z tego, czy dane konto (aktywa/pasywa) rośnie, czy maleje.
Faktura zakupowa z odroczonym terminem płatności oznacza, że towar/usługa (tu: maszyna) została nabyta, ale zapłata nastąpi później. Do czasu zapłaty firma ma dług wobec sprzedawcy, więc ujmuje się rozrachunek jako zobowiązanie wobec dostawcy.
Jeśli w treści jest "odroczony termin płatności", "płatne w terminie", "zakup na fakturę" i brak informacji "zapłacono"/"uregulowano", to nie ma przepływu pieniężnego. Wtedy nie używa się konta bankowego ani kasy, tylko kont rozrachunkowych.
Środki trwałe to składniki majątku używane dłużej niż krótki okres (np. maszyny, urządzenia, budynki) wykorzystywane w działalności. Nie są przeznaczone do szybkiego zużycia lub odsprzedaży jak zapasy. Zakup maszyny zwiększa wartość tej grupy aktywów.
Zobowiązanie oznacza, że firma ma do zapłaty określoną kwotę (np. dostawcy za fakturę zakupową). Należność oznacza, że firma ma otrzymać pieniądze (np. od odbiorcy za sprzedaż). W zadaniu o zakupie na fakturę właściwe są zobowiązania.
Nie w typowej sytuacji. "Materiały" dotyczą zapasów zużywanych w procesie w krótkim czasie (np. surowce, części, opakowania). Maszyna jest elementem majątku używanym wielokrotnie i zwykle ujmuje się ją jako środek trwały, a potem rozlicza w czasie np. przez amortyzację.
Konto "Rachunek bankowy" pojawi się, gdy nastąpi faktyczna zapłata: przelew do dostawcy, spłata zobowiązania, zaliczka lub płatność częściowa. Wtedy księguje się zmniejszenie środków pieniężnych i jednoczesne zmniejszenie zobowiązania wobec dostawcy.
Najczęściej spotkasz fakturę zakupu oraz dokument przyjęcia do używania (wewnętrzny dokument potwierdzający wprowadzenie do ewidencji). W praktyce potrzebne są też dane do ewidencji środka trwałego (nazwa, wartość, data przyjęcia) oraz informacja o warunkach płatności.
Typowe błędy to: automatyczne wybieranie banku/kasy mimo braku zapłaty, mylenie "dostawców" z "odbiorcami" (zobowiązania vs należności) oraz traktowanie zakupu inwestycyjnego jak zakupu materiałów. Warto zawsze zadać sobie pytanie: czy pieniądze już wyszły?
Ćwicz rozpoznawanie słów-kluczy w treści (faktura, termin płatności, zapłata, kompensata) i przypisuj je do grup kont: aktywa trwałe, zapasy, rozrachunki, środki pieniężne. Pomaga też układ: najpierw ustal, co rośnie/maleje, potem dobierz Dt/Ct.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Nie księguje się tu banku/kasy ani należności."

Materiały:

  • Podstawy rachunkowości finansowej: rozdziały o kontach bilansowych i dekretacji
  • Materiały do kwalifikacji z zakresu prowadzenia przedsiębiorstwa (plan kont, dokumenty księgowe)
  • Ćwiczenia praktyczne z dekretacji faktur: zakupy, sprzedaż, rozrachunki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego