KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 17.
Na koncie pasywnym zwiększenia stanu składnika zapisujemy po stronie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na kontach pasywnych (np. zobowiązania, kapitał własny) zwiększenia stanu ujmuje się po stronie Ma, a zmniejszenia po stronie Winien. Wynika to z zasad działania kont bilansowych i podwójnego zapisu, gdzie strona Ma "buduje" pasywa jednostki.

Pełne wyjaśnienie:

Konta bilansowe dzielą się m.in. na aktywne i pasywne. Różnią się one tym, po której stronie ujmuje się zwiększenia i zmniejszenia stanu.

Konto pasywne służy do ewidencji źródeł finansowania majątku jednostki, czyli np. zobowiązań oraz kapitałów. Dla kont pasywnych obowiązuje reguła:

  • zwiększenie stanu składnika księguje się po stronie Ma,
  • zmniejszenie stanu składnika księguje się po stronie Winien.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "Ma": jeśli rosną pasywa (np. powstaje zobowiązanie wobec dostawcy), zapis zwiększający pojawia się po stronie Ma właściwego konta pasywnego.

Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów:

  • "Winien" – to strona właściwa dla zwiększeń na kontach aktywnych, natomiast na pasywnych oznacza zwykle zmniejszenie.
  • "Winien i Ma" – pytanie dotyczy jednej strony zapisu dla zwiększenia; nie ma tu sytuacji, w której ten sam wzrost księguje się jednocześnie po obu stronach tego samego konta.
  • "Winien lub Ma" – sugeruje dowolność, której w zasadach funkcjonowania kont nie ma; strona zależy od rodzaju konta (pasywne vs aktywne), a nie od wyboru.

W nauce warto zapamiętać parę reguł: aktywne: wzrost po Winien, pasywne: wzrost po Ma. To pozwala szybko ocenić poprawność dekretacji na egzaminie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Konto pasywne to konto służące do ewidencji pasywów, czyli źródeł finansowania majątku jednostki (np. zobowiązań i kapitałów). Ma charakter bilansowy i ma określone zasady księgowań: zwiększenia ujmuje się po stronie Ma, a zmniejszenia po stronie Winien.
Zwiększenie stanu na koncie pasywnym zapisuje się po stronie Ma. To podstawowa reguła funkcjonowania kont bilansowych: dla pasywów strona Ma oznacza wzrost, natomiast strona Winien oznacza spadek danego pasywa.
Wynika to z przyjętej w rachunkowości konstrukcji konta i zasady podwójnego zapisu. Dla kont pasywnych strona Ma jest stroną "kredytową", która odzwierciedla zwiększenie źródeł finansowania. Dzięki temu układ zapisów jest spójny w całym systemie księgowym.
Najważniejsza różnica dotyczy kierunku zmian: na koncie aktywnym zwiększenia ujmuje się po stronie Winien, a zmniejszenia po stronie Ma. Na koncie pasywnym jest odwrotnie: zwiększenia po stronie Ma, zmniejszenia po stronie Winien. Ta para reguł pomaga szybko rozwiązywać zadania egzaminacyjne.
Winien i Ma to dwie strony konta księgowego, na których zapisuje się operacje gospodarcze. Nie oznaczają one automatycznie "dobrze/źle" ani "dług/należność". Znaczenie zależy od rodzaju konta: dla aktywów wzrost jest po Winien, dla pasywów wzrost jest po Ma.
W zadaniach często pojawiają się konta zobowiązań (np. wobec dostawców) oraz konta kapitałów. W każdym przypadku, gdy zobowiązanie lub kapitał rośnie, zapis zwiększający wykonuje się po stronie Ma danego konta pasywnego, a zapis zmniejszający po stronie Winien.
W typowym pytaniu o zasadę działania kont pasywnych nie ma dowolności. Strona zapisu wynika jednoznacznie z rodzaju konta. "Winien lub Ma" sugeruje, że oba zapisy są możliwe bez warunków, co jest sprzeczne z zasadami ewidencji na kontach bilansowych.
Pomaga szybka kontrola znaczenia ekonomicznego: aktywa to "co mamy", pasywa to "skąd to mamy". Następnie zastosuj prostą parę reguł: aktywne – wzrost po Winien; pasywne – wzrost po Ma. Warto też ćwiczyć na krótkich przykładach dekretacji.
Zapis po stronie Winien na koncie pasywnym pojawia się przy zmniejszeniu pasywa, np. przy spłacie zobowiązania lub obniżeniu kapitału. To typowy punkt, w którym uczniowie popełniają błąd, myląc kierunek zmian między kontami aktywnymi i pasywnymi.
Najczęściej myli się zasady kont aktywnych z pasywnymi (automatyczne wybieranie Winien dla "zwiększenia"). Częsty jest też wybór odpowiedzi z "lub/i" jako pozornie bezpiecznej. Na egzaminie najlepiej zawsze ustalić najpierw rodzaj konta, a dopiero potem stronę zapisu.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Na kontach pasywnych (np. zobowiązania, kapitał własny) zwiększenia stanu ujmuje się po stronie Ma, a zmniejszenia po stronie Winien."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Konto_ksi%C4%99gowe - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Debet - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kredyt_(ksi%C4%99gowo%C5%9B%C4%87) - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw rachunkowości: konta bilansowe (aktywne i pasywne)
  • Zadania praktyczne z dekretacji (księgowanie prostych operacji gospodarczych)
  • Słownik pojęć rachunkowości: Winien, Ma, saldo, obroty

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego