Na dzień bilansowy jednostka ustala wartość należności od odbiorców jako kwotę, której jednostka oczekuje od dłużnika, wynikającą z posiadanych dokumentów (np. faktur, not obciążeniowych). W treści zadania wskazano trzy elementy rozrachunku z tym samym odbiorcą:
- należność główna 10 000,00 zł,
- kara umowna 300,00 zł udokumentowana notą księgową,
- odsetki 140,00 zł naliczone notą odsetkową.
Jeżeli na dzień bilansowy te kwoty są należne (zadanie to zakłada, podając je wprost), to wartość należności ustala się jako sumę tych składników: 10 000,00 zł + 300,00 zł + 140,00 zł = 10 440,00 zł.
Odpowiedź "10 300,00 zł" oznaczałaby doliczenie jedynie kary umownej i pominięcie odsetek. To typowy błąd selektywnej uwagi: student zauważa jedną notę, a drugą ignoruje.
Odpowiedź "10 140,00 zł" odpowiada sytuacji odwrotnej: doliczone są odsetki, ale pominięto karę umowną. Również jest to niekompletne ujęcie kwot obciążających dłużnika na dzień bilansowy.
Odpowiedź "10 000,00 zł" sprowadza należność wyłącznie do kwoty głównej, jakby noty nie zwiększały rozrachunku. Takie rozumowanie bywa skutkiem uproszczenia pojęciowego (należność = faktura), mimo że w zadaniu wprost wskazano dodatkowe należne kwoty.
Informacja, że dłużnik nie jest w stanie upadłości ani likwidacji, pełni rolę przesłanki dotyczącej ryzyka ściągalności. W tym zadaniu nie wprowadza się odpisu aktualizującego ani innych korekt – celem jest ustalenie wartości należności przez zsumowanie wskazanych, należnych składników.
