KWALIFIKACJA BUD12 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 21.
Na której ilustracji przedstawiono cegłę, którą należy zastosować do wykonania zewnętrznych ścian nośnych piwnicy?
Ilustracja przedstawia cztery różne rodzaje cegieł, które mogą być stosowane w budownictwie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do zewnętrznych ścian nośnych piwnicy dobiera się cegłę o dobrej trwałości w warunkach zawilgocenia i mrozu (niska nasiąkliwość, odpowiednia mrozoodporność i wytrzymałość na ściskanie).
Na ilustracji 3 pokazano cegłę spełniającą te wymagania, dlatego jest właściwym wyborem.

Pełne wyjaśnienie:

Ściany zewnętrzne piwnicy pracują w trudniejszych warunkach niż typowe ściany nadziemia: mają kontakt z gruntem, okresowo podwyższoną wilgotność, a w strefie przemarzania mogą być narażone na cykle zamarzania i rozmarzania. Dlatego do wykonania zewnętrznych ścian nośnych piwnicy należy dobierać element murowy, który zapewni zarówno nośność, jak i trwałość.

  • Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Na ilustracji 3.": przedstawiono tam cegłę przeznaczoną do pracy w warunkach wilgotnych i zewnętrznych, typowo o mniejszej nasiąkliwości i większej odporności na działanie mrozu, a także o parametrach umożliwiających przenoszenie obciążeń (ściana nośna).
  • Dlaczego pozostałe ilustracje nie: pokazują cegły/elementy, które mogą być właściwe w innych zastosowaniach (np. ściany działowe, warstwy osłonowe, elementy o większej perforacji lub o cechach bardziej "wewnętrznych"), ale nie są optymalnym wyborem do zewnętrznej, nośnej ściany piwnicy, gdzie kluczowe są wilgoć, mróz i długotrwała trwałość.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się piwnica i "ściana zewnętrzna", myśl o kontakcie z gruntem. To automatycznie kieruje uwagę na cechy takie jak nasiąkliwość i mrozoodporność, a nie tylko sam format cegły. Gdy dodatkowo jest to "ściana nośna", trzeba pamiętać o wymaganiach wytrzymałościowych i unikaniu elementów typowo przeznaczonych do przegród nienośnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej wybiera się cegłę o podwyższonej trwałości: z odpowiednią wytrzymałością (bo ściana jest nośna) oraz parametrami odporności na wilgocię i mróz (niska nasiąkliwość, mrozoodporność). Dobór zawsze powinien uwzględniać projekt i warunki gruntowo-wodne.
W piwnicy ściana zewnętrzna ma częsty kontakt z wilgocią z gruntu. Cegła o dużej nasiąkliwości łatwiej chłonie wodę, a to zwiększa ryzyko wykwitów, osłabienia zaprawy i uszkodzeń w cyklach zamarzania-rozmarzania. Niska nasiąkliwość poprawia trwałość muru.
Mrozoodporność jest kluczowa, gdy część ściany piwnicy znajduje się w strefie przemarzania lub bywa zawilgocona i jednocześnie narażona na ujemne temperatury (np. w rejonie cokołu, przy niedostatecznej ochronie termicznej). Woda w porach zamarza i może powodować pękanie materiału.
Ściana nośna przenosi obciążenia z wyższych kondygnacji, stropów i dachu, a w piwnicy dodatkowo może być obciążona parciem gruntu. Oznacza to, że element murowy i zaprawa muszą mieć odpowiednią wytrzymałość, a wykonanie (wiązanie, spoiny) musi być zgodne z zasadami technologii murowania.
Zwróć uwagę na typ elementu: do trudnych warunków często wybiera się cegły o zwartej strukturze i przeznaczeniu zewnętrznym. W testach ilustracyjnych pomagają cechy widoczne na zdjęciu (stopień perforacji, barwa i faktura typowa dla cegieł o mniejszej nasiąkliwości). Ostatecznie decyduje opis/oznaczenie w zadaniu.
Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich przypadków, bo zależy to od projektu oraz parametrów konkretnego wyrobu (klasa wytrzymałości, przeznaczenie, odporność na warunki wilgotne). W praktyce w piwnicach częściej preferuje się rozwiązania o większej trwałości w wilgoci. Na egzaminie zwykle wybiera się element dedykowany do takich warunków.
Typowe błędy to dobór cegły "jak do ścian nadziemia" bez uwzględnienia wilgoci, wybór elementu o zbyt dużej nasiąkliwości, mylenie cegieł pełnych z drążonymi na podstawie zdjęcia oraz ignorowanie tego, że ściana jest nośna. Często też zapomina się o roli hydroizolacji i poprawnych spoin.
Nawet bardzo wytrzymała cegła może ulec degradacji, jeśli wchłania dużo wody i pracuje w warunkach cyklicznego zawilgocenia. W piwnicy liczy się zestaw cech: nośność, odporność na wilgoć, odporność na mróz (jeśli dotyczy) oraz kompatybilność z zaprawą i izolacjami. Trwałość to nie tylko "mocna cegła".
Zaprawa współpracuje z cegłą i ma wpływ na nośność, szczelność spoin i odporność muru na wodę. Zbyt słaba lub źle dobrana zaprawa może prowadzić do osłabienia spoin, podciągania kapilarnego i szybszej degradacji. Na egzaminie warto pamiętać, że dobór elementu murowego i zaprawy to jedno zagadnienie technologiczne.
Ucz się przez porównania: oglądaj zdjęcia cegieł i pustaków oraz notuj cechy rozpoznawcze (pełna/drążona, perforacja, faktura). Łącz wygląd z zastosowaniem: piwnica = wilgoć, ściana zewnętrzna = trwałość, nośna = wytrzymałość. Rób krótkie fiszki: "zastosowanie → wymagane cechy → typ elementu".
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • PN-EN 771-1: Wymagania dotyczące elementów murowych — Część 1: Elementy murowe ceramiczne
  • PN-EN 1996-1-1: Eurokod 6 — Projektowanie konstrukcji murowych — Część 1-1: Reguły ogólne dla zbrojonych i niezbrojonych konstrukcji murowych
  • Warunki techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych. Część dotycząca robót murowych (opracowania branżowe/wytyczne wykonawcze)

Materiały:

  • Podręczniki/skompendia z technologii robót murarskich i materiałoznawstwa budowlanego (dział: elementy murowe, ściany piwnic)
  • Katalogi producentów elementów murowych (opisy: nasiąkliwość, mrozoodporność, zastosowanie)
  • Materiały szkoleniowe o murowaniu w warunkach wilgotnych i zasadach ochrony murów przed wodą i mrozem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego