KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 22.
Na której ilustracji przedstawiono kabel przeznaczony do wykonania trójfazowego przyłącza ziemnego do budynku jednorodzinnego w sieci TN-S?
Ilustracja przedstawia cztery różne typy kabli elektrycznych, które mogą być stosowane w różnych instalacjach elektrycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W sieci TN-S przewód ochronny PE i neutralny N są prowadzone oddzielnie.
Dlatego kabel do trójfazowego przyłącza powinien mieć osobne żyły dla L1, L2, L3, N i PE (zwykle 5-żyłowy), a jako "ziemny" być przeznaczony do układania w gruncie. Tę konfigurację przedstawia wskazana ilustracja.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie sieciowym TN-S kluczową cechą jest to, że przewód ochronny PE oraz przewód neutralny Nrozdzielone na całej długości instalacji/przyłącza. To odróżnia TN-S od rozwiązań, w których występuje przewód łączony PEN (typowy dla TN-C lub dla odcinka przed rozdziałem w TN-C-S).

Jeżeli pytanie dotyczy trójfazowego przyłącza ziemnego do budynku, to poprawny wybór ilustracji powinien wynikać z dwóch grup cech:

  • Liczba i funkcja żył: dla 3 faz potrzebne są L1, L2, L3 oraz dodatkowo N i PE, czyli najczęściej kabel pięciożyłowy. Obecność osobnej żyły ochronnej (zwykle żółto-zielonej) nie wystarcza sama w sobie — musi być też osobna żyła neutralna (często niebieska), bo w TN-S nie stosuje się żyły PEN.
  • Przeznaczenie do ułożenia w ziemi: kabel "ziemny" rozpoznaje się po konstrukcji przystosowanej do warunków gruntowych (powłoka/izolacja, odporność mechaniczna), co odróżnia go od przewodów instalacyjnych przeznaczonych do prowadzenia w rurkach, korytach lub w pomieszczeniach.

Odpowiedź "Na ilustracji 3." jest poprawna, ponieważ wskazuje kabel spełniający jednocześnie wymaganie TN-S (osobny PE i osobny N) oraz wymaganie przyłącza trójfazowego i zastosowania jako kabel do ułożenia w gruncie.

Dlaczego pozostałe wskazania mogą być błędne? Ilustracje alternatywne w tego typu zadaniach zwykle przedstawiają: kabel czterożyłowy (brak osobnego PE lub N), przewód z żyłą PEN (niezgodny z ideą TN-S na całej długości) albo przewód nieprzystosowany do układania w ziemi (instalacyjny), który wizualnie może mieć podobne barwy, ale inne przeznaczenie. Właściwa strategia egzaminacyjna to zawsze sprawdzenie: czy są 3 fazy + N + PE oraz czy kabel jest "ziemny", zamiast kierowania się samą grubością lub ogólnym wyglądem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
TN-S to układ sieciowy, w którym przewód ochronny PE i neutralny N są prowadzone oddzielnie (nie ma przewodu PEN na danym odcinku). Ma to znaczenie przy doborze kabla: dla zasilania trójfazowego zwykle potrzebujesz żył dla L1, L2, L3 oraz osobno N i PE.
W TN-S ochrona przeciwporażeniowa opiera się na osobnym przewodzie ochronnym PE. Zastosowanie PEN oznacza de facto układ TN-C (lub odcinek TN-C-S przed rozdziałem), co zmienia wymagania projektowe i ryzyko. Na egzaminie szukaj kabla z oddzielnym N i PE, a nie wspólnego PEN.
Najprościej: policz wymagane funkcje żył. Dla 3 faz potrzebujesz L1, L2, L3 oraz dodatkowo N i PE, czyli typowo kabel 5-żyłowy. Dodatkową wskazówką są barwy: PE zwykle żółto-zielony, N często niebieski, ale zawsze sprawdzaj także opis/oznaczenie kabla.
W typowym rozwiązaniu TN-S kabel powinien zapewnić trzy fazy (L1, L2, L3), przewód neutralny N oraz przewód ochronny PE. W praktyce oznacza to najczęściej kabel pięciożyłowy. Jeśli na ilustracji widać tylko cztery żyły albo brak osobnego PE lub N, to nie spełnia warunku TN-S.
Zwykle nie spełnia on wymogu TN-S dla odcinka, na którym PE i N mają być rozdzielone, bo przy zasilaniu 3F potrzebujesz dodatkowych żył na N i PE. Czterożyłowy kabel bywa kojarzony z rozwiązaniami z PEN lub bez neutralnego, ale to zależy od konkretnego zastosowania i projektu.
Kabel do układania w ziemi zwykle ma grubszą, jednolitą powłokę zewnętrzną i konstrukcję przystosowaną do warunków mechanicznych gruntu. Przewody instalacyjne (np. do prowadzenia w ścianach) często mają inną budowę i nie są przeznaczone do bezpośredniego zakopywania. Na egzaminie porównuj powłokę i opis przeznaczenia.
W praktyce PE jest oznaczany barwą żółto-zieloną, a N często niebieską. W TN-S to ważne, bo PE i N muszą być rozdzielone, więc obecność obu żył (i ich identyfikacja) pomaga rozpoznać właściwy kabel. Uwaga: sama barwa nie zastępuje poprawnego oznaczenia i dokumentacji.
Trudność wynika z podobieństwa wizualnego kabli: wiele z nich ma zbliżoną powłokę, a różnice dotyczą liczby żył, ich funkcji oraz przeznaczenia (ziemia/pomieszczenia). Dobra metoda to analiza wymagań: 3 fazy + osobno N i PE dla TN-S oraz cechy kabla do ułożenia w gruncie.
Najczęściej myli się TN-S z TN-C-S, czyli akceptuje się kabel z PEN zamiast osobnych PE i N. Drugi błąd to skupienie się na przekroju lub grubości powłoki bez sprawdzenia liczby żył. Trzeci błąd to traktowanie każdej żyły żółto-zielonej jako dowodu poprawności, bez weryfikacji N.
Ćwicz według schematu: (1) określ układ sieciowy (TN-S → osobno PE i N), (2) określ liczbę faz (3F → L1, L2, L3), (3) sprawdź, czy potrzebny jest N, (4) dopasuj liczbę żył, (5) na końcu sprawdź, czy kabel jest przeznaczony do ułożenia w ziemi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że tę konfigurację przedstawia wskazana ilustracja.

Źródła:

  • PN-HD 60364-5-54:2011 (lub nowsze wydanie) Instalacje elektryczne niskiego napięcia — Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego — Uziemienia, przewody ochronne i przewody ochronno-neutralne (wymóg rozdziału PE i N w układach TN-S) — norma (brak swobodnego dostępu online).
  • PN-EN 60445 (lub nowsze wydanie) Zasady podstawowe i zasady bezpieczeństwa dotyczące interfejsu człowiek–maszyna, oznaczanie i identyfikacja — Identyfikacja zacisków urządzeń i zakończeń przewodów oraz identyfikacja przewodów (m.in. rola oznaczeń PE i N) — norma (brak swobodnego dostępu online).
  • Nexans Polska — opis kabli energetycznych do układania w ziemi (NYY/YKY) i zastosowania, https://www.nexans.pl/pl/products/energy-cables.html - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji elektrycznych dotyczące układów sieciowych i ochrony przeciwporażeniowej
  • Katalogi producentów kabli energetycznych (karty katalogowe i oznaczenia zastosowań)
  • Materiały dydaktyczne o identyfikacji przewodów (barwy, funkcje żył) w instalacjach nN

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego