KWALIFIKACJA DRM8 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 15.
Na której ilustracji przedstawiono mikrometr analogowy z podziałką kreskową i noniuszem?
Ilustracja przedstawia cztery różne urządzenia pomiarowe, które mogą być używane w kontekście zawodowym, szczególnie w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mikrometr analogowy z podziałką kreskową i noniuszem rozpoznaje się po tulei z główną podziałką, bębnie oraz dodatkowej podziałce noniuszowej ułatwiającej dokładniejszy odczyt.
Właściwa ilustracja przedstawia właśnie taki układ elementów skali i budowy mikrometru.

Pełne wyjaśnienie:

Mikrometr analogowy (mechaniczny) to przyrząd do dokładnego pomiaru wymiarów zewnętrznych, np. średnicy wałka lub grubości elementu. Charakterystyczne jest to, że pomiar realizują kowadełko (stały punkt pomiarowy) i wrzeciono (element ruchomy), przesuwane śrubą mikrometryczną.

Aby rozpoznać mikrometr analogowy z podziałką kreskową i noniuszem, należy zwrócić uwagę na elementy odczytu:

  • Podziałka główna (kreskowa) na tulei – zwykle w milimetrach i/lub połówkach milimetra.
  • Bęben z podziałką obwodową – umożliwia odczyt części milimetra.
  • Noniusz (dodatkowa podziałka) – pozwala zwiększyć rozdzielczość odczytu w porównaniu do samej podziałki bębna.

Poprawna odpowiedź wskazuje ilustrację, na której jednocześnie widać typową budowę mikrometru (rama, kowadełko, wrzeciono, bęben) oraz układ skali obejmujący podziałkę kreskową i noniusz. To odróżnia mikrometr od innych przyrządów: np. suwmiarka ma szczęki i prowadnicę z noniuszem, ale nie ma bębna mikrometrycznego; czujnik zegarowy ma tarczę i wskazówkę; inne przyrządy mogą mieć wyświetlacz cyfrowy zamiast skali analogowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Zwykle wskazują ilustracje przedstawiające przyrządy bez pełnego zestawu cech: brak noniusza, brak bębna mikrometrycznego albo inny typ przyrządu pomiarowego (np. suwmiarka lub czujnik). Na egzaminie warto stosować prostą procedurę: najpierw szukać bębna i tulei z podziałką, a dopiero potem potwierdzić obecność noniusza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mikrometr analogowy to mechaniczny przyrząd pomiarowy do bardzo dokładnych pomiarów wymiarów (np. grubości, średnicy). Działa na zasadzie śruby mikrometrycznej, a wynik odczytuje się ze skali na tulei i bębnie (czasem także z noniusza).
Mikrometr ma ramę w kształcie "C", kowadełko i wrzeciono oraz bęben do odczytu. Suwmiarka ma szczęki i długą prowadnicę z podziałką oraz suwak. Jeśli widzisz bęben mikrometryczny i wrzeciono – to zwykle mikrometr.
Podziałka kreskowa na tulei to skala główna (najczęściej w milimetrach i połówkach milimetra). Jest podstawą odczytu, a bęben dodaje część milimetra. W mikrometrze z noniuszem dochodzi jeszcze drobniejszy odczyt z dodatkowej skali.
Noniusz to dodatkowa skala pomocnicza, która pozwala odczytać mniejszą część działki niż ze skali podstawowej. W mikrometrze analogowym noniusz zwiększa rozdzielczość odczytu, dlatego trzeba sprawdzić, czy na tulei widoczna jest dodatkowa, gęsta podziałka.
Najważniejsze są: rama, kowadełko (stałe), wrzeciono (ruchome), bęben z podziałką oraz tuleja ze skalą główną. Dla mikrometru "z noniuszem" kluczowa jest też obecność dodatkowej skali noniuszowej na tulei.
Bo oba służą do pomiarów i bywają pokazywane w zestawach metrologicznych. Czujnik zegarowy rozpoznasz po tarczy ze wskazówką (jak zegar) i trzpieniu pomiarowym. Mikrometr ma bęben i śrubę mikrometryczną, a nie tarczę wskazówkową.
Częsty błąd to uznanie dowolnej drobnej podziałki za noniusz albo przenoszenie skojarzeń z suwmiarki. W mikrometrze noniusz jest dodatkową skalą na tulei, a nie na suwaku. Warto szukać go w miejscu odczytu obok skali głównej.
Mikrometr wybiera się, gdy potrzebna jest większa dokładność i powtarzalność pomiaru, np. przy kontroli średnic wałków, tulei, dystansów czy grubości elementów montażowych maszyn. Suwmiarka bywa szybsza, ale zwykle mniej dokładna.
W wersji analogowej wynik odczytuje się ze skali (kreski, liczby) na tulei i bębnie, bez wyświetlacza. Mikrometr cyfrowy ma ekran LCD i przyciski. Jeśli na ilustracji dominuje skala mechaniczna i bęben, to wersja analogowa.
Najpierw identyfikuj "kształt" i elementy funkcjonalne (rama, szczęki, tarcza, bęben), dopiero potem szczegóły skali (podziałka, noniusz). Dobrą strategią jest też porównanie: które elementy są unikalne dla danego przyrządu.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Mikrometr (przyrząd pomiarowy)" – opis budowy i zastosowań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikrometr_(przyrz%C4%85d_pomiarowy) (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Noniusz" – wyjaśnienie idei noniusza i sposobu odczytu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Noniusz (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej (mikrometry, suwmiarki, czujniki)
  • Instrukcje producentów przyrządów pomiarowych (zasada odczytu i elementy skali)
  • Materiały edukacyjne o odczycie mikrometru analogowego (rysunki i ćwiczenia z odczytu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego