KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 7.
Na której ilustracji przedstawiono sposób udostępnienia kopaliny wkopem?
Ilustracje przedstawiają różne metody udostępniania kopaliny w górnictwie odkrywkowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wkop to sposób udostępnienia złoża od powierzchni terenu poprzez wykonanie wyrobiska otwartego (zwykle o charakterze pochylni/rowu) umożliwiającego zjazd i wjazd sprzętu do rejonu robót. Poprawna jest odpowiedź "Na ilustracji 4", bo przedstawia właśnie takie udostępnienie od powierzchni.

Pełne wyjaśnienie:

Udostępnienie złoża wkopem polega na wykonaniu wyrobiska otwartego prowadzonego od powierzchni terenu do rejonu zalegania kopaliny w taki sposób, aby umożliwić dojazd (zjazd) maszyn i środków transportu oraz rozpoczęcie robót urabiania i odstawy.

Dla wkopu charakterystyczne są m.in.:

  • rozpoczęcie robót od poziomu terenu i stopniowe "wchodzenie" w głąb,
  • forma wyrobiska otwartego z widocznymi skarpami,
  • element komunikacyjny (pochylnia) zapewniający dostęp do niższych poziomów robót,
  • brak cech typowych dla udostępnienia podziemnego (nie jest to szyb ani sztolnia).

Odpowiedź "Na ilustracji 4" jest prawidłowa, ponieważ przedstawia schemat udostępnienia, w którym dostęp do kopaliny uzyskuje się przez otwarte wyrobisko prowadzone od powierzchni terenu w głąb, z możliwością ruchu sprzętu po spągu/pochylni.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ odnoszą się do ilustracji, które nie pokazują udostępnienia realizowanego w formie wkopu (np. przedstawiają inny typ wyrobiska udostępniającego albo brak jednoznacznego wejścia od powierzchni w formie otwartego wkopu). W praktyce egzaminacyjnej warto uczyć się rozpoznawania typu udostępnienia po geometrii przekroju: relacji do poziomu terenu, obecności skarp, przebiegu pochylni oraz sposobu dojścia/dojazdu do strefy eksploatacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wkop to wyrobisko otwarte wykonywane od powierzchni terenu w głąb, które służy do udostępnienia złoża i umożliwia dojazd sprzętu do miejsca robót. Najczęściej ma formę pochylni lub szerokiego rowu z widocznymi skarpami.
Szukaj schematu, w którym wejście do wyrobiska zaczyna się na powierzchni terenu, a następnie prowadzi w dół w sposób otwarty (ze skarpami). Typowa jest widoczna pochylnia/droga zjazdowa, a nie szyb lub sztolnia.
Ponieważ pozwala rozpocząć eksploatację od powierzchni i stopniowo pogłębiać wyrobisko, zapewniając jednocześnie komunikację dla maszyn i transportu. To rozwiązanie jest naturalne dla metody odkrywkowej, gdzie dostęp jest realizowany wyrobiskiem otwartym.
Wkop jest wyrobiskiem otwartym z widocznymi skarpami i dostępem z powierzchni, typowym dla górnictwa odkrywkowego. Szyb i sztolnia to wyrobiska podziemne: szyb jest pionowy, a sztolnia zwykle pozioma lub lekko nachylona.
Najczęściej widać: powierzchnię terenu, skarpy wyrobiska, spąg wyrobiska oraz drogę/pochylnię umożliwiającą zjazd. Kluczowe jest, że cały dostęp do złoża jest realizowany "od góry", w przestrzeni otwartej.
W praktyce udostępnienie wkopem jest związane z zapewnieniem komunikacji do rejonu robót, więc element pochylni/drogi jest bardzo częsty. Na schematach egzaminacyjnych właśnie po niej najłatwiej rozpoznać, że udostępnienie jest realizowane wyrobiskiem otwartym.
Najczęściej wtedy, gdy na rysunku widać tylko fragment wyrobiska albo brak wyraźnej powierzchni terenu. Uczniowie skupiają się na samym "zagłębieniu" zamiast sprawdzić, czy jest to udostępnienie od powierzchni z wyraźnymi skarpami.
Częsty błąd to traktowanie każdej pochylni jako wkopu bez sprawdzenia, skąd prowadzi (czy startuje na powierzchni). Inny błąd to mylenie nazwy: wybór odpowiedzi na podstawie skojarzenia słownego, a nie cech rysunku.
Tak. Wkop zwykle wyznacza trasę zjazdu i wyjazdu maszyn oraz samochodów technologicznych, co wpływa na nachylenia dróg, bezpieczeństwo ruchu i wydajność odstawy. Dlatego na schematach warto zwracać uwagę na przebieg drogi w obrębie wyrobiska.
Najlepiej ćwiczyć na zestawach przekrojów i schematów: dla każdego typu udostępnienia wypisz 3–5 cech rozpoznawczych (np. skarpy, pochylnia, relacja do powierzchni). Na egzaminie najpierw identyfikuj cechy, a dopiero potem wybieraj odpowiedź.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wkop to sposób udostępnienia złoża od powierzchni terenu poprzez wykonanie wyrobiska otwartego (zwykle o charakterze pochylni/rowu) umożliwiającego zjazd i wjazd sprzętu do rejonu robót."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN, hasło: "wkop" (definicja terminu) – https://sjp.pwn.pl/ (wyszukaj hasło "wkop") – dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL), artykuł: "Kopalnia odkrywkowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kopalnia_odkrywkowa – dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki/ skrypty z podstaw górnictwa odkrywkowego (rozdziały o udostępnieniu złoża)
  • Atlas/zbiór schematów robót górniczych odkrywkowych z przykładami udostępnień
  • Notatki z zajęć zawodowych: definicje i porównanie wkopu z innymi wyrobiskami udostępniającymi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego