KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 17.
Na której karcie dokonano inwentaryzacji mapy?
Ilustracja przedstawia cztery prostokątne tabele, oznaczone po lewej stronie literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "A", ponieważ karta A zawiera typowe elementy opisu materiału kartograficznego: tytuł/określenie mapy, skalę (np. 1:6000), wymiary oraz uwagi "Na mapie adnotacje…". Pozostałe karty odnoszą się do innych typów obiektów (np. fotografia, dokument pergaminowy, akta).

Pełne wyjaśnienie:

Inwentaryzacja mapy polega na sporządzeniu opisu, który identyfikuje materiał kartograficzny i podaje jego kluczowe cechy. Dla map szczególnie charakterystyczne są elementy takie jak: tytuł lub określenie przedstawienia (np. plan sytuacyjno‑pomiarowy), skala (zapis w formie 1:x), wymiary, a także uwagi dotyczące treści lub cech obiektu (np. adnotacje nanoszone na mapie).

Odpowiedź "A" jest właściwa, bo na tej karcie wprost pojawiają się dane typowe dla mapy: określenie planu/mapy, zapis skali oraz informacje odnoszące się do adnotacji znajdujących się na mapie. To jednoznacznie wskazuje, że karta służy do ewidencji materiału kartograficznego.

Pozostałe propozycje są błędne, ponieważ ich pola i przykładowe treści odpowiadają innym rodzajom materiałów archiwalnych:

  • "B" zawiera wpisy o przepisach i zarządzeniach, co pasuje do akt normatywnych/urzędowych, a nie do opisu mapy.
  • "C" odnosi się do fotografii: pojawia się "Treść fotografii" oraz dane o negatywie i jego rozmiarze, co jest typowe dla materiałów fotograficznych.
  • "D" opisuje dokument o cechach fizycznych typu pergamin, format w milimetrach, wzmianki o piśmie i sznurze od pieczęci – to charakterystyka dokumentu pergaminowego/dyplomu, nie mapy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wśród pól widzisz skalę i określenia w rodzaju "plan", "mapa", "arkusz", to najczęściej jest to karta dla materiałów kartograficznych. Gdy pojawiają się "negatyw" lub "fotografia", wybór powinien paść na kartę fotograficzną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najbardziej charakterystyczne są elementy kartograficzne: skala (np. 1:5000), wymiary arkusza, określenia typu "mapa", "plan", "arkusz" oraz uwagi o treści i adnotacjach nanoszonych na mapie. Takie pola występują na kartach przeznaczonych do materiałów kartograficznych.
Szukaj pól na: tytuł/rodzaj mapy (np. plan sytuacyjny), skalę, format, technikę/stan zachowania oraz uwagi. Jeśli w przykładzie pojawia się zapis skali i odniesienie "na mapie…", to zwykle jest to karta dla materiału kartograficznego.
Skala opisuje relację między odległością na mapie a odległością w terenie, więc jest kluczowa dla wartości informacyjnej mapy. Bez skali użytkownik nie oceni dokładności i przeznaczenia materiału. Dlatego skala jest typowym, wyróżniającym elementem opisu kartograficznego.
Zapis 1:6000 oznacza, że 1 jednostka długości na mapie odpowiada 6000 tych samych jednostek w terenie (np. 1 cm na mapie to 6000 cm, czyli 60 m w rzeczywistości). Taki zapis jest typowy dla opisu map i planów, a nie dla fotografii czy akt.
Opis fotografii zwykle zawiera pola typu "treść fotografii", "negatyw", "format odbitki", "rozmiar negatywu". Opis mapy ma natomiast skalę, często tytuł w rodzaju "plan/mapa", wymiary arkusza i uwagi o adnotacjach na mapie. Te różnice pozwalają szybko wybrać właściwą kartę.
Nie. Wymiary mogą wystąpić w opisach wielu obiektów (np. dokumentów pergaminowych, plakatów). O mapie przesądza raczej zestaw cech: obecność skali, określenia "mapa/plan" oraz treści odnoszące się do elementów kartograficznych. Same wymiary to za mało.
Częsty błąd to wybór karty "na oko" po układzie tabeli zamiast po treści pól. Inny błąd to mylenie pojęć: traktowanie "formatu" jak cechy mapy, gdy w karcie chodzi np. o rozmiar negatywu lub cechy dokumentu pergaminowego. Pomaga sprawdzenie, czy występuje skala.
Takie uwagi wpisuje się, gdy na obiekcie są dopiski, pieczęcie, poprawki, notatki urzędowe lub inne ślady użytkowania wpływające na interpretację mapy. W praktyce to ważne, bo adnotacje mogą zmieniać znaczenie materiału (np. aktualizacje granic, dopiski referencyjne).
Najczęściej sprawdzane są: rozpoznanie typu materiału (mapa/plan), wskazanie właściwej karty, umiejętność odczytania elementów opisu (skala, tytuł, wymiary, uwagi) oraz odróżnienie materiałów kartograficznych od fotograficznych i aktowych na podstawie pól formularza.
Najpierw znajdź w każdej karcie "słowa-klucze". Skala 1:x i odniesienia do mapy/planów wskazują kartę kartograficzną. "Negatyw" i "treść fotografii" prowadzą do karty fotograficznej. Wzmianki o pergaminie, pieczęciach lub piśmie dokumentu sugerują kartę dla dokumentów historycznych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Poprawna jest odpowiedź "A", ponieważ karta A zawiera typowe elementy opisu materiału kartograficznego: tytuł/określenie mapy, skalę (np. 1:6000), wymiary oraz uwagi "Na mapie adnotacje…"."

Źródła:

  • International Council on Archives (ICA): ISAD(G) General International Standard Archival Description, 2nd edition, 2000.
  • International Council on Archives (ICA): ISAAR(CPF) International Standard Archival Authority Record for Corporate Bodies, Persons and Families, 2nd edition, 2004.

Materiały:

  • Podręczniki/metodyki z zakresu opracowania i ewidencji materiałów archiwalnych (część o materiałach kartograficznych).
  • Materiały szkoleniowe z opisu archiwalnego (standardy opisu, elementy opisu jednostki).
  • Ćwiczenia praktyczne: rozpoznawanie rodzaju dokumentu na podstawie pól karty i przykładowych opisów.

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego