KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 20.
Na której mapie w skali 1:500 przedstawiono prawidłowo skartowaną latarnię na słupie o współrzędnych:
X = 5463120,00; Y = 7574520,00?
Ilustracja przedstawia cztery mapy oznaczone jako Mapa 1, Mapa 2, Mapa 3 i Mapa 4.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "Na mapie 4.", ponieważ tylko na tej mapie latarnia na słupie jest przedstawiona właściwym znakiem umownym dla obiektu punktowego oraz znajduje się w położeniu zgodnym z podanymi współrzędnymi X i Y w skali 1:500. Pozostałe mapy zawierają błąd znaku lub lokalizacji.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z kartowania na mapie wielkoskalowej (np. 1:500) oceniane są zwykle dwie rzeczy jednocześnie: poprawność znaku umownego oraz poprawność położenia obiektu.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Na mapie 4."?
Na mapie 4 latarnia na słupie została skartowana jako obiekt punktowy właściwym symbolem oraz umieszczona w miejscu odpowiadającym współrzędnym X = 5463120,00 i Y = 7574520,00. W skali 1:500 nawet niewielkie przesunięcie znaku na rysunku oznacza zauważalny błąd w terenie, dlatego zgodność położenia jest kluczowa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Na mapie 2." – błąd polega na tym, że albo zastosowano nie ten znak (np. symbol podobnego urządzenia), albo obiekt nie leży dokładnie w miejscu wynikającym z podanych współrzędnych.
  • "Na mapie 3." – typowym problemem bywa zamiana osi X/Y przy odkładaniu współrzędnych albo przesunięcie punktu względem siatki/odniesienia mapy; w efekcie lokalizacja nie zgadza się z danymi.
  • "Na mapie 1." – możliwy jest błąd generalizacji lub redakcji: znak jest narysowany "w przybliżeniu" albo w złym miejscu (np. na sąsiednim obiekcie liniowym), co w skali 1:500 jest niedopuszczalne.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź zgodność znaku (czy to na pewno latarnia na słupie jako obiekt punktowy), a dopiero potem precyzyjnie porównaj położenie znaku z podanymi współrzędnymi. To ogranicza ryzyko wyboru mapy, na której znak jest "blisko", ale nie jest poprawny merytorycznie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kartowanie oznacza przedstawienie obiektu na mapie zgodnie z przyjętymi znakami umownymi i zasadami redakcji. Dla "latarni na słupie" kluczowe jest, aby był to obiekt punktowy narysowany właściwym symbolem i umieszczony dokładnie w położeniu wynikającym z danych pomiarowych.
Należy porównać symbol na mapie z symbolami stosowanymi dla obiektów oświetleniowych w opracowaniach wielkoskalowych. Najczęstsza pułapka to pomylenie latarni z innym urządzeniem punktowym (np. elementem innej sieci). Poprawny znak musi odpowiadać funkcji obiektu, nie tylko "wyglądać podobnie".
Współrzędne X i Y określają położenie punktu w układzie prostokątnym. Na mapie 1:500 trzeba je odłożyć bardzo precyzyjnie, bo małe błędy graficzne oznaczają realne przesunięcia w terenie. W praktyce najpierw lokalizuje się punkt na siatce/odniesieniu, potem kontroluje zgodność położenia symbolu.
Skala 1:500 jest skalą bardzo dokładną. Symbol ma pewien rozmiar graficzny, a jednocześnie musi wskazywać precyzyjne położenie obiektu. Błędy wynikają często z przesunięcia środka znaku, niedokładnego odkładania współrzędnych lub nieuwzględnienia, że symbol powinien być centrowany w punkcie.
Zamiana X i Y zwykle prowadzi do zupełnie innego położenia punktu, więc odpowiedź będzie błędna. To typowy błąd nieuwagi: ktoś odkłada najpierw "Y", myśląc że to "X". Na egzaminie warto stosować stałą procedurę: zawsze czytać parę jako "X, potem Y" i robić szybki check, czy punkt wypada w logicznym miejscu arkusza.
Najczęstsze pomyłki to: użycie znaku dla innego obiektu (podobny symbol), przesunięcie znaku względem właściwego punktu, przypisanie obiektu do sąsiedniego elementu sytuacji oraz zbyt duża "tolerancja" graficzna. W skali 1:500 takie błędy są łatwe do wykrycia, jeśli kontroluje się zarówno symbol, jak i położenie.
Porównuj mapy według checklisty: (1) czy symbol odpowiada "latarni na słupie", (2) czy symbol jest obiektem punktowym, (3) czy środek znaku leży w punkcie o zadanych współrzędnych, (4) czy nie ma przesunięcia względem siatki/odniesienia. Dopiero spełnienie wszystkich warunków daje poprawny wybór.
Symbole stosuje się wtedy, gdy obiekt powinien być rozpoznawalny jednoznacznie i czytelnie bez nadmiaru opisów, szczególnie na mapach bogatych w treść. Opis tekstowy bywa dodatkiem (np. numer, cecha), ale podstawą kartowania jest poprawny znak umowny. Na egzaminie ocenia się przede wszystkim zgodność znaku i położenia.
Bo mapa jest dokumentem roboczym dla projektantów, wykonawców i administracji. Błędny znak lub przesunięcie obiektu może prowadzić do kolizji projektowych, pomyłek w lokalizacji infrastruktury albo błędnych decyzji w terenie. Poprawne kartowanie to element jakości opracowania i wiarygodności wyników pomiarów.
Ćwicz na arkuszach z przykładami: nanoszenie punktów z współrzędnych, rozpoznawanie znaków obiektów punktowych i kontrolę położenia. Pomaga też własna "ściąga" w głowie: najpierw identyfikacja obiektu (jaki symbol), potem geometria (gdzie dokładnie). Trenuj też unikanie zamiany X/Y i kontrolę centrowania znaku.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe mapy zawierają błąd znaku lub lokalizacji."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu kartografii geodezyjnej dla map wielkoskalowych
  • Zestawy ćwiczeń: nanoszenie współrzędnych i kartowanie obiektów punktowych na mapie 1:500
  • Instrukcje szkolne/pracowniane dotyczące redakcji mapy zasadniczej i znaków umownych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego