KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 9.
Na której obrabiarce stosowane jest narzędzie skrawające przedstawione na rysunku?
Ilustracja przedstawia narzędzie skrawające, które jest najprawdopodobniej przeciągaczem, używanym w obrabiarce do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przeciągarka pionowa służy do obróbki metodą przeciągania, w której charakterystyczne narzędzie (przeciągacz) ma szereg zębów o stopniowo rosnącej wysokości. Taka budowa pozwala usuwać naddatek w jednym przejściu, czego nie realizuje tokarka, frezarka ani wiertarka.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność rozpoznania narzędzia skrawającego na rysunku oraz dobrania do niego właściwej obrabiarki. Narzędzie stosowane na przeciągarce pionowej to typowo przeciągacz – narzędzie wieloostrzowe, w którym kolejne zęby mają stopniowo zwiększaną wysokość (lub odpowiednio kształt), dzięki czemu w trakcie jednego posuwu narzędzia realizowane jest kolejne "warstwowe" zdejmowanie naddatku.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Przeciągarce pionowej."? Ponieważ przeciąganie jest procesem, w którym narzędzie o wielu zębach pracuje ruchem postępowym (w przeciągarce pionowej – w układzie pionowym). Konstrukcja przeciągacza i sposób skrawania odpowiadają właśnie tej obrabiarce.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Tokarce karuzelowej." Tokarka służy do toczenia, gdzie narzędzie tokarskie ma zwykle pojedyncze ostrze, a przedmiot wykonuje ruch obrotowy. Przeciągacz nie jest typowym narzędziem tokarskim i nie pracuje w takiej kinematyce.
  • "Frezarce bramowej." Frezarka wykorzystuje frezy (najczęściej obrotowe narzędzia wieloostrzowe) oraz ruchy robocze charakterystyczne dla frezowania. Przeciąganie różni się zasadą pracy i konstrukcją narzędzia.
  • "Wiertarce promieniowej." Wiertarka jest przeznaczona głównie do wiercenia i obróbek otworów narzędziami obrotowymi (wiertła, rozwiertaki, pogłębiacze). Przeciągacz nie odpowiada typowym operacjom wiertarskim.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widzisz długie narzędzie z wieloma zębami ułożonymi "w szeregu" (często stopniowane), najpierw rozważ proces przeciągania i obrabiarkę przeciągarkę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przeciąganie to obróbka skrawaniem, w której narzędzie (przeciągacz) ma wiele kolejnych zębów skrawających. Zęby zwykle zdejmują naddatek stopniowo podczas jednego przejścia narzędzia względem przedmiotu, co pozwala uzyskać dokładny kształt i dobrą powtarzalność.
Najczęściej ma postać długiego narzędzia z szeregiem zębów ułożonych wzdłuż osi. Charakterystyczna jest "sekwencja" zębów (często o rosnącej wysokości lub zmiennym profilu), co sugeruje zdejmowanie naddatku etapami w jednym posuwie.
Toczenie opiera się na ruchu obrotowym przedmiotu i zwykle na narzędziu jednoostrzowym. Przeciągacz pracuje inaczej: ma wiele zębów i jest przeznaczony do ruchu postępowego w procesie przeciągania, typowym dla przeciągarek.
Przeciąganie stosuje się m.in. do wykonywania dokładnych kształtów wewnętrznych i zewnętrznych, takich jak rowki wpustowe, wielowypusty, wielokąty czy profile specjalne. Metoda jest ceniona za powtarzalność i możliwość uzyskania wymaganego kształtu w jednym przejściu.
Dobór układu pionowego lub poziomego zależy od konstrukcji maszyny, gabarytów detalu i organizacji procesu. W praktyce układ pionowy bywa korzystny dla określonych typów operacji i ustawienia przedmiotu, ale kluczowe jest dopasowanie do narzędzia i wymaganej technologii.
Zwykle nie wprost. Frezowanie i przeciąganie to różne procesy: inne narzędzia, inna kinematyka i często inna ekonomika produkcji. Niektóre kształty da się wykonać frezowaniem, ale przeciąganie bywa szybsze i bardziej powtarzalne dla profili typowych dla przeciągaczy.
Częsty błąd to wybór obrabiarki "nawykowo" (np. tokarki) bez analizy cech narzędzia. Drugi błąd to mylenie narzędzi wieloostrzowych: frez (narzędzie obrotowe) vs przeciągacz (narzędzie do ruchu postępowego). Pomaga sprawdzić, jaki ruch roboczy sugeruje narzędzie.
Wiertarka promieniowa jest przeznaczona głównie do wykonywania i obróbki otworów narzędziami obrotowymi (np. wiertłami). Przeciągarka służy do przeciągania narzędziem wielozębnym w ruchu postępowym, często w celu uzyskania precyzyjnych profili, nie tylko otworów.
Najpierw rozpoznaj typ narzędzia (jednoostrzowe, frez obrotowy, wiertło, przeciągacz). Następnie dopasuj proces i kinematykę: toczenie wymaga obrotu przedmiotu, frezowanie obrotu narzędzia, wiercenie narzędzia osiowego, a przeciąganie – narzędzia z wieloma zębami pracującego ruchem postępowym.
Detale geometrii (np. układ zębów, stopniowanie, kształt części roboczej) wskazują na zasadę skrawania i typ procesu. W zadaniach egzaminacyjnych to właśnie te cechy odróżniają np. przeciągacz od frezu lub wiertła, dlatego warto je świadomie analizować zamiast zgadywać po ogólnym kształcie.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Przeciągarka pionowa służy do obróbki metodą przeciągania, w której charakterystyczne narzędzie (przeciągacz) ma szereg zębów o stopniowo rosnącej wysokości."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii obróbki skrawaniem (działy: przeciąganie, narzędzia do przeciągania)
  • Katalogi narzędzi skrawających (część: przeciągacze – budowa i zastosowanie)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MEC.5 dotyczące rozpoznawania obrabiarek i narzędzi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego