KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 5.
Na których kontach i po których stronach kont należy dokonać ewidencji przeksięgowania na koniec roku obrotowego osiągniętych zysków nadzwyczajnych w jednostce budżetowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W jednostce budżetowej zyski nadzwyczajne ujmuje się na koncie 770 po stronie Ma. Na koniec roku konto to trzeba zamknąć (wyzerować), przenosząc jego saldo na konto 860 "Wynik finansowy". Dlatego prawidłowe przeksięgowanie to Wn 770 oraz Ma 860.

Pełne wyjaśnienie:

W jednostce budżetowej (podobnie jak w innych jednostkach, które nadal wyodrębniają zdarzenia nadzwyczajne) konto "Zyski nadzwyczajne" jest kontem przychodowym. W ciągu roku zyski te narastają po stronie Ma konta 770, co oznacza, że na koniec okresu konto 770 ma zwykle saldo Ma.

Zamknięcie roku polega na przeniesieniu sald kont wynikowych na konto 860 "Wynik finansowy", tak aby konta przychodów i kosztów nie wykazywały sald w nowym roku. Jeżeli konto 770 ma saldo Ma, to aby je wyzerować, trzeba je zapisać po stronie przeciwnej, czyli po stronie Wn. Jednocześnie przeciwstawnym zapisem zwiększa się wynik na koncie 860 po stronie Ma. Stąd zapis: Wn 770 / Ma 860.

Odpowiedź "Wn Zyski nadzwyczajne (770), Ma Wynik finansowy (860)." jest poprawna, bo:

  • zamyka konto 770 przez zapis po stronie Wn,
  • przenosi efekt przychodowy na konto 860 po stronie Ma,
  • jest zgodna z logiką przenoszenia sald przychodów na wynik finansowy.

Odpowiedź "Wn Wynik finansowy (860), Ma Zyski nadzwyczajne (770)." jest błędna, ponieważ w praktyce zwiększa saldo Ma konta 770 zamiast je zamykać (nie wyzeruje konta przychodowego, tylko je "dopisze"). Ponadto obciążałaby konto 860 po stronie Wn, co działa w kierunku przeciwnym do wykazania zysku.

Odpowiedzi z "Pozostałymi rozrachunkami" są błędne, bo rozrachunki nie służą do zamykania kont przychodów na wynik finansowy. To inna grupa kont (zobowiązania/należności), a użycie ich w przeksięgowaniu rocznym zysków nadzwyczajnych wprowadziłoby nieuzasadnione salda rozrachunkowe.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "zysk" na koncie przychodowym, zapamiętaj regułę zamknięcie przychodów = Wn konta przychodów, a przeciwstawnie Ma konta wyniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zyski nadzwyczajne to dodatnie skutki zdarzeń trudnych do przewidzenia, niezwiązanych z typowym ryzykiem działalności. Po zmianach obowiązujących od 2016 r. większość jednostek nie prezentuje ich jako osobnej pozycji, ale niektóre (np. jednostki budżetowe) mogą je nadal wyodrębniać.
Na koniec roku konta przychodów i kosztów zamyka się, aby w nowym roku zaczynały od zera. Konto 860 "Wynik finansowy" zbiera łączny efekt finansowy roku, dlatego saldo konta zysków nadzwyczajnych przenosi się właśnie na 860 w ramach zamknięcia ksiąg.
Jeśli w ciągu roku przychód narasta po stronie Ma, to zamknięcie (wyzerowanie) konta wykonuje się zapisem po stronie przeciwnej, czyli Wn. To prosta reguła: przychody zamyka się po Wn, a równoległy zapis idzie na konto wyniku finansowego.
Dla jednostki budżetowej typowy zapis zamknięcia to przeniesienie salda z konta zysków nadzwyczajnych na konto wyniku: Wn konto zysków nadzwyczajnych, Ma konto 860 "Wynik finansowy". Dzięki temu konto przychodowe zostaje zamknięte.
Nie. Po zmianach od 2016 r. większość jednostek nie wyodrębnia zysków nadzwyczajnych jako osobnej kategorii w rachunku zysków i strat. Zdarzenia losowe ujmuje się wtedy w pozostałych przychodach/kosztach operacyjnych, a pytania o "zyski nadzwyczajne" dotyczą tylko wybranych jednostek.
Odwrócenie stron powoduje, że konto przychodów nie jest zamknięte, tylko zwiększane lub pozostaje z saldem. Zamknięcie konta wymaga zapisu po stronie przeciwnej do tej, po której narastało saldo w ciągu roku. To częsty błąd wynikający z automatyzmu.
Saldo Ma konta 860 oznacza, że jednostka osiągnęła zysk netto (przychody przewyższyły koszty). Z kolei saldo Wn oznacza stratę. Dlatego przy przenoszeniu przychodów (w tym zysków nadzwyczajnych) na 860 zapis po stronie Ma zwiększa wynik.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie stron Wn/Ma przy zamknięciu kont przychodowych, wybór nieodpowiednich kont (np. rozrachunków zamiast 860), oraz nieuwzględnienie, że po 2016 r. wiele jednostek nie stosuje już odrębnej kategorii "nadzwyczajnych". Pomaga analiza: gdzie narasta saldo w roku.
Pojawia się zwykle w zadaniach o zamknięciu roku, ustaleniu wyniku finansowego lub przeksięgowaniu przychodów i kosztów na konto 860. W pytaniach o zdarzenia nadzwyczajne trzeba dodatkowo zwrócić uwagę, jakiego typu jednostki dotyczy zadanie (np. budżetowej).
Warto opanować schematy: zamknięcie przychodów (Wn przychody / Ma 860) i zamknięcie kosztów (Wn 860 / Ma koszty), a potem ćwiczyć na przykładach. Dobrą metodą jest sprawdzanie: "które konto ma zostać wyzerowane?" i zapisanie go po stronie przeciwnej.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "W jednostce budżetowej zyski nadzwyczajne ujmuje się na koncie 770 po stronie Ma."

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości z 29.09.1994 (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 120), art. 3 ust. 1 pkt 33
  • Ustawa z 23.07.2015 o zmianie ustawy o rachunkowości (Dz.U. 2015 poz. 1333) – zmiany w prezentacji wyniku od 01.01.2016

Materiały:

  • Tekst ustawy o rachunkowości (definicje i zmiany od 2016 r.)
  • Materiały dydaktyczne z ewidencji i zamknięcia kont wynikowych
  • Schematy księgowań zamknięcia roku (konto 860) dla jednostek budżetowych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego