KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 22.
Na którym rysunku przedstawiono nit zrywalny?
Ilustracja przedstawia cztery różne elementy metalowe, które mogą być używane w kontekście zawodowym, szczególnie w zawodzie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nit zrywalny (ślepy) rozpoznaje się po obecności trzpienia przechodzącego przez tuleję/korpus nitu, który podczas nitowania jest zaciągany i ulega zerwaniu. Na rysunku poprawnym powinien być widoczny łeb nitu oraz charakterystyczny trzpień (mandrel) w osi nitu, czego nie mają np. wkręty czy kołki.

Pełne wyjaśnienie:

Nit zrywalny (często nazywany też nit "ślepy") to element złączny używany do wykonywania połączeń nierozłącznych, szczególnie wtedy, gdy dostęp do łączonych elementów jest możliwy tylko z jednej strony. Kluczową cechą odróżniającą go od wielu innych łączników jest obecność trzpienia (mandrela) umieszczonego wewnątrz tulei/korpusu nitu.

W praktyce montażowej nit zrywalny działa tak, że nitownica chwyta trzpień, zaciąga go, a tuleja odkształca się po stronie niewidocznej, tworząc zakuwkę. Gdy siła osiągnie odpowiednią wartość, trzpień zrywa się w osłabionym miejscu. Dlatego na poprawnym rysunku/ilustracji nitu zrywalnego zwykle da się zauważyć:

  • tuleję (korpus) nitu z łbem po stronie dostępnej,
  • trzpień przechodzący osiowo przez tuleję (czasem widoczny także fragment łba trzpienia),
  • charakterystyczny "rdzeń" w środku, którego nie mają nity pełne po zamontowaniu ani śruby/wkręty.

Odpowiedź poprawna wskazuje rysunek, na którym widać właśnie taki zestaw cech: łeb nitu oraz trzpień/mandrel. Pozostałe odpowiedzi są błędne, gdy przedstawiają łączniki bez trzpienia (np. nit pełny, kołek), albo łączniki gwintowane (śruba, wkręt), które rozpoznaje się po gwincie i sposobie osadzenia, a nie po trzpieniu zrywanym.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw szukaj na rysunku trzpienia w osi – to najszybszy filtr. Dopiero potem oceniaj kształt łba i tulei, bo same łby (płaski/soczewkowy) mogą być podobne w różnych łącznikach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nit zrywalny (ślepy) to element do wykonywania połączeń nierozłącznych, gdy masz dostęp tylko z jednej strony materiału. Składa się z tulei i trzpienia; podczas zaciskania trzpień formuje zakuwkę, a następnie zrywa się w osłabionym miejscu.
Szukaj cechy charakterystycznej: trzpienia (mandrela) biegnącego osiowo przez tuleję nitu. Zwykle widać łeb tulei oraz "rdzeń" w środku. Śruby i wkręty mają gwint, a kołki nie mają trzpienia zrywanego.
Ponieważ można go zamontować, nie mając dostępu do drugiej strony łączonych elementów. Zakuwka tworzy się po stronie niewidocznej dzięki zaciąganiu trzpienia, co pozwala łączyć np. profile, obudowy i blachy w ciasnych przestrzeniach.
Typowy nit zrywalny ma tuleję (korpus) oraz trzpień z odcinkiem przewężonym do zrywania. Tuleja zostaje w otworze i tworzy połączenie, a trzpień po zaciągnięciu odłamuje się (w całości lub częściowo pozostaje w tulei – zależnie od typu).
Nie, to połączenie nierozłączne. W praktyce demontaż polega na rozwierceniu nitu odpowiednim wiertłem (zwykle o średnicy zbliżonej do średnicy tulei). Trzeba uważać, by nie powiększyć otworu i nie uszkodzić łączonych elementów.
Najczęstsze pomyłki to mylenie z wkrętem lub śrubą (bo łeb bywa podobny) oraz przeoczenie trzpienia narysowanego cienką linią. Warto zawsze sprawdzić, czy w osi elementu widać mandrel oraz czy brak jest gwintu.
Często przy montażu obudów, wsporników, kanałów kablowych, osłon i drobnych konstrukcji z blachy, gdy spawanie jest niewskazane, a dostęp jest jednostronny. To szybki sposób łączenia, który nie wymaga gwintowania ani nakrętek.
Dobór zależy od średnicy trzpienia i zakresu pracy nitownicy. Ręczne nitownice sprawdzają się przy małych średnicach i niewielkiej liczbie połączeń, a narzędzia pneumatyczne/akumulatorowe przy produkcji lub serwisie seryjnym. Zawsze dopasuj końcówkę do średnicy nitu.
W wielu typach po zaciągnięciu część trzpienia pozostaje w tulei, co zwiększa wytrzymałość, ale są też rozwiązania, gdzie trzpień jest usuwany w większym stopniu. Na potrzeby rozpoznania kluczowe jest, że przed zaciągnięciem nit ma trzpień i to on umożliwia nitowanie jednostronne.
Ćwicz rozpoznawanie na zdjęciach i rysunkach: nit zrywalny vs nit pełny vs śruba/wkręt vs kołek. Utrwal słowa-klucze: tuleja, trzpień, zrywanie, jednostronny dostęp. Na arkuszu najpierw szukaj mandrela w osi elementu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Nit zrywalny (ślepy) rozpoznaje się po obecności trzpienia przechodzącego przez tuleję/korpus nitu, który podczas nitowania jest zaciągany i ulega zerwaniu."

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z technologii montażu i technik łączenia (nitowanie, połączenia nierozłączne)
  • Katalogi producentów elementów złącznych (sekcje o nitach zrywalnych) – zdjęcia i przekroje
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego dotyczące oznaczeń i przedstawień łączników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego